# Studiewijzer

In de studiewijzer staat informatie waarmee je de e-klas kunt doorlopen. Je vindt in de studiewijzer:

- een overzicht van de leerdoelen van de e-klas;
- een planning waarmee je de e-klas kunt doorlopen;
- informatie over de manier waarop de e-klas beoordeeld zal worden.

In de e-klas Dynamische Ecologie moeten acht hoofdstukken doorlopen worden. Ieder hoofdstuk is opgebouwd uit theorie, activiteiten en reflectieopdrachten. De activiteiten verwerk je op de computer en sla je op in een digitaal portfolio. Aan het eind van deze e-klas kun je een D-toets maken. Die vind je onder het kopje 'Toetsen en opdrachten'. Je sluit de module af met een grote praktische opdracht.

De e-klas is als volgt opgebouwd:

- Hoofdstuk 1: De dierenwinkel (1): Biotische en abiotische factoren
- Hoofdstuk 2: De dierenwinkel (2): Optimale omstandigheden
- Hoofdstuk 3: Oceanium Rotterdam: Populaties
- Hoofdstuk 4: Burgers' Ocean (1): Relaties
- Hoofdstuk 5: Burgers' Ocean (2): Piramides
- Hoofdstuk 6: Ecosystemen zijn stabiel en veranderen toch: Dynamiek
- Hoofdstuk 7: De Waddenzee: Onderzoek aan een ecosysteem
- Hoofdstuk 8: Systeem Aarde: Verspreiding van soorten
- Eindopdracht

Leerdoelen

Na het doorlopen van deze e-klas kun je in principe:

1. beschrijven wat onder een ecosysteem wordt verstaan en welke componenten daarvan deel uitmaken;
2. veranderingen van abiotische en biotische factoren en hun onderlinge wisselwerking in een ecosysteem beschrijven;
3. beschrijven welke rol abiotische en biotische factoren spelen bij de instandhouding en ontwikkeling van een ecosysteem;
4. verschillen tussen ecosystemen benoemen op basis van verschillen in populaties (dus biotische factoren) en abiotische factoren;
5. uitleggen welke rol concurrentie binnen en tussen populaties speelt bij de dynamiek (instandhouding en ontwikkeling) van een ecosysteem;
6. de rol van competitie binnen en tussen de populaties in een ecosysteem beschrijven;
7. voedselrelaties tussen organismen beschrijven;
8. relaties in een voedselketen benoemen;
9. in een voedselweb voedselketens herkennen;
10. energiestromen in een ecosysteem beschrijven, toelichten welke factoren daarop van invloed zijn en uitleggen wat oorzaken en gevolgen zijn van verstoring;
11. modellen van energiestromen hanteren en uitleggen welke processen en organismen daarin een rol spelen;
12. beargumenteren met welke maatregelen de mens energiestromen kan beïnvloeden;
13. uitleggen welke rol biotische en abiotische factoren spelen bij de dynamiek binnen een ecosysteem;
14. de dynamiek in een ecosysteem beschrijven;
15. herkennen dat een ecosysteem in verschillende evenwichtssituaties kan verkeren;
16. de ontwikkeling van een ecosysteem beschrijven;
17. opeenvolgende veranderingen in een ecosysteem beschrijven en verklaren hoe daarbij overgangen tot stand komen;
18. beargumenteren met welke maatregelen de mens ecosystemen kan beïnvloeden;
19. beargumenteren met welke maatregelen de mens de zelforganisatie van ecosystemen en het Systeem Aarde beïnvloedt.

Beoordeling

Bij het doorlopen van de e-klas Dynamische Ecologie leg je een digitaal portfolio aan. Er zijn verschillende activiteiten en een grote eindopdracht.

De verschillende activiteiten zijn:

- Een aquarium vullen (hoofdstuk 1; opdracht 1.1, 1.2 en 1.4)
- Tolerantiegrenzen bepalen (hoofdstuk 2; opdrachten 2.1, 2.2 en 2.3)
- Populatiegrootte berekenen (hoofdstuk 3; opdrachten 3.5, 3.6, 3.8, 3.10 en 3.11)
- Relaties beschrijven (hoofdstuk 4; opdracht 4.4 en 4.8)
- Haai in het aquarium (hoofdstuk 5; opdracht 5.11)
- Modelleren (hoofdstuk 6; opdrachten 6.8 en 6.13)
- Voedselweb in de Waddenzee (hoofdstuk 7; opdracht 7.3)
- Systeem Aarde (hoofdstuk 8; opdrachten 8.1, 8.3, 8.6, 8.9)

De docent geeft aan het begin van de module aan welke activiteiten in het portfolio opgenomen moeten worden.

Ter afsluiting wordt een eindtoets afgenomen. Deze toets is terug te vinden onder het menu-item "opdrachten en toetsen" in Sakai.

Planning

Deze e-klas bedraagt 40 slu bestaand uit twintig contacturen en twintig uren zelfstudie. In onderstaand schema staat de planning van deze e-klas. Na ieder hoofdstuk lever je het werkdocument in bij je docent/PAL (of op andere momenten aangegeven door de docent).

