## 4.1 De grote hersenen

De pubertijd

Als volwassen het woord 'pubers' gebruiken, dan hebben ze vaak wat te klagen. Ouders vinden dat pubers hun kamer slecht opruimen of hun bed niet uit te branden zijn. Leraren vinden dat pubers brutaal zijn en niet kunnen plannen. Misschien herken jij jezelf hier helemaal niet in, en voel jij jezelf helemaal geen typische puber. Wat uit onderzoek wel blijkt is dat er in de leeftijd van 14 tot 18 jaar nog van alles gebeurt in de hersenen. Met name de grote hersenen ontwikkelen zich nog volop.

Bekijk het onderstaande filmpje over hersenonderzoeker Eveline Crone. In het filmpje wordt een aantal voorbeelden van pubergedrag genoemd die te maken zouden hebben met veranderingen in de hersenen. Welke voorbeelden van typisch pubergedrag worden genoemd? Herken jij jezelf hierin?

De grote hersenen

Bij mensen zijn de grote hersenen verreweg het grootste orgaan van het zenuwstelsel. De buitenste laag van de hersenen heet de hersenschors. De hersenschors is sterk geplooid. Andere dieren, zoals reptielen en vogels, hebben ook wel een orgaan dat overeenkomt met onze grote hersenen, maar dat orgaan is dus relatief veel kleiner.

Onderzoekers weten steeds beter welke delen van de hersenen welke functie vervullen dankzij hersenscans. Hersenscans (zoals MRI) laten steeds nauwkeuriger zien welke hersengebieden actief zijn als je proefpersonen bepaalde taakjes laat doen. Een voorbeeld van een hersenscan zie je hieronder. De rood-gele gebieden verbruiken veel zuurstof: ze zijn hier extra actief.

Bekijk nu de volgende reportage:

Breinboekje 10

Bekijk de volgende animatie: klik op de pagina op de bovenste link (hersenen anatomie). Beantwoord de volgende vragen in je breinboekje. De animatie is erg uitgebreid. Daarom is per vraag aangegeven op welke 'bladzijde' je de informatie kan vinden.

1. Net als bij ruggenmerg bestaan de grote hersenen uit grijze stof (de cellichamen van zenuwcellen) en witte stof (de uitlopers met myelineschede). Bij het ruggenmerg ligt de grijze stof aan de binnenkant, en de witte stof aan de buitenkant. Waar ligt de grijze stof bij de grote hersenen? [blz. 2]

2. De grote hersenen bestaan uit twee helften (hemisferen). Welk orgaan verbindt de twee hemisferen? [blz. 3]

3. Welke drie orgaantjes spelen een rol bij de hormoonhuishouding? [blz. 3]

4. Waar zitten de hersengebieden die verantwoordelijk zijn voor het zien? [blz. 4]

5. Waar zitten de hersengebieden die verantwoordelijk zijn voor het denkvermogen en de motoriek? [blz. 4]

6. Waar zitten de hersengebieden die verantwoordelijk zijn voor het horen en spreken? [blz. 4]

7. Op de plek waar de frontale kwab en de parietaalkwab tegen elkaar aan liggen, vinden we de motorische en sensorische velden. Kijk naar de mannetjes op bladzijde 10. Welke organen van je lichaam hebben relatief grote velden? [blz. 10]