# 6. Literatuur

Aggenbach, C.J.S., E. Doomerik, J. Grijpstra & M.H. Jalink (2002). INDICA: een instrument voor analyse milieu met indicatorsoorten. H2O 35 (13): 46-47.

Anonymus (2012a). Kw aliteitsklassen en monitoring van de b eheertypen. W erkversie 2012. Subsidiestelsel Natuur- en Landschapsbeheer.

Anonymus (2012b). Index Natuur en Landschap- Natuurkwaliteit en moni t oring. T o elichting bij het systeem v an kwaliteitsklassen en handreiking bij de monitoring. Werkversie 2012. Subsidiestelsel Natuur-en Landschapsbeheer.

Arnolds, E & M. Veerkamp (2008). Rode Lijst Paddenstoelen. Basisr appor t. Nederlandse Mycologische Vereniging.

Bakker, M. & J.A.M. Janssen (2008). Duizelingwekkend divers - hotspots van plantendiversiteit. In: Schaminée, J.H.J. & E.J. Weeda (2008, red.). Grenzen in beweging. Beschouwingen over vegetatiegeografie. KNNV Uitgeverij, Zeist, pg. 93-113.

Bal, D., H.M. Beije, M. Fellinger, R. Haveman, A.J.F.M. van Opstal & F.J. van Zadelhoff (2001). Handboek Natuurdoeltypen. T w eede, geheel herziene editie. Expertisecentrum LNV, Wageningen.

Bohn, U., Neuhäusl, R., Hettwer, C., Gollub, G. & Weber, H. (2000-2004). Karte der natürlichen Vegetation Europas – Map of the Natural Vegetation of Europe. Maßstab/Scale 1 : 2 500 000. Bundesamt für Naturschutz, Bonn.

Coesèl, M., J.H.J. Schaminée & l. van Duuren (2007). D e natuur als b ond genoot. De wereld van Heimans en Thijsse in historisch perspectief. KNNV Uitgeverij, Utrecht, en IVN, Amsterdam.

De Waal, R.W. (1995). L andschapse c ologisch e k a r t erin g van Nederland: L andschap: Toelichting bij het databestand L AND S CHA P van het LKN-p r o je c t. LKN-rapport 5, DLO-Staring Centrum, Wageningen.

De Waal, R.W. (2007). Fysiotopen van Nederland. Een nieuwe standplaatsindeling op basis van abiotische kenmerken. St r atio t e s 33/34: 14-24.

Diemont, W.H., G. Sissingh & V. Westhoff (1940). Het dwergbiezen verbond (Nanocyperion flavescentis) in Nederland. Nederlandsch K ruid kundig Archief 50:

Ellenberg, H. (1974). Zeigerwerte der Gefässpflanzen Mitteleuropas. S cripta G eobotanica 9: 1-97.

Ellenberg, H., H.E. Weber, R. Düll, V. Wirth, W. Werner & D. Paulisen. (1991). Zeigerwerte von Pflanzen in Mitteleuropa. S cripta G eob otanic a 18: 1-248.

Gertenbach, W.P.D. (1983). Landscapes of the Kruger National Park. K o edoe 26: 9-121.

Grisebach, A. (1872). D ie Vegetation der Erde nach ihrer k limatischen A nordn ung. Leipzig.

Hennekens, S.M. (1995). TURBO(VEG). P r o gr ammatuur v o or in v o er, v erwerking en presentatie van vegetatiekundige gegevens. G ebruik ershand leiding. Instituut voor Bos- en Natuuronderzoek, Wageningen, 67 pp.

Hennekens, S.M. & J.H.J. Schaminée (2001). TURBOVEG, a comprehensive data base management system for vegetation data. J ournal of Vegetation Science 12: 589-591.

Hinssen, P.J.W. (2005). W ettelijke Onderzoekstaken natuur & M ilieu. W erkplan 2006. Werkdocument 15, Wettelijke Onderzoekstaken Natuur & Milieu, Wageningen.

Jalink, M.H., J. Grijpstra & A.C. Zuidhoff (2003). H y dr o-ec olo gische systeemtypen met natte schraallanden in Pleistoceen Nederland. Expertisecentrum LNV, Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Ede.

Janssen, J.A.M. & J.H.J. Schaminée (2003). Europese Natuur in Nederland. Habitattypen. Uitgeverij KNNV, Utrecht.

Janssen, J.A.M. & J.H.J. Schaminée (2008). Europese Natuur in Nederland. Soorten van de Habitatrichtlijn. Tweede, sterk herziene en uitgebreide druk. KNNV Uitgeverij, Utrecht.

