## 3.1 Organen

Van cel naar orgaan

In dit hoofdstuk zoomen we wat uit van het organisatieniveau van de cel en gaan we het hebben over de verschillende organen waar ons zenuwstelsel uit bestaat: bijvoorbeeld de grote hersenen, de kleine hersenen en de hersenstam. Elk orgaan bestaat natuurlijk uit miljarden zenuwcellen.

Evolutie van de hersenen

Ons zenuwstelsel bestaat uit verschillende organen (delen). Ook bij andere diersoorten komen we deze organen tegen. Het blijkt dat bepaalde delen van ons zenuwstelsel bij de mens veel groter en sterker ontwikkeld zijn. Over die delen gaat het in het volgende hoofdstuk. In dit hoofdstuk kijken we juist naar de delen van ons zenuwstelsel die al vroeg in de evolutie zijn ontstaan. Om deze reden worden deze delen ook wel aangeduid als hetreptielenbrein.

De video hieronder gaat over de evolutie van de hersenen. Bekijk de eerste vier minuten van de video (de rest hoef je niet te bekijken), en beantwoord tijdens het kijken de vragen hieronder.

1. Hoeveel zenuwcellen heeft een manteldier ongeveer?
2. Hoe heten die 'isolerende scheden' ook al weer waar in de video over wordt gesproken?
3. Welk deel van de hersenen is bij zoogdieren enorm gegroeid ten opzichte van de overige delen?
4. Welke voordelen worden in de video genoemd voor het steeds groter worden van de hersenen?

Breinboekje 6

Het zenuwstelsel kan op twee manieren worden ingedeeld: op basis van de ligging van de organen (de anatomie) en op basis van functie. In deze paragraaf hebben we het alleen over de indeling op basis van plaats. De indeling op basis van functie komt in de volgende paragraaf aan de orde.

Bekijk de eerste drie pagina's van deze animatie.

Maak dan opdracht 6 in je breinboekje. Maak het schema af door de volgende begrippen op de juiste plaats te zetten: centrale zenuwstelsel (CZS), grote hersenen, hersenstam, kleine hersenen, perifere zenuwstelsel (PZS), ruggenmerg en zenuwen.

Let op: een zenuw is niet hetzelfde als een zenuwcel! Een zenuw is een orgaan, een zenuwcel is een individuele cel.