## 3.3 Naar elkaar toe bewegende platen

1. Botsen van twee continentale platen: Ontstaan plooiingsgebergten.

De Himalaya: dit is de hoogste bergketen op aarde en hij wordt nog steeds hoger: ieder jaar één centimeter. Dit soort bergen ontstaat doordat 2 continentale platen tegen elkaar botsen. Ze worden plooiingsgebergten genoemd. Door de botsing worden verschillende gesteentelagen tegen elkaar gedrukt, en ontstaan er 'plooien' in de aardkorst.In de loop van de tijd treedt erosie op. Zacht gesteente wordt afgebroken en alleen de harde bergpunten blijven staan.
De Himalaya ligt op de grens tussen de Indisch-Australische Plaat en de Euraziatische Plaat. Deze platen bewegen naar elkaar toe. Ook andere plooiingsgebergten op aarde ontstaan áltijd op een plek waar aardplaten tegen elkaar botsen.

FILMPJE: UITLEG GEBERGTEVORMING

Maak onderstaande opdrachten:

1a. Leg in minimaal drie stappen uit hoe een plooiiingsgebergten ontstaat. Teken daarbij in je schrift.

1b. Noem 2 plooiingsgebergten

2. Zoek in via google maps op waar de Alpen precies liggen. Geef aan in welke landen de Alpen liggen.

3. Kijk naar de kaart hieronder. Welke platen zijn er betrokken bij de vorming van de Alpen?

Platentektoniek (216B)

4. Hoe kun je aan deze kaart zien dat het gaat om botsende platen?

Ontstaan Himalaya

2. Botsen van een continentale en een oceanische plaat

Wanneer een continentale en een oceanische plaat botsen zal de oceanische (de zwaarste plaat) onder de continentale plaat schuiven. Op enige afstand van de trog zal magma naar boven komen omdat de plaat dan diep genoeg in de mantel schuift, zodat het dan warm genoeg is om de plaat te laten smelten.

Deze magma dringt zich een weg door de korst en zal uiteindelijk een vulkaan vormen, dit is een kegelvulkaan, die explosieve uitbarstingen heeft. Naast vulkanen, krijg je hier ook erg krachtige aardbevingen en is er ook gebergtevorming.

Een bekend voorbeeld is het Andesgebergte in Zuid-Amerika.

3. Botsen van twee oceanische platen

Hierboven zie je een kaartje waarbij twee oceanische platen botsen. De oudste plaat, die zwaarder is, duikt onder de lichtere plaat. Kijk het filmpje vulkaanuitbarsting en beantwoord de volgende opdrachten

5. Komen er aardbevingen voor bij vulkaanuitbarstingen? Komt dit omdat aardplaten vast zitten?

6. De grote grijze wolk is erg gevaarlijk (ook wel pyroclastische wolk genoemd, waarom?

7. Welk andere twee gevaren worden genoemd in het filmpje?

8. Wat is het verschil tussen lava en magma?

Hieronder staat een doorsnede van een vulkaan. De onderdelen van een vulkaan moet je kennen.

Bekijk het volgende fimpje en beantwoord de volgende vragen:

vulkanen

9. Waarom schuift de oceanische plaat onder de continentale plaat?

10. Hoe ontstaat een vulkaan op plaatsen waar aardplaten botsen.

11. Waarom ontstaat er geen vulkanen op de rand van de continentale plaat?

12. Waarom is het dichtbij een vulkaan erg vruchtbaar?

13. Op welke twee manieren kunnen eilanden ontstaan als gevolg van platentektoniek?

Botsende platen