## Opdracht 15: "Sociale veiligheid"

OPDRACHT:
Leg naar aanleiding van deze les het volgende uit
1. Hoe werkt het pestmechanisme?
2. Wie kan het pesten laten stoppen?
3. Wat kan het slachtoffer zelf doen om het pesten te laten stoppen?

Lessuggestie; Bekijk de film 'SPIJT' uit 2013 naar het boek van Carry Slee.
Pesten is een groepsmechanisme, daarbij zijn vijf 'rollen' aan te wijzen:

1. Slachtoffer

2. Pester

3. Meeloper(s) --> Assistent en versterkers

4. Helper of verdediger

5. Toeschouwer(s) of buitenstaanders

Opdracht bij de film: Probeer er achter te komen hoe het werkt, wat is de oorzaak. Vul de rollen in met de namen maar ook met hoe ze zich gedragen en hoe het komt dat ze zich zo gedragen. De PPP kan helpen bij het nabespreken.

PPP over pesten en digitaal pesten.

Wie overigens denkt dat pesten alleen op school voorkomt, heeft het mis. Pesten komt overal voor, op het werk, op de sport tot zelfs in het bejaardenhuis aan toe! Pesten is een groepsmechanisme en dat kan alleen gestopt worden door "de meerderheid" ofwel de "toeschouwers" door het als groep niet de accepteren.

Er is een aantal factoren, waardoor je slachtoffer kunt worden:

- Anders zijn; bijvoorbeeld andere huidskleur, andere kleding, culturele achtergrond, religie, etc
- Bereikbaar zijn; de zondebok is het slachtoffer van het afreageren van de frustratie, omdat voor de pestkop de bron van de frustratie niet bereikbaar is
- Weerloos zijn (niet weerbaar zijn); alleen degenen die niets terug durven te doen of kunnen, worden tot slachtoffer uitgekozen
- Eerder zondebok geweest zijn; wie eenmaal als zondebok bestempeld is, kan deze cyclus maar moeilijk doorbreken.

Drie mechanismen
Als er in een groep gepest wordt, waar niemand vat op kan krijgen, is het belangrijk om na te gaan welke groepsmechanismen onder de zichtbare oppervlakte spelen.

1. Het eerste psychologisch mechanisme.
   Het feit dat bijna alle betrokkenen op de hoogte zijn van pesten in de groep, maar daar niet met anderen over praten, wordt 'samenzwering om te zwijgen' genoemd.
2. Het tweede mechanisme wordt het 'omstandersdilemma' genoemd. Dit is de tweestrijd waarin omstanders terechtkomen als ze worden geconfronteerd met pesten. Er bestaan twee soorten van dit soort 'ja-maarmechanismen'. Een voorbeeld van het eerste meer persoonlijke soort is "Ik heb geen tijd", een voorbeeld van het tweede, meer groepsverbonden soort "Het komt bij ons niet voor".
3. Het derde mechanisme bestaat uit 'het schuldig achten van het slachtoffer'. Deze drie mechanismen zijn er mede de oorzaak van dat keidinggevenden het zondebok-fenomeen in de groep niet opmerken.

# 'Tharukshan was beleefd, altijd aardig en nooit gemeen tegen iemand'

'Heel erg beleefd, altijd aardig en nooit gemeen tegen iemand.' Dat zegt een groepje oud-klasgenoten over Tarukshan Selvam. De 15-jarige jongen uit Heerlen pleegde zelfmoord omdat hij op school gepest werd.

'Vreselijk', zeggen de meisjes over wat er met Tarukshan is gebeurd. Ze waren met hem bevriend op de basisschool, tot twee jaar geleden. Ze zitten nu op een andere school, maar zagen Tarukshan nog best vaak.

## 'Erger dan hij vertelde'

"Hij voelde zich niet op zijn gemak", vertelt een van de meisjes aan RTL Nieuws. "We wisten ook dat hij gepest werd. Maar het was veel erger dan hoe hij het vertelde."

Tharukshan werd online uitgescholden. Op sociale media werden er door anonieme accounts foto's geplaatst onder zijn naam. Voor de kerstvakantie is het nog in de klas besproken door een juf. Maar volgens zijn familie hield het daarmee niet op.

######
Verslaggever van RTL Nieuws in gesprek met oud-klasgenoten van Tarukshan.

## Hulp afgeslagen

Zijn school, het Grotius College in Heerlen, heeft ook met Tarukshan gesproken over zijn problemen. Hij sloeg een aanbod voor hulp vorige maand af. Maar de school had meer moeten aandringen, zegt zijn zus. "Het is maar een jongen van 15. Als hij nee zegt, laat je hem toch niet zomaar gaan?"

Een tweede gesprek is er nooit gekomen. Want het lijden in eenzaamheid werd de puber te veel. Tharukshan stapte zondagavond, de dag voordat school weer zou beginnen, uit het leven.

Heb jij vragen over zelfmoord?
Stichting 113Online: 0900 0113
Openingstijden: 24 uur, 7 dagen per week
Website: https://www.113online.nl