Janssen, J.A.M. & J.H.J. Schaminée (2009, red.). Europese natuur in Nederland. Natura 2000-gebieden van Zee en kust. KNNV Uitgeverij, Zeist.

Jenny, H. (1941). F ac t ors of soil formation. New York. McGraw-Hill.

Jenny, H. (1980). T he S oil Resource. Origin and b ehaviour. Ecological Studies 37. Springer-Verlag. New-York.

Kemmers, R.H. & R.W. de Waal (1999). E c olo gische t ypering van b o dems. D eel 1 R aam w erk en h um usv ormt yp olo gie. Alterra rapport 667, Wageningen.

Klijn, F., H.A. Udo de Haes (1990). Hiërarchische ecosysteem-classificatie; voorstel voor een eenvoudig begrippenkader. L andschap 7: 215-235.

Kopecký, K. (1992). Syntaxonomische Klassifizierung von Pflanzengesellschaften unter Anwendung der deduktiven Methode. T uexenia 12: 13-24.

Kopecký, K. & S. Hejný (1974). A new approach to the classification of anthropogenic plant communities. V egetatio 29: 17-20.

Lange, R., A. Martens, K. Schulte Fischedick & F. v.d. Vliet (2002, red.). O p zoek naar zoogdieren (50 jaar VZZ). V ereniging voor Zoogdierkunde en Zoogdierbescherming 1952-2002. NNNV Uitgeverij, Vereniging voor Zoogdierkunde en Zoogdierbescherming, Utrecht-Arnhem.

Mucina, L. & M.C. Rutherford (2006, red.). T he v egetation of S outh A frica, L esotho and S w aziland. Strelitzia 19. South African National Biodiversity Institute, Pretoria.

Oppel, A. (1884). L andschaftskunde. Versuch einer Physiognomie der gesammten Er dob er fläche. Breslau.

Ozinga, W.A., E. Arnolds, P.J. Keizer, P.W.F.M. Hommel, J.H.J Schaminée & T.W. Kuyper (2013). OBN preadvies paddenst o elen. OBN / Directie Kennis en Innovatie, Ministerie van Economische Zaken.

Poel, M. (2008, red.). Eind r appo r t Q uic k s c a n SynBioSys: t o epassin g i n het onde r wijs. Cluster EHS: Ecologische Hoofdstructuur, Wageningen UR, Communication Services.

Raunkiaer, C. (1934). T he life forms of plants and statistical geo graph y. Oxford.

Rodwell, J.S., S. Pignatti, L. Mucina & J.H.J. Schaminée (1995). European Vegetation Survey: update on progress. J ournal of Vegetation S cienc e 6: 759-762.

Rodwell, J.S., J.H.J. Schaminée, L. Mucina, S. Pignatti, J. Dring & D. Moss (2002). T he Diversity of E urop ean V egetation. An overview of phytosocio- logical alliances and their relationships to EUNIS habitats. Rapport EC-NV 2000/054, Wageningen.

Saris, F. (2007). E en eeuw vogels b eschermen. KNNV Uitgeverij, Zeist.

Schaminée, J.H.J. (2007). Alles van waarde is weerloos. De zoektocht naar het wezen van p lant engemeenschapp en. Inaugurele rede, uitgesproken op donderdag 12 april in de Aula van de Radboud Universiteit Nijmegen. Uitgebracht als afzonderlijke uitgaven voor de beide betrokken universiteiten. Radboud Universiteit, Nijmegen.

Schaminée, J.H.J., Hennekens S. M., Chytrý M. & Rodwell, J. S. (2009a). Vegetation-plot data and databases in Europe: an overview. P r eslia 81: 173–185.

Schaminée, J.H.J. & S.M. Hennekens (2003). SynBioSys: de ontwikkeling van een biologisch informatiesysteem ten behoeve van natuurbeheer, natuurbeleid en natuurontwikkeling. Stratiotes 27: 28-37.

Schaminée, J.H.J. & S.M. Hennekens (2004). SynBioSys Europe – een biologisch informatiesysteem ten behoeve van het Europese natuurbeleid. Stratiotes 28/29: 11-19.

Schaminée, J.H.J. & A.J.M. Jansen (1998, red.). W ege n naar Natuu r doel typen. O n twikkelingsreeksen en h u n indi c a t o r e n ten behoe v e van hers t el- behee r e n natuu r on twikkeling (sp o r e n A e n B). Rapport 26, IKC-Natuurbeheer, Wageningen.