Hoofdstuk | Tijd (min) | Activiteiten | Activiteit na de les
Inleiding Hoofdstuk 1: Dierenwinkel: een aquarium vullen | 50 | Inleiding Dynamisch Ecologie: inleiding van het lesmateriaal aandachtig doorlezen * Bekijk de video over een dierenwinkel met de vraag: wat heb je nodig om een aquarium te vullen? * Doe de samenwerkingsactiviteit ‘Een aquarium vullen’ (opdracht 1.1. en 1.2) op de computer met het programma Primarypad. Bewaar het activiteitenverslag ‘Een aquarium vullen’ in je digitale portfolio. * Maak de opdrachten 1.3 t/m 1.7. | Wat je niet hebt af kunnen ronden van hoofdstuk 1 is huiswerk voor de volgende les.
Hoofdstuk 2. Dierenwinkel: een aquarium onderhouden | 100 | *Doe de samenwerkingsactiviteit ‘Een ecologisch onderzoek naar het tolerantiegebied van pekelkreeftjes en het optimum voor zout’ (opdracht 2.1). * Maak van deze proef een verslag op de computer met het programma Primarypad. * Doe de activiteit ‘Habitat en niche in een vijver’ met m.b.v. de animatie van de vijver (opdracht 2.2) en maak de opdrachten 2.3 t/m 2.8. * Bewaar de activiteitenverslagen ‘Een ecologisch onderzoek naar het tolerantiegebied van pekelkreeftjes en het optimum voor zout’ en ‘Habitat en niche in een vijver’ in je digitale portfolio. | Wat je niet hebt af kunnen ronden van hoofdstuk 2 is huiswerk voor de volgende les.
Hoofdstuk 3. Oceanium Rotterdam: Populaties | 50 | * Bestudeer de theorie over populatiegrootte en maak de opdrachten 3.1 t/m 3.4. * Doe de activiteit ‘Populatiegrootte’ (opdracht 3.5) m.b.v. de animatie Populatiegrootte * Maak de opdrachten 3.6 en 3.7. * Doe daarna de activiteit ‘Exponentiële groei’ (opdracht 3.8), opdracht 3.9, de activiteit ‘Logaritmische groei’ (opdracht 3.10) en opdracht 3.11.. * Bewaar de activiteitenverslagen in je digitale portfolio. | Wat je niet hebt af kunnen ronden van hoofdstuk 3 is huiswerk voor de volgende les.
Hoofdstuk 4. Burgers’ Ocean: Relaties | 100 | * Bestudeer de theorie over relaties en maak de opdrachten 4.1 t/m 4.3. * Doe de activiteit ‘Een voedselweb maken’ (opdracht 4.4) * Maak de verwerkingsopdrachten 4.5 t/m 4.8. * Bewaar de activiteitenverslagen in je digitale portfolio. | Wat je niet hebt af kunnen ronden van de stof van hoofdstuk 4 is huiswerk voor de volgende les.
Hoofdstuk 5. Burgers’ Ocean: Piramides | 50 | * Bestudeer de theorie over piramides en maak de opdrachten 5.1 t/m 5.10. * Doe de activiteit ‘Haai in het aquarium’ (opdracht 5.11) en maak opdracht 5.12. * Bewaar het activiteitenverslag ‘Haai in het aquarium’ in je digitale portfolio. | Wat je niet hebt af kunnen ronden van de stof van hoofdstuk 5 is huiswerk voor de volgende les.
Hoofdstuk 6. Ecosystemen zijn stabiel en veranderen toch: Dynamiek | 100 | * Bestudeer de theorie over dynamiek en maak de opdrachten 6.1 t/m 6.7. * Doe de activiteit ‘Kabeljauw en haai’ (opdracht 6.8) en maak de opdrachten 6.9 t/m 6.12. * Doe eventueel de extra activiteit. * Doe de activiteit ‘Modelleren brasem en snoek’ (opdracht 6.13). * Bekijk de film 'Kwetsbare natuur & successie en dynamiek in ecosystemen'. * Bewaar de activiteitenverslagen 'Kabeljauw en haai' en ‘Modelleren brasem en snoek’ in je digitale portfolio. | Wat je niet hebt af kunnen ronden van hoofdstuk 6 is huiswerk voor de volgende les.
Hoofdstuk 7. De Waddenzee: Onderzoek aan een ecosysteem | 100 | * Maak de opdrachten 7.1 en 7.2. * Doe de activiteit ‘Voedselweb in de Waddenzee’ (opdracht 7.3). * Maak de opdrachten 7.4 t/m 7.9. * Bewaar het activiteitenverslag ‘Voedselweb in de Waddenzee’ in je digitale portfolio. | Wat je niet hebt af kunnen ronden van hoofdstuk 7 is huiswerk voor de volgende les.
Hoofdstuk 8. Systeem Aarde: Verspreiding van soorten | 50 | * Doe de activiteiten ‘Exoten’ (opdracht 8.1), ‘Ecologische hoofdstructuur’ (opdracht 8.3) en ‘Biodiversiteit ‘ (opdracht 8.6) * Maak de opdrachten 8.2, 8.4, 8.5, 8.7 en 8.8. * Doe de activiteit ‘Een eilandmodel (opdracht 8.9), * Doe de samenvattende activiteit (paragraaf 8.5). * Presenteer met je groep de uitkomsten van de samenvattende activiteit aan de rest van de klas. * Bewaar de activiteitenverslagen ‘Exoten’, ‘Ecologische hoofdstructuur’, ‘Biodiversiteit’ en 'Een eilandmodel' in je digitale portfolio. | Wat je niet hebt af kunnen ronden van de stof van hoofdstuk 8 is huiswerk voor de volgende les.