## NAM

Hoe wordt gas gewonnen uit de bodem? Beantwoord hiervoor de volgende vragen.

Vragen:

1. De NAM is verantwoordelijk voor het winnen van aardgas in de Nederlandse aardbodem. Echter, er zijn nog veel meer partijen betrokken bij de gaswinning. Beschrijf welke partijen dat zijn en beschrijf in je eigen woorden kort welke rol zij vervullen. Maak gebruik van de informatie in de Achtergrondinformatie
2. Beschrijf in je eigen woorden het proces dat gebruikt wordt om aardgas uit de bodem te winnen, of maak een duidelijk figuur van deze techniek. Maak gebruik van de informatie in de Achtergrondinformatie
3. In een aardgasveld moet een bepaalde hoeveelheid gas zitten voordat de boring rendabel kan zijn. In deze twee artikelen blijkt dat niet alle gasvelden in Nederland geschikt zijn voor boringen. Echter, nieuwe technieken zorgen ervoor dat ook boren in deze kleine gasvelden steeds meer economisch rendabel wordt. Zoek aan de hand van bijv. deze twee links en je eigen zoekresultaten, uit hoeveel gas er aanwezig is in een zeer klein, maar toch economisch rendabel gasveld. Ter vergelijking: in het Gronings gasveld wordt geschat dat 2 800 miljard m3 aanwezig was. Hiervan is inmiddels al 60 % naar boven gehaald. (NAM Platform - Gaswinning en aardbevingen, 2015; Nederlands Olie en Gas Portaal, 2005)
4. Bereken met actuele gegevens hoeveel geld het aardgas uit deze kleinste put kan opleveren. Zoek hiervoor eerst uit wat de actuele prijs is (in €) van 1 m3 aardgas. Om dit te vinden moet je actuele beurskoersen bekijken. Dit kun je bijv. hier doen. Soortgelijke sites zijn voornamelijk in het Engels. Om de actuele aardgasprijs te vinden moet je zoeken naar natural gas (afgekort: NG). De prijs wordt vaak weergegeven in U.S. dollars per 1 MM BTU. Je moet de U.S. dollars omrekenen naar Euro’s, wat je met de actuele wisselkoers kunt doen. Daarnaast moet je ook het aantal MM BTU omrekenen naar m3. Dit gaat op deze manier.
5. Bij vraag 4 heb je uitgerekend hoeveel geld het aardgas opbrengt bij de kleinst mogelijk economisch rendabele gasput. Veel van deze opbrengst wordt besteed aan het project, bijvoorbeeld aan vergunningen. Maak een lijst van 5 tot 10 zaken waaraan dit geld nog meer kan worden besteed.

Logboek: Voeg het antwoord op bovenstaande vragen toe aan het logboek.