## Opdracht 1 - Maak een lever!

De lever is een belangrijk en veelzijdig orgaan in het menselijk lichaam. Het is op één na het meest actieve orgaan (na de huid) en het speelt een belangrijke rol in het metabolisme.

Opbouw

De lever is opgebouwd uit heel veel kleine kwabjes. Deze zijn ongeveer 1 mm in doorsnee en zij verwerken het bloed. Rondom elk kwabje liggen vertakkingen van de poortader, leverslagader en de galbuis. Een centraal adertje voert bloed terug naar het hart.
In elk kwabje vind een uitgebreide chemische reactie plaats. Via de poortader komt hier het bloed binnen dat vol zit met voedingsstoffen. Terwijl het bloed door de levercellen wordt verwerkt, stroomt het weer terug naar het centrale adertje en zo stroomt het bloed, ontdaan van zuurstof en voedingsstoffen, weer terug naar het hart. Bij de verwerking van het bloed komt gal vrij, dit wordt afgevoerd via de galbuis naar de galblaas.

Functie

De leverfunctie is op te delen in drie functies: als eerste kan de lever kan bijdragen aan het maken van rode bloedcellen. De lever produceert ook gal en slaat dit op in de galblaas. De meest bekende functie is natuurlijk de betrokkenheid bij de stofwisseling van lichaam. De lever verwerkt dus het bloed en haalt hierbij allerlei schadelijke stoffen uit het bloed. Alcohol is hier een bekend voorbeeld van, maar ook veel medicijnen worden door de lever onschadelijk gemaakt. Bij het vaststellen van de juiste dosis wordt dus ook rekening gehouden met de ontgiftende functie van de lever.
Leveraandoeningen
Er zijn tal van aandoeningen en ziektes die met de lever te maken hebben. In sommige gevallen kan een beschadigde lever zichzelf weer herstellen. Door deze unieke functie is het mogelijk dat wanneer er transplantatie nodig is, ook een deel van een lever getransplanteerd kan worden. Beide helften zullen uitgroeien tot een volledige lever. Er zijn echter ook veel ziektes waarbij de lever zichzelf niet kan herstellen, zoals cirrose (verschrompeling van de lever door littekenvorming) en hierbij is dus transplantatie nodig.

Opdracht

Zoals uit het stukje hierboven al blijkt, is de lever een zeer sterk doorbloed orgaan. Het verwerkt niet alleen de voedingsstoffen en gifstoffen uit het bloed, maar doordat het één van de meest actieve organen is in het menselijk lichaam (hierdoor houdt de lever trouwens het lichaam op temperatuur!) heeft het zelf ook veel zuurstof en voedingstoffen nodig om te kunnen blijven functioneren. Om een orgaan als dit te maken met tissue engineering, komt er dus nogal wat bij kijken. Daarom is het nog steeds niet mogelijk om een lever te ‘kweken’. Toch gaan jullie met je groepje hierover nadenken. Welke draagstructuur zou geschikt zijn? Welke soorten cellen zijn er nodig om de leverfunctie na te kunnen maken? Hoe zorg je ervoor dat er heel veel bloedvaatjes in het orgaan kunnen komen? Wat is er al geprobeerd met betrekking tot het tissue engineeren van een lever? Zoek extra informatie over de opbouw en functie van de lever en probeer antwoord te geven op de vragen hierboven. Presenteer je ideeën straks aan de rest met enkele powerpoint slides.

P.S. Er is geen goed of fout idee! De wetenschap is er ook nog niet uit, dus het gaat erom dat jullie creatief denken en bekijken wat er allemaal wel mogelijk is en hoe je al die zaken (ook al is het uit een ander vakgebied misschien) kan toepassen bij het maken van een lever.