Schaminée & A.J.M. Jansen (2001, red.). W ege n naa r Natuurdoeltypen 2. O n twikkelingsreeksen en h u n indi c a t o r e n voor herstelbeheer en natuu r on twikkeling (sporen B en C). Rapport 46, Directie Natuurbeheer, Wageningen.

Schaminée, J.H.J. & J.A.M. Janssen (2006, red.). Schatten voor de natuur. Achtergronden, inventaris en toepassingen van de Landelijke Vegetatie Databank. KNNV Uitgeverij, Utrecht.

Schaminée J.H.J. & J.A.M. Janssen (2009b, red.). Europese natuur in Nederland. Natura 2000-gebieden van Laag Nederland. KNNV Uitgeverij, Zeist.

Schaminée J.H.J. & J.A.M. Janssen (2009c, red.). Europese natuur in Nederland. Natura 2000-gebieden van Hoog Nederland. KNNV Uitgeverij, Zeist.

Schaminée, J.H.J. & J.A.M. Janssen (2012, red.). Geboeid door het verle- den. Beschouwingen over historische ecologie. KNNV Uitgeverij, Zeist.

chaminée, J.H.J. & A.H.F. Stortelder (2000). De ene boterbloem is de andere niet. De sociologische indicatiewaarde van plantensoorten, toegelicht aan de hand van het geslacht Ranunculus. Stratiotes 20: 5-19.

Schaminée, J.H.J., A.H.F. Stortelder & V. Westhoff (1991). De identificatie en classificatie van plantensociologisch onverzadigde gemeenschappen. Stratiotes 2: 42-52.

Schaminée, J.H.J., A.H.F. Stortelder & V. Westhoff (1995a). D e V egetatie v an Nederland, deel 1. Inleiding t ot de plantensociologie – grondslagen, methoden en toepassingen. Opulus press, Uppsala, Leiden.

Schaminée, J.H.J., A.H.F. Stortelder & E.J. Weeda (1996). D e V egetatie v an Nederland, deel 3. P lantengemeenschappen van graslanden, zomen en droge heiden. Opulus press, Uppsala, Leiden.

Schaminée, J.H.J., K.V. Sýkora, N.A.C. Smits & M.A.P. Horsthuis (2010). V eldgids Plantengemeenschappen van Nederland. KNNV Uitgeverij, Zeist.

Schaminée, J.H.J. & R. van ’t Veer (2000, red.). Honderd jaar op de k nieën. D e geschiedenis van de plantensociologie in Nederland. Opulus Press Nederland, Noordwolde.

Schaminée, J.H.J., E.J. Weeda & V. Westhoff (1995b). D e Vegetatie v an Nederlan d, deel 2. P lan t engemeenschappe n van wateren, moerassen en natt e heiden. Opulus press, Uppsala, Leiden.

Schaminée, J.H.J., E.J. Weeda & V. Westhoff (1998). D e Vegetatie v an Nederlan d, deel 4. P lan t engemeenschappe n van d e kust en binnenlandse pioniermilieus. Opulus press, Uppsala, Leiden.

Schimper, A.F.W. (1898). Pflan z en-Geog r aphi e auf physiologischer Grund lage. Jena.

Schipper, P.C. (2002.). C atalogu s v egetatie t yp en. In: Staatsbosbeheer. Catalogi bedrijfssturing: natuur, bos, recreatie en landschap. Staatsbosbeheer, Driebergen.

Schipper, P.C. & H.N. Siebel (2008, red.). Inde x Natuur en L andscha p, onde r dee l Natuurb eheer. Versie 0.2, 14 november 2008. Staatsbosbeheer, Driebergen / Natuurmonumenten, ’s-Graveland.

Sovon Vogelonderzoek Nederland (2002). A tlas van de Nederlandse broedvogels 1998-2000. Nederlandse Fauna 5. Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis, KNNV Uitgeverij & European Invertebrate Survey Nederland, Leiden.

Stortelder A.H.F., J.H.J. Schaminée, & P.W.F.M. Hommel (1999). D e Vegetatie van Nederland, deel 5. P lantengemeenschappen van ruigten, struwelen en bossen. Opulus press, Uppsala, Leiden.

Stortelder, A.H.F., P.W.F.M. Hommel & R.W. de Waal (1998; red.). Bose c osys t eme n van Nederland 1. Br o e k b ossen. KNNV Uitgeverij, Utrecht.

Tamis, W.L.M., R. van der Meijden, J. Runhaar, R.M. Bekker, W.A. Ozinga, B. Odé & I. Hoste (2004). Standaardlijst van de Nederlandse flora 2003. Go r t eri a 30-4/5: 101-195.

