## 2.2 Richtlijnen voor grond- en oppervlaktewater

De emissies van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen volgen een bepaalde route die wel of niet is gecontroleerd. Je noemt dit emissieroutes.

In delen van Nederland wordt de norm Nitraatrichtlijn voor grondwater niet gehaald (zie: http://www.compendiumvoordeleefomgeving.nl/indicatoren/nl0271-Nitraat-in-het-bovenste-grondwater-onder-landbouwgebieden.html?i=11-14). Vooral in gebieden met zandgronden wordt de norm van 50 mg NO3 per liter grondwater vaak overschreden. De land- en tuinbouw dragen bij aan de overschrijdingen. Behalve de Nitraatrichtlijn is er ook de Kaderrichtlijn Water (zie: KRW, http://www.helpdeskwater.nl/onderwerpen/wetgeving-beleid/kaderrichtlijn-water/). Deze richtlijn geeft stikstof- en fosfornormen voor het oppervlaktewater aan.

De Europese Unie heeft haar leden tot 2015 de tijd gegeven om maatregelen te nemen om aan de regelgeving te voldoen. Het gaat daarbij om het stapsgewijs afbouwen van emissies naar bodem, lucht en water. In 2027 moeten alle bedrijven in Europa, waaronder de industrie en de land- en tuinbouw, vrijwel emissieloos zijn.

Opdracht Emissieroutes in de open teelt

Situatie
Stel je voor dat jij de eigenaar bent van het bedrijf waar je nu werkt of stage loopt. Je hebt als teler de afgelopen tijd veel nagedacht over duurzame teelt. Je hebt er met collega's over gesproken en uiteindelijk heb je besloten over te stappen op duurzame teelt.

Opdracht
Geef antwoord op de vragen.

1. Wat is jouw motivatie om duurzaam te gaan telen?
2. Beschrijf alle emissieroutes en benoem de restproducten die tijdens het telen van de gewassen op jouw bedrijf worden toegepast:
   - Welke routes van stoffen (vast, vloeibaar, gas) zijn gecontroleerd (bijvoorbeeld: afvalverwerking, riool)?
   - Welke routes van stoffen zijn ongecontroleerd (bijvoorbeeld: drift, oppervlaktewater)?
   - Welke stoffen worden hergebruikt?
   - Heeft het bedrijf maatregelen getroffen om de emissies van gewasbeschermingsmiddelen en nutriënten af te bouwen?
3. Motiveer jouw antwoord op vraag 1 en bespreek dit met jouw werkgever.
4. Wat is het resultaat van het gesprek? Maak een kort verslag.

Resultaat
Je hebt inzicht gekregen in hoe het bedrijf waar jij werkt of stage loopt het doet wat de emissie van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen betreft. Je hebt met je werkgever besproken waarom jij het een goed idee vindt om duurzaam te gaan telen.

Reflectie
Denk na over het gesprek met je werkgever. Wat waren de belangrijkste inzichten tijdens dat gesprek? Wat heb je van deze opdracht geleerd?