## Opdracht 4: "Rechtsstaat en Democratie"

Opdracht 4: Rechtsstaat en Democratie
Maak de onderstaande vragen

De rechtsstaat

Vraag 1.
De macht van de overheid in een rechtsstaat wordt begrensd door wetten en regels. Leg uit wat hiermee wordt bedoeld.
Vraag 2.
De trias politica is een belangrijk kenmerk van de rechtsstaat.

1. Leg uit welke drie machten je volgens de trias politica kunt onderscheiden.
2. Hoe kan de trias politica machtsmisbruik door de overheid voorkomen?

Vraag 3. In een rechtsstaat heeft iedere burger grondrechten,

1. Leg uit wat grondrechten zijn.
2. Waarom zijn grondrechten belangrijk in een rechtsstaat?
3. Wat is het verschil tussen klassieke grondrechten en sociale grondrechten?
4. Hoe kunnen sociale grondrechten zorgen voor meer gelijkheid in de samenleving?
5. Geef een voorbeeld van een manier om gebruik te maken van de vrijheid van vereniging en vergadering.
6. Geef een voorbeeld van het recht op bestaanszekerheid.

Vraag 4. Lees de uitspraak.

Er is pas sprake van persvrijheid als de pers onafhankelijk is.

1. Leg uit wat er wordt bedoeld met onafhankelijke pers.
2. Waarom is onafhankelijke pers belangrijk voor persvrijheid?

Vraag 5. Lees het artikel.

'Scholen mogen homoleraar weren'
Christelijke scholen mogen homoseksuele leraren weren als deze zich buiten de school duidelijk in strijd met de grondslag van die school gedragen. Dat staat in een advies van de Raad van State, het belangrijkste adviesorgaan van de regering. Belangrijk is volgens de Raad van State wel dat het gedrag van een leraar duidelijk botst met de overtuiging van de school of het kerkgenootschap.

De regering had om het advies gevraagd, omdat niet duidelijk was of homoseksuele docenten altijd kunnen worden geweerd op orthodox-christelijke scholen. De regering heeft hier een 'lastige kluif' aan, verklaart woordvoerder Jurjen van den Bergh van de Algemene Onderwijsbond. 'Twee grondrechten botsen.'

1. Leg uit hoe grondrechten met elkaar kunnen botsen.
2. Hoe blijkt uit dit artikel dat er sprake is van een botsing van grondrechten?
3. Vind jij dat scholen homoseksuele leraren mogen weigeren als zij buiten school tegen de grondslagen van de school ingaan? Leg je antwoord uit.

Meepraten en meebeslissen

Vraag 1.
In Nederland kan iedereen inspraak hebben in politieke besluiten.

1. Op welke manier kan een burger inspraak hebben in het bestuur van Nederland?
2. Leg in eigen woorden uit wat politiek is.

Vraag 2.
Leg uit wat het verschil is tussen het systeemmodel en het barrièremodel om tot politieke beslissingen te komen.

Vraag 3. Lees het artikel

'Onderzoek fraude met gezinsmigratie'
AMSTERDAM - Demissionair minister voor Immigratie en Asiel Gerd Leers (CDA) wil dat een groep internationale experts fraude en misbruik met gezinsmigratie in Europa in kaart brengen.
Hij heeft daarover een brief gestuurd naar de verantwoordelijke eurocommissaris Cecilia Malmström (Europese commissie). De experts moeten onder meer aan het licht brengen hoe vaak schijnhuwelijken en gedwongen huwelijken voorkomen. Leers wil met de cijfers een ultieme poging doen om het Europees vreemdelingenbeleid aan te scherpen.

De brief, die in handen is van de krant, is mede ondertekend door Spanje, Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk, Finland en Engeland. Leers is al langere tijd bezig om andere Europese landen te overtuigen van zijn plannen. Nu heeft een meerderheid van de landen nog geen behoefte voor het aanscherpen van de regels. Leers wil onder meer de inkomenseis verhogen voor mensen die een partner uit het buitenland willen laten overkomen. Ook moet de partner 24 jaar of ouder zijn.

1. Welke stap uit het barrièremodel wordt in deze tekst besproken
2. Welke sta[ van het systeemmodel wordt in deze tekst besproken

Vraag 4

Media kunnen een belangrijke rol spelen in het politieke besluitvormingsproces.

1. Op welke manier spelen de media een rol
2. Leg uit waarom het in een democratie belangrijk is dat de media het politieke besluitvormingsproces kritisch volgen.

Vraag 5
Lees de situaties door

Situatie 1
Frank zit in het bestuur van een voetbalclub in Apeldoorn. Het clubhuis moet worden opgeknapt en er moeten twee extra doucheruimtes worden gebouwd. De clubkas is helemaal leeg. Frank heeft gehoord dat de wethouder sportzaken in Apeldoorn binnenkort beslist welke sportverenigingen extra subsidies krijgen.
Situatie 2
Peggy werkt als vrijwilliger bij de voedselbank. De voedselbank verstrekt voedselpakketten aan mensen die te weinig geld hebben om zelf eten te kopen. Peggy ziet dat er steeds meer mensen zijn die noodgedwongen gebruik maken van de voedselbank. Ze wil dat de politiek hier iets aan doet.

Leg voor elke situatie uit hoe je het probleem in de politiek zou kunnen aankaarten.
Leg ook uit hoe je ervoor zou kunnen zorgen dat er een oplossing voor het probleem komt.

1. Situatie 1:
2. Situatie 2:

Democatie

Vraag 1.
Leg in je eigen woorden uit wat de belangrijkste kenmerken van een democratie zijn.

Vraag 2.
Er zijn twee vormen van democratie: directe en indirecte democratie.

a. Wat is het verschil tussen directe en indirecte democratie?

b. Schrijf een voordeel op van een directe democratie.

c. Schrijf een nadeel op van een directe democratie.

d. Schrijf een voordeel op van een indirecte democratie.

e. Schrijf een nadeel op van een indirecte democratie.

f. Waarom is het referendum een vorm van directe democratie?

Vraag 3. Wat is de rol van volksvertegenwoordigers in een indirecte democratie?

Vraag 4. Schrijf vier kenmerken op van een dictatuur.

Vraag 5. Er zijn landen die een democratie zijn, maar veel corruptie kennen.

a. Leg in je eigen woorden uit wat corruptie inhoudt.

b. Waarom kan corruptie een gevaar vormen voor de democratie?

Vraag 6. Lees het artikel.

Europa heeft eerste e-dictatuur Sinds kort is het voor Wit Russen verboden om e-mails te verzenden via buitenlandse websites. Ook betalingen mogen niet langer via buitenlandse sites worden verricht. Deze censuurmaatregelen zijn door dictator Alexander Lukashenko geïntroduceerd.

1. Leg uit wat er wordt bedoeld met een e-dictatuur.
2. Bekijk de cartoon. Leg uit wat deze cartoon met e-dictatuur te maken heeft.

17. c. Waarom komt censuur in een dictatuur vaak voor?