Teixeira, R.M. (1979, red.). A tla s van de Nederlandse broedvogels. Natuurmonumenten, ‘s Graveland.

Thijsse, Jac.P. (1912). He t V o gelb o ekje. Bibliotheek van De Levende Natuur No. 1, W. Versluys, Amsterdam.

Troll, C. (1939). Luftbildplan und ökologische Bodenforschung. Z eitschri ft de r G esellscha f t fü r Erdkunde, Berlin 7/8: 241-311.

Van der Meijden, R. (2005). Heu k el s’ Flora van Nederland. 23ste editie. Noordhoff Uitgevers, Groningen.

Van Opstal, A.J.F.M., T. Brandwijk, L. van Duuren & J.H.J. Schaminée (2000). Endemi c an d characteristic plant specie s in E u r op e. P a r t 1: No r thern E u r op e. Rapport IKC Natuurbeheer 53. Wageningen.

Van Tongeren, O.F.R. (2000). P r o g r amm a AS S OCIA: G ebrui k ershandleiding e n v o o r w aa r den. Data-Analyse Ecologie, Wageningen.

Van Tongeren, O.F.R., N. Gremmen & S.M. Hennekens (2008). Assignment of relevés to predefined classes by supervised clustering of plant communities using a new composite index. J ourna l o f Vegetation S cien c e 19: 525-536.

Vlieger, J. (1937). Aperçu sur les unités supérieures des Pays-Bas. SIGMA, Montpellier. Nederlandsc h Kruidkundig Archief 47: 335-353.

Vos, W. & A.H.F. Stortelder (1992). V anishin g Tuscan landscapes. L ands c ap e e c olog y of a Submedi t er r anean-Montan e landscape (S olan o Bassin, T us c a n y, I taly. Pudoc, Wageningen.

Wamelink, G.W.W., P.W. Goedhart, H.F. Van Dobben & F. Berendse (2005). Plant species as predictors of soil pH: Replacing expert judgement with measurements. J ourna l o f Vegetation S cien c e 16: 461-470.

Weeda, E.J., J.H.J. Schaminée & L. van Duuren (2000). Atlas van Plantengemeenschappen in Nederland. Deel 1. Wateren, moerassen en natte heiden. KNNV Uitgeverij, Utrecht.

Weeda, E.J., J.H.J. Schaminée & L. van Duuren (2002). Atlas van Plantengemeenschappen in Nederland. Deel 2. Graslanden, zomen en droge heiden. KNNV Uitgeverij, Utrecht.

Weeda, E.J., J.H.J. Schaminée & L. van Duuren (2003). Atlas van Plantengemeenschappen in Nederland. Deel 3. Kust en binnenlandse pioniermilieus. KNNV Uitgeverij, Utrecht.

Weeda, E.J., J.H.J. Schaminée & L. van Duuren (2005). Atlas van Plantengemeenschappen in Nederland. Deel 4. Bossen, struwelen en ruigten. KNNV Uitgeverij, Utrecht.

Westhoff, V., J.W. Dijk & H. Passchier (1942). O v e rzicht der p lan t engemeen schappe n in Nederland. Bibliotheek Nederlandse Jeugdbond voor Natuurstudie, ‘s-Graveland.

Westhoff, V., J.W. Dijk & H. Passchier (1946). O v e rzicht der plan t engemeen schappe n in Nederland. Tweede druk bewerkt door V. Westhoff, met medewerking van G. Sissingh. Breughel, Amsterdam.

Westhoff, V. & A.J. den Held (1969). Plantengemeenschappen in Nederland. Thieme, Zutphen.

Wolf, R.J.A.M., A.H.F. Stortelder & R.W. de Waal (2001; red.). B ose c osys t e me n van Nederland 2. O oib ossen. KNNV Uitgeverij, Utrecht.

Met haar zilverkleurige, spinnenwebachtig behaarde stengels en sterk aflopende bladeren is de forse, tot wel drie meter hoge Wegdistel (Onopordum acanthium) een markante en majestueuze verschijning. De bolvormige bloemhoofdjes staan alleen, maar wel gegroepeerd. Wegdistel is een kensoort van het naar haar vernoemde Verbond van Distels en Ruwbladigen (Onopordion acanthii) en is gebonden aan open, droge, kalkrijke, ruderale standplaatsen. Volgens Plinius (22-79 A.D.) zou de plant bij ezels (onos) winderigheid (pordè) veroorzaken, vandaar haar wetenschappelijke naam. Foto Ben Goossens, Flora van Nederland.