## 8.3 Het ontstaan van gedrag

Welkom bij deze paragraaf!

Doelstelling: Je moet in een context kunnen toelichten dat gedrag tot stand komt door interne en externe factoren.

Bekijk de volgende lesvideo over gedrag vanaf 2.22 min tot 6.28 min:

Bekijk de volgende lesvideo over gedrag en prikkels:

Bekijk de volgende video's voor eer uitleg over sleutelprikkels en supranormale prikkels:

Signalen en sleutelprikkels: Stekelbaarsjes

Sleutelprikkel: Prikkel die een doorslaggevende rol speelt bij het veroorzaken van een bepaald gedrag. De rode snavelvlek bij meeuwen is de sleutelprikkel voor het pikgedrag van de jongen
Supranormale prikkel / supernormale prikkel: Prikkel die effectiever is bij het veroorzaken van een bepaald gedrag dan de normale sleutelprikkel. Voorbeeld: Een potlood met een rode vlek veroorzaakt een sterke pikgedrag bij meeuwenjongen dan de rode snavelvlek van een ouder.

Sleutelprikkels en supranormale prikkels: Pikgedrag zilvermeeuwen

Sleutelprikkel: Prikkel die een doorslaggevende rol speelt bij het veroorzaken van een bepaald gedrag. De rode snavelvlek bij meeuwen is de sleutelprikkel voor het pikgedrag van de jongen
Supranormale prikkel / supernormale prikkel: Prikkel die effectiever is bij het veroorzaken van een bepaald gedrag dan de normale sleutelprikkel. Voorbeeld: Een potlood met een rode vlek veroorzaakt een sterke pikgedrag bij meeuwenjongen dan de rode snavelvlek van een ouder.

Supranormale prikkel: de koekoek

Nature of the cuckoo duck - David Attenborough - BBC wildlife (Engels)

Simulatie gedrag pissenbedden

Kan jij het gedrag van pissebedden beïnvloeden door abiotische factoren te veranderen? Probeer het in de simulatie in de bovenstaande link en bekijk welke invloed de factoren op het gedrag hebben.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Achtergrondinformatie

Russisch meisje (5) gedraagt zich als hond

Uitgegeven: 27 mei 2009 © ANP/NU.nl

MOSKOU - De Russische kinderbescherming heeft een 5-jarig meisje uit huis gehaald, omdat ze zich gedroeg als een hond. Het kind blafte en likte voedsel op met haar tong, meldde de politie woensdag.

Het kind woonde in de Oost-Siberische stad Chita bij haar vader en grootouders, maar kreeg geen aandacht. Ze richtte zich daarom op de honden en katten in huis. Het meisje kan niet praten, maar lijkt wel met de honden te kunnen communiceren. De familie liet het kind niet buiten en had weinig sociale contacten in de buurt. Het meisje is opgenomen en krijgt medische en psychiatrische hulp. Volgens haar verzorgers blijft ze echter als een hond tegen de deur aanspringen en blaffen.

Oxana

In 1992 werd in Oekraine ook al een meisje gevonden dat zich gedroeg als hond, Oxana Malaya. Doordat ze door haar ouders werd verwaarloosd, zocht ze troost bij wilde honden. Bekijk hieronder een stukje uit een documentaire over Oxana.

-------------------------------------------------------------------------

Begrippenlijst:

Erfelijk gedrag

Aangeleerd gedrag

Interne prikkels

Externe prikkels

Motivatie (drang)

Daglengte

Temperatuur

Sleutelprikkel

Supranormale prikkel