## 5.4 Evolutie

Welkom bij deze paragraaf!

Doelstelling: Je moet in een context kunnen beschrijven wat de neodarwinistische evolutietheorie inhoudt.

Bekijk de volgende lesvideo:

Animatie Darwin & evolutietheorie

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Voor degenen die graag muziek luisteren tijdens het studeren:

Voor de One Direction fans: The Story of ours Lives

Voor de Beatles fans: Evolutie!

------------------------------------------------------------------------------------------------------

Achtergrondinformatie

Bio bits bovenbouw: Gevaarlijk boek

Hoe is Charles Darwin tot het opstellen van de evolutietheorie gekomen en door welke onderzoekers liet hij zich inspireren? Door onderzoek naar hiv komt er meer duidelijkheid over het evolueren van virussen. Deze kennis kan gebruikt worden bij het onderzoek naar het vogelgriepvirus.

Bio bits bovenbouw: Argumenten voor evolutie

Er wordt nader ingegaan op het begrip 'soort'. Bij cichliden in het Tanganayikameer te Tanzania is een snelle soortvorming vastgesteld. Onderzoek hiernaar kan meer duidelijkheid geven over de macro-evolutie.
Er worden onderbouwingen van de evolutietheorie gegeven waarmee veel veranderingen om ons heen kunnen worden verklaard.

Bio bits bovenbouw: Genen een hoofdrol

Bekeken wordt hoe de kennis van DNA en de genen de evolutietheorie vooruit heeft geholpen.
Met de kennis over DNA en genen wordt nu bijvoorbeeld duidelijk hoe geselecteerde erfelijke kenmerken aan volgende generaties worden doorgegeven. Ook verwantschap tussen verschillende soorten kan door vergelijken van genetisch materiaal aangetoond worden.

Bio bits bovenbouw: Moderne evolutiebiologie

Verloopt de evolutie van het leven op aarde volgens toeval, of is evolutie voorspelbaar? Heeft evolutie een doel? Het overerven van welke genen is gunstig?
De evolutietheorie zoals Darwin hem opgeschreven heeft is in de loop der tijd aangevuld en aangepast. Een vraag die biologen bezighoudt, is of evolutie zich volgens een bepaald patroon voltrekt. Dit wordt in laboratoria onderzocht, maar ook in de praktijk neemt men hierover interessante dingen waar.

Zijn mensenapen nou onze voorouders of zijn we broer en zus?

Door prof. dr. Jan van Hooff

Mensen en apen hebben gemeenschappelijke voorouders. Hoe kan het dat we dan toch zo verschillend zijn?

Krijgen we kieuwen als de aarde opeens onder water loopt?

Door dr. Roy Erkens

Evolutie is overleven. De soort die zich het beste weet aan te passen aan zijn omgeving, komt hoger op de evolutionaire ladder. Minstens zo belangrijk is daarbij de reproductie van een succesvolle soort. Zonder nageslacht ben je evolutionair gezien een loser! Volgens dr. Roy Erkens kun je dan ook beter doodgaan op je dertigste met drie kinderen dan kinderloos op je tachtigste.

Wat zijn de religieuze argumenten tegen evolutie?

Door dr. Roy Erkens

‘Een banaan is het ingenieuze ontwerp van God. Hij past precies in je hand, komt in een handige verpakking en hapt lekker weg.’ Dit is één van de vele argumenten die non-believers gebruiken om de evolutietheorie onderuit te halen. In dit college legt dr. Roy Erkens uit waarom evolutie voor sommige mensen moeilijk te behappen is en laat hij zien dat deze groep het toch écht bij het verkeerde eind heeft.

Begrippenlijst:

Evolutie

Charles Darwin

Neodarwinistische evolutietheorie

Neodarwinisme

Creationisme

Intelligent design

Natuurlijke selectie, survival of the fittest

Genetische variatie, verscheidenheid in genotypen

Reproductieve isolatie

Selectiedruk

Adaptatie

Fitness

Geëvolueerd