## Activiteit 7 - Folder maken

Hoe maak je een goede folder?

Vragenlijst bij de voorbereiding
Doel en vormgeving
Bij elke vorm van communicatie is het van belang dat je je goed bewust bent van je doel en je doelgroep. Op basis hiervan moet je eventueel je taalgebruik aanpassen en/of de informatie die je geeft. Een krant heeft bijvoorbeeld een totaal andere doelgroep dan een reclame voor kinderen. Ook de doelen zijn erg verschillend. Een krant is bijvoorbeeld informatief, een reclame overtuigend.
Wat is het doel van de folder? Amuseren, informeren of overtuigen? Wat wil je de lezer vertellen? Wat is de hoofdgedachte in de folder?
En hoe geef je je folder weer? Dit is je invalshoek en geeft structuur aan je folder; een historische benadering, een actuele benadering, een maatschappelijke benadering of een technische benadering?
Doelgroep
Wie is (zijn) je lezer(s)?:

- iemand die je kent, bijvoorbeeld: je vriend/vriendin;
- iemand die je niet kent, bijvoorbeeld: de wethouder;
- een groep met duidelijke kenmerken, bijvoorbeeld de leerlingen uit de bovenbouw of de gemeenteraadsleden;
- een groep met vage kenmerken, bijvoorbeeld: jongeren.

Wat zou de lezer graag over het onderwerp willen weten, wat is interessant voor haar/hem?
Ken je het onderwerp?
Weet je voldoende over het onderwerp?
Verken je onderwerp om die vraag te beantwoorden. Dit doe je door:

- te brainstormen. Schrijf bijvoorbeeld alle trefwoorden op die je bij het onderwerp te binnen schieten, of maak een woordspinnenweb. Hierbij zet je het onderwerp als een spin in het web en de trefwoorden er om heen. Kijk of er draden te trekken zijn van het ene naar het andere woord.
- een vaste vragenlijst af te werken. Gebruik vaste vraagwoorden als: wie, wat, waar, wanneer, waarom. Voorbeelden van dergelijke vragen zijn: Wat houdt het in? Wat zijn de kenmerkende verschijnselen? Wat zijn de voorbeelden? Wie heeft wat waarom gedaan?

Informatie
Heb je meer informatie nodig?
Vraag jezelf, als je op zoek moet naar informatie, af:

- Wat staat in de opdracht?
- Op welke vragen moet ik antwoord geven?
- Op welke vragen weet ik het antwoord al?
- Welke antwoorden kan ik niet zelf geven?

Let op: documenteren is een middel en geen doel.

Aandachtspunten bij de voorbereiding
Je doelgroep/lezerspubliek
Probeer zoveel mogelijk over je lezer te weten te komen:

- zijn leeftijd,
- zijn kennis over het onderwerp,
- of hij je gedachtegang kan volgen,
- welke begrippen je moet uitleggen,
- wat je taalgebruik moet zijn.

Ga bij een groep op zoek naar de overeenkomsten en vraag je dan bijvoorbeeld af of de presentatie aantrekkelijk of juist zakelijk moet zijn.
De deelonderwerpen
Rangschik wat je de lezer beslist wil vertellen.
Stip wat de lezer al weet hooguit beknopt aan.
Selecteer je onderwerpen steeds met het doel van je folder voor ogen.
Bepaal hoeveel alinea's je aan een deelonderwerp besteedt.
Verwerking van bronnen
Lees je bronnen goed.
Markeer bijvoorbeeld met een markeerstift die gedeelten die voor jou van belang zijn (gebruik bij meer deelvragen meer kleuren). Bij gebruik van meerdere bronnen is het de bedoeling dat je informatie in een schema bij elkaar zet.
Randvoorwaarden
Houd rekening met de omvang van je folder.
Houd rekening met eisen aan illustraties.

De folder zelf

Schrijf een eerste versie en vervolgens een definitieve versie van je folder. Je moet je aan de opbouw, zoals hier beschreven, houden.
Titel
Bedenk een in het oog lopende, korte en krachtige titel, waaruit de hoofdgedachte spreekt en/of de lezer geïnteresseerd maakt.
Inleiding

- Introduceer je onderwerp. Je kunt dit doen vanuit een voorbeeld, de geschiedenis, de actualiteit, een vraag, een stelling, een aanleiding of het belang van de lezer.
- Gebruik zo mogelijk een treffende eerste zin, een citaat of een anekdote.
- Omschrijf je onderwerp.
- Gebruik eventueel een stelling of een vraag om een relatie te leggen tussen de inleiding en het middenstuk.

Middenstuk
Werk hier je deelonderwerpen uit:

- denk aan een logische volgorde
- geef je informatie in kleine brokken
- licht toe met voorbeelden
- gebruik eventueel illustraties

Slot
Rond je onderwerp af.
Benadruk de hoofdgedachte in de vorm van een conclusie of samenvatting, bijvoorbeeld met behulp van:

- een afweging,
- een toekomstverwachting,
- een aansporing.

Besteed aandacht aan de laatste zin, dat is wat de lezer onthoudt. Zorg dat je slot verband houdt met de hoofdgedachte en het doel van de folder.
Taalgebruik

- Pas de moeilijkheidsgraad van je taalgebruik aan je publiek aan.
- Wees voorzichtig met vaktermen, leg ze, waar nodig, uit.
- Let op gevoelswaarde: vermijd kwetsende termen;
  vergelijk vent-man, vrouwtje-vrouw
- Houd de zinslengte in de gaten. Lange zinnen maken een tekst lastiger.
- Let op met `figuurlijk taalgebruik'. Beeldspraak kan de zaak ingewikkeld maken.
- Let op de toon van je tekst: kies je voor plechtig, zakelijk/formeel, of levendig/informeel?

Kijk als de eerste versie van je folder klaar is, nog een keer of je de vragen uit de vragenlijst en de tips en suggesties voldoende aandacht hebt gegeven. Denk daarbij vooral aan het doel en de lezer(s). Schrijf daarna de definitieve versie.