## 2.2 Bevolkingsopbouw

Bevolkingsopbouw: de verdeling van de bevolking over mannen en vrouwen en over verschillende leeftijdsgroepen.

Beantwoord de volgende vragen:

1. Heeft een arm land in verhouding veel of weinig jongeren?

2. Heeft een rijk land in verhouding veel of weinig jongeren?

De bevolkingsopbouw kun je weergeven in een bevolkingsgrafiek (ook wel een bevolkingspiramide genoemd).

Bekijk hierover het volgende filmpje. Het is in het Engels, maar als je goed naar de plaatjes kijkt moet je een heel eind komen.

Bevolkingsgrafiek

figuur 1

Een bevolkingsgrafiek is een grafiek die de leeftijdsopbouw van de bevolking weergeeft. De grafiek is opgebouwd uit een aantal liggende staven (zie figuur 1). Elke staaf stelt een leeftijdsgroep voor, bijv. de groep van 0 tot 4 jaar, of de groep van 45 tot 49 jaar. Verder wordt er een onderverdeling gemaakt tussen mannen en vrouwen. In figuur 1 zie je links de samenstelling van de mannelijke bevolking en rechts de samenstelling van de vrouwelijke bevolking.

Hiernaast zijn de leeftijdsgroepen aangegeven in procenten van de totale bevolking. Je kunt in plaats van procenten ook absolute getallen gebruiken. Veranderingen in de leeftijdsopbouw van de bevolking zijn met een procentuele verdeling direct af te lezen.

3. Bekijk figuur 1. Hoeveel % van de vrouwen in land A bevindt zich in de leeftijdsgroep van 30-34 jaar?

4. Gebruik nogmaals figuur 1. Hoeveel % van de mannen zit in de leeftijdsgroep 20-24 jaar?

Je ziet in de figuur hierboven 3 soorten bevolkingsgrafieken.
- De piramidevorm heeft veel jongeren, weinig ouderen.
- De torenvorm heeft redelijk veel jongeren en redelijk veel ouderen.
- De urnvorm heeft in verhouding veel ouderen en weinig jongeren.
Beantwoord de volgende vragen:
5. Welke soort bevolkingsgrafiek past bij een arm land?
6. Welke soort bevolkingsgrafiek past bij een rijk land?

7. het maken van een bevolkingsgrafiek

Je krijgt van je docent ruitjespapier. Ten eerste teken je onderaan een horizontale lijn van procenten (%). Zowel links en rechts loopt het aantal procenten door t/m 9%. Vervolgens teken je een verticale as met de leeftijdsgroepen. Je begint bij 0-4 en eindigt bij 85+. In figuur 1 zag je al het voorbeeld.

7a Probeer nu aan de hand van onderstaande gegevens zelf een bevolkingsgrafiek te maken.

| 0-4 | 5-9 | 10-14 | 15-19 | 20-24 | 25-29 | 30-34 | 35-39 | 40-44 | 45-49 | 50-54 | 55-59 | 60-64 | 65-69 | 70-74 | 75-79 | 80-84 | 85+
M% | 4,3 | 4,3 | 3,9 | 4,5 | 5,0 | 4,5 | 4,0 | 3,9 | 3,8 | 2,7 | 2,2 | 2,2 | 2,1 | 1,8 | 1,1 | 0,6 | 0,3 | 0,1
V% | 4,1 | 3,9 | 3,8 | 4,1 | 5,0 | 4,3 | 4,0 | 3,9 | 3,7 | 3,0 | 2,5 | 2,3 | 2,1 | 1,9 | 1,2 | 0,7 | 0,3 | 0,1

M = mannen Tabel 1. Bevolkingssamenstelling van land B

V = vrouwen

7b Zal de bevolkingsgrafiek die je nu getekend hebt, van een arm- of een rijk land zijn? Verklaar je antwoord.

Bekijk het volgende filmpje. In deze animatie zie je een overzicht van de bevolkingsopbouw in Nederland.
Beantwoord de volgende vragen:
8. Ga naar het jaar 1950, hoe zie je de 'babyboom' van na de oorlog terug in deze grafiek?
9. Ga naar het jaar 2015, hoe oud zijn de 'babyboomers' nu?

Bekijk onderstaande bevolkingspiramide van Duitsland en beantwoord de volgende vragen:

10. Waarom zijn er minder mannen dan vrouwen?

11. In welke leeftijdcategorie is de aanwezigheid van oorlog het beste af te lezen? Leg je antwoord uit.

12. Noem nog een kenmerk van bovenstaande grafiek, waarin je het voorkomen van de tweede wereldoorlog kunt aflezen.