## Casus cacao (2)

De keten

Productie

Afrika is tegenwoordig de grootste leverancier van cacao. Met 2,5 miljoen ton cacaobonen per jaar is het continent verantwoordelijk voor 70% van de wereldproductie.

Binnen Afrika komt 95% van de productie uit Ivoorkust, Ghana, Nigeria en Kameroen. Ghana en Ivoorkust zijn verreweg de grootste producenten (samen goed voor meer dan de helft van de gehele Afrikaanse productie). Buiten Afrika komt de meeste cacao uit Indonesië. In onderstaande afbeelding zijn de grootste producenten en belangrijkste exportbestemmingen weergegeven.

Afbeelding 1: Cacaoboom- met blad, bloem en vrucht.

De cacaoproductie wordt gekarakteriseerd door een hoog aandeel van kleine boeren met een eigen stukje land (smallholders). Maar liefst 95% van de cacao komt bij kleine boeren vandaan. Vaak worden er op het land verschillende soorten gewassen verbouwd zoals platanen, maïs en kruiden. De teelt van verschillende gewassen zorgt voor een groot deel van de eigen voedselvoorziening, maar ook voor extra inkomen.

Het verbouwen van cacao is een arbeidsintensief proces. Het duurt ongeveer drie tot vier jaar voor een cacaoboom voor het eerst vruchten draagt. Het rijpen van de vrucht duurt vijf a zes maanden, bomen kunnen dus (in theorie) twee keer per jaar vruchten geven. [1] Afbeelding 2 geeft een afbeelding van een vrucht dragende cacaoboom, de bladeren en de bloemen van de boom en de rijpe vrucht met daarin het vruchtvlees en de bonen.

Na de oogst worden de vruchten opengesneden en wordt het witte vruchtvlees (met daarin de cacaobonen) op een grote hoop gegooid. Hierdoor start een fermentatieproces dat ongeveer vijf dagen duurt. De kleur van de bonen verandert hierbij langzaam naar donkerbruin en het typische chocoladearoma begint zich te ontwikkelen. Het fermentatieproces wordt gestopt door het drogen van de bonen. De beste (langzame) manier is om dat te doen in de zon en de bonen daarbij regelmatig om te scheppen.

De gedroogde bonen worden verpakt en afhankelijk van het land van herkomst worden ze gekeurd, verkocht aan een tussenhandelaar of rechtstreeks verkocht aan een verwerkend bedrijf.

Afbeelding 2: Cacaoboom- met blad, bloem en vrucht.

Verwerking

Cacaoverwerking vindt voornamelijk plaats in westerse landen. De meeste cacaobonen worden verwerkt in Nederland en de Verenigde Staten. De grootste cacaohaven ter wereld is Amsterdam. Onze cacao-industrie heeft een jaarlijkse omzet van € 2,5 miljard, en er werken meer dan 10.000 mensen in de industrie. In de Zaanstreek wordt 25% van de cacao ter wereld verwerkt. Uiteindelijk wordt het grootste gedeelte van de 'Amsterdamse' cacao met toegevoegde waarde weer uitgevoerd, vooral naar de Verenigde Staten en (Oost-)Europa. [2]

De cacao wordt voor verdere verwerking eerst gewassen en gebrand. Na het branden worden de bonen vermalen en wordt de ‘schil’ gescheiden van de cacao. Als de bonen gemalen zijn wordt gesproken van ‘cacao nips’. Van de nips worden verschillende halffabricaten geproduceerd (zoals cacaopoeder, cacaoboter, cacaomassa) voor de verdere bewerking door de industrie.

Drie grote bedrijven domineren deze branche, dat zijn Cargill, Archer Daniels Midland (ADM) en Barry Callebaut. Zij verwerken samen ongeveer 40% van alle cacao ter wereld.

De chocolade industrie wordt ook gedomineerd door een klein aantal spelers. Zes bedrijven hebben samen ong. 60% van de markt in hun handen. Het gaat om Mars, Nestlé, Hershey, Kraft Foods, Cadbury Schweppes en Ferrero. Zij leveren een groot assortiment aan chocoladeproducten voor consumenten.[3]

[1] http://www.divinechocolate.com/uk/about-us/research-resources/divine-story/bean-to-bar

[2] http://www.mvonederland.nl/dossier/2/133/dossier_description/1889

[3] https://www.oxfam.org.nz/imgs/whatwedo/fairtrade/OI%20Sustainable%20Cocoa%20Chain.pdf