# Studiewijzer

Je kunt de studiewijzer gebruiken bij het doorwerken van de e-klas. Op de volgende pagina's kun je vinden wat je moet weten voordat je aan de e-klas begint, en welke leerdoelen je hebt bereikt na afloop. De tabel die op de pagina 'planning' gegeven wordt, kun je gebruiken als richtlijn bij het maken van je eigen planning. Vraag eerst aan je docent wat de bedoeling is. Op de laatste pagina van de studiewijzer kun je lezen hoe je beoordeeld wordt.

Voorkennis

Om deze e-klas goed te kunnen doorlopen moet je de volgende voorkennis beheersen:

- alle stof van de derde klas
- het periodiek systeem van Mendelejev
- de atoomtheorie van Rutherford
- de ionentheorie en zoutformules
- oplos- en neerslagreactievergelijkingen van zouten

Leerdoelen

Belangrijke begrippen

Deze module staat in het teken van chemisch rekenen. In deze module maak je kennis met een aantal belangrijke chemische begrippen en berekeningen. De voornaamste begrippen zijn:

- molecuul- en molaire massa
- molvolume
- molverhouding
- molariteit
- significantie
- massapercentage en elementenanalyse
- MAC waarde en ppm

Leerdoelen

Voor ieder hoofdstuk zijn enkele leerdoelen opgesteld. Die leerdoelen geven aan wat je aan het eind van het hoofdstuk moet weten en wat je moet kunnen. Een overzicht van alle leerdoelen vind je hieronder.

Na hoofdstuk 1 kun je:

- op twee manieren de dichtheid experimenteel bepalen
- rekenen met dichtheden
- eenheden en waarden omrekenen (bijvoorbeeld van kg m-3 naar g cm-3)
- werken met machten van tien
- omgaan met significante cijfers en op de juiste manier afronden
- het verschil tussen meetwaarden en telwaarden uitleggen

Na hoofdstuk 2 kun je:

- met behulp van de atoommassa een molecuulmassa of molmassa berekenen
- het verband tussen het getal van Avogadro en de atomaire massa-eenheid uitleggen
- de definitie van de chemische hoeveelheid (mol) geven
- werken met de begrippen mol en molmassa: omrekenen van mol naar gram en omgekeerd

Na hoofdstuk 3 kun je:

- de wet van Avogadro en de algemene gaswet uitleggen
- het molvolume bij standaardomstandigheden noemen (22,4 dm3 mol-1)
- het molvolume experimenteel bepalen
- de algemene gaswet toepassen, bijvoorbeeld bij het berekenen van het molvolume bij andere omstandigheden (dit is verdiepingsstof)
- rekenen met het molvolume: het omzetten van mol naar dm3 en omgekeerd
- rekenen met het "van mol naar en terug schema"

Na hoofdstuk 4 kun je:

- de wet van Proust langs experimentele weg bewijzen
- de molverhouding afleiden uit een reactievergelijking
- uit de molverhouding van een chemische reactie de massaverhouding afleiden
- het "van van mol naar en terug schema" toepassen bij het rekenen aan chemische reacties

Na hoofdstuk 5 kun je:

- de massapercentages in verbindingen experimenteel bepalen
- de massapercentages in verbindingen theoretisch bepalen
- met behulp van een elementenanalyse de formule van een stof bepalen

Na hoofdstuk 6 kun je:

- werken met de chemische concentratie aanduiding: het begrip molariteit
- de molariteit van zowel ‘gewone’ oplossingen als zoutoplossingen uitrekenen
- rekenen aan neerslagreacties
- je eigen isotone dorstlesser maken aan de hand van een aantal voorgeschreven ingrediënten

Na hoofdstuk 7 kun je:

- de begrippen MAC-waarde en ppm uitleggen
- rekenen met MAC-waarden en ppm's
- een massa of volume ppm berekenen en toepassen

Na hoofdstuk 8 kun je:

- op experimentele wijze het massapercentage zuiveringszout in bakpoeder bepalen
- een sticky toffee pudding bakken

N a hoofdstuk 9 kun je:

- echte chemische rekenhersenkrakers oplossen

Planning en voortgang

Deze e-klas is gemaakt om negen weken te duren, met een totale studielast van 40 slu. Een mogelijke planning is:

week | hoofdstuk (zie de navigatiebalk bovenaan de lesmateriaalpagina's)
1 | het recept, de boodschappen en het werkdocument hoofdstuk 1 - werken met hoeveelheden
2 | hoofdstuk 2 - de chemische hoeveelheid
3 | hoofdstuk 3 - de algemene gaswet
4 | hoofdstuk 4 - rekenen aan reacties diagnostische toets
5 | hoofdstuk 5 - elementenanalyse
6 | hoofdstuk 6 - rekenen met concentraties
7 | hoofdstuk 7 - a big mac
8 | hoofdstuk 8 - een sticky toffee pudding
9 | hoofdstuk 9 - de hersenkraker voorbeeld proefwerkopgaven + eindtoets

Het werkdocument en het recept

Bij deze e-klas hoort een werkdocument, Hierin vind je opdrachten en kun je uitkomsten van experimenten bijhouden. Vraag je docent of je het document moet bijhouden, of dat je bijvoorbeeld de antwoorden in je schrift moet schrijven. Een ander belangrijk document is het recept voor de sticky toffee pudding, Het recept is versleuteld en in de loop van de e-klas ga je het ontcijferen. Ook dit document moet je regelmatig inleveren.

Let op: zorg dat je van alle documenten altijd een extra kopie bewaart op een veilige plek.

Werkdocument

Het recept