# 2.2 Naar een heliocentristisch wereldbeeld

Samenvatting
De wetenschappelijke revolutie betekent een omwenteling in het denken over de natuur om ons heen. Ideeën worden niet meer aanvaard op grond van het geloof in een autoriteit (de kerk), maar worden pas geaccepteerd na het uitvoerig beproeven van deze ideeën door waarnemingen en experimenten. Een voorbeeld is de worsteling van Johannes Kepler om het heliocentrische wereldbeeld in overeenstemming te brengen met de waarnemingen van Tycho Brahe. In deze wetenschappelijke revolutie speelde ook de techniek een belangrijke rol. Voorbeelden zijn de instrumenten waarmee Tycho Brahe de posities van sterren en planeten nauwkeurig kon bepalen, en de sterrenkijker waarmee Galileo Galilei nieuwe verschijnselen zoals de manen van Jupiter kon waarnemen.

Lees eerst de lesstof. Maak daarna de vragen op deze pagina.

Hoofdstuk 2.2

Hoe kwam er verandering in het geocentrische wereldbeeld?

Het wereldbeeld van Copernicus.

In 1543 verschijnt het boek: Revolutionibus Orbium Coelestium van Copernicus, hierin stelt hij dat de zon in het midden van het heelal staat en dat de planeten om de zon draaien. Een heliocentrisch model dus.

De waarnemingen van Tycho Brahe

Tycho Brahe was een astronoom die in zijn leven zeer veel waarnemingen heeft gedaan. Hij stelde een sterrencatalogus op, die beter was dan alle voorgaande. Ook bepaalde hij zeer precies de positie van de toen bekende planeten.

De wetten van Kepler

Johannes Kepler was een assistent van Tycho Brahe. Met behulp van de waarnemingen van Brahe kwam achter zijn beroemde 3 wetten.

Zo kwam hij er achter dat de planeten ellipsen beschrijven en niet bewegen in cirkelbanen.

Galilei en de manen van Jupiter

Galilei was een van de eersten die een sterrenkijker bouwde, waarmee hij naar jupiter keek. Daar ontdekte de 4 grootste manen van Jupiter. Hij concludeerde hieruit dat als Jupiter zelfs manen had, dat het geocentrisch model fout moest zijn en dat het model, wat Copernicus voorstelde, dus juist was. Dit leidde tot heftige weerstand van de aanhangers van de theorie van Ptolemaeus. Uiteindelijk is Galilei veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf.

Webopgave 69

Klik hier als de oefening niet verschijnt

Webopgave 70 - Keuzeopdracht

Achtergrondinformatie over de genoemde wetenschappers en hun modellen. Deze links verwijzen je naar een aantal bladzijden van Wikipedia . Lees deze eerst aandachtig door voordat je de opdracht maakt.

Heliocentrisch model

Geocentrisch model

Claudius Ptolemaeus

Tycho Brahe

Johannes Kepler

Galileo Galilei

Opdracht:

1. geef 4 argumenten voor het heliocentrische model
2. Geef 3 argumenten van de kerk tegen het heliocentrische model
3. Welke sferen kennen we in het geocentrische model?
4. Maak een CV van een van de bovengenoemde wetenschappers.
   Daarin staat: geboorte- en sterfdatum, land, beroep, belangrijke ontdekkingen, belangrijke publicaties.

Webopgave 71

Documentaire over ontwikkeling astronomie

Bekijk de hier onderstaande filmpjes (in het engels). Deze filmpjes vatten heel hoofdstuk 2 samen.Maak daarna de opdracht.

Opdracht:

1. Geef met behulp van de video's weer hoe precies de kennis van het heelal ontstond.
2. Wat/hoe was de verhouding tussen Brahe en Kepler? Waren ze vrienden?
   Licht toe.
3. Welke gangbare ideeën over de bewegingen van planeten bleken niet waar te zijn naar aanleiding van de waarnemingen van Kepler?