## 1.1 Functies van het zenuwstelsel

Phineas Gage

Op 13 september 1848 raakte de Amerikaan Phineas Gage betrokken bij een bizar ongeluk. Hij was aan het werk bij de aanleg van treinrails, toen een lading explosieven per ongeluk tot ontploffing kwam. Een ijzeren staaf met een diameter van 3 centimeter en een lengte van 1 meter boorde zich met grote snelheid via zijn linkerwang omhoog door zijn hersenen (zie de reconstructie hiernaast). Tot verbazing van iedereen overleefde Phineas het ongeluk. Twee maanden later was hij zelfs voldoende hersteld om weer aan het werk te gaan. Phineas moest het helaas met één oog minder doen, maar verder leek het erop alsof de schade die zijn hersenen hadden opgelopen weinig invloed hadden op zijn functioneren.

Na verloop van tijd bleek echter dat er wel veranderingen waren in de persoonlijkheid van Phineas. Vóór het ongeluk stond Phineas bekend als een rustig en vredelievend mens. Na zijn ongeluk zou hij (althans volgens sommige bronnen) een ongeduldig en opvliegend karakter hebben gehad. Blijkbaar ligt onze persoonlijkheid voor een deel vast in onze hersenen. Phineas overleed in 1860 aan zware epileptische aanvallen.

Sinds Phineas Gage zijn er veel meer gevallen bekend van mensen door een ongeluk of ziekte schade oplopen aan hun hersenen, en daardoor bepaalde dingen niet meer kunnen of ander gedrag gaan vertonen. Dat is natuurlijk vreselijk voor de patiënten en hun omgeving. Maar hersenonderzoekers kunnen van dit soort 'onbedoelde experimenten' juist veel leren over wat de hersenen allemaal doen en kunnen. Verderop in deze e-klas leer je hier meer over.

Phineas Gage na zijn ongeluk. Bron: Wikipedia | Reconstructie van de schedel van Phineas Gage. Bron: Wikipedia | De voorste punt van de frontale kwab van de grote hersenen (rood gekleurd) werd bij Phineas Gage beschadigd. Bron: Wikipedia

Breinboekje 1

Je gaat nu de eerste opdracht maken in je breinboekje. In het filmpje worden onder andere de begrippen zintuigen, spieren, gevoelszenuwen en bewegingszenuwen gebruikt. Zet de begrippen op de juiste plaats in het schema bij de eerste opdracht van je breinboek.

Klik op onderstaand icoontje om het filmpje te bekijken.