## Boek koesignalen.

Koesignalen in het kort

Wat zijn koesignalen? Een koe geeft constant signalen af over haar gezondheid en welzijn. Deze signalen kunnen we oppikken door naar haar gedrag, houding, lichaamstaal en lichaamsconditie te kijken. Deze koesignalen kunt u gebruiken om de gezondheid in uw veestapel, het koecomfort en melkproductieresultaten te optimaliseren. Train uzelf in het observeren, evalueren en in het vinden van oplossingen zodat uw koeien en uw bedrijf daarvan profiteren.

### Temperatuur

Een koe heeft een lichaamstemperatuur tussen 38 en 39°C. Koude oren kunnen duiden op melkziekte of bloedcirculatieproblemen.

### Poten

Kale hakken of andere pootbeschadigingen worden hoofdzakelijk veroorzaakt door problemen met het ligbed of ligbedmaterialen, onjuist passende stalrinrichting en/of klauwinfecties.

### Herkauwen

Een koe zou 7 tot 10 uur per dag moeten herkauwen, waarbij ze 40 tot 70 keer op één hap kauwt. Wanneer ze hier minder tijd voor nodig heeft kan dit duiden op een onjuist rantsoen.

### Pens

De pens moet goed gevuld zijn. De linkerkant van de buik (bekeken vanaf de achterkant van de koe) zou uit moeten steken. Als je je vuist in de pens drukt zou het ongeveer 10 tot 12 keer per vijf minuten samen moeten trekken.

### Alert

Een gezonde koe ziet er alert en krachtig uit, met een glanzende huid en een gevulde maag.

### Nek

Een gezwollen nek wordt meestal veroorzaakt doordat het voerhek te laag is of door onjuist passende stalinrichting.

### Klauwen

Gezonde koeien staan recht en stil wanneer ze eten. Een instabiele of kreupele gang kan een slechte klauwgezondheid betekenen. Dit kan veroorzaakt worden door een slecht rantsoen, slechte vloeren of door gebrek aan klauwverzorging. Kijk mee tijdens het klauwbekappen voor extra signalen en beoordeel de klauwgezondheid aan de hand van de bewegingsscore.

### Uier

Kijk na het melken goed naar de spenen om de uiergezondheid te beoordelen. Gezonde spenen zijn flexibel en natuurlijk van kleur. Een slechte uiergezondheid kan veroorzaakt worden door hygiëneproblemen, onjuist afgestelde melkapparatuur of onvoldoende kwaliteit van het voer.

### Mest

Mag niet te dik of te dun zijn en mag nooit onverteerd voer bevatten.

### Ademen

10 tot 30 ademhalingen per minuut is normaal voor een koe. Een snellere ademhaling kan duiden op hittestress of pijn en koorts.

Bron: Jan Hulsen, Koesignalen, VetVice.

Koesignalen, Hoofdstuk 1. Bewust kijken.

Koesignalen. Hoofdstuk 2. In de wei.

Koesignalen. Hoofdstuk 3. In de stal.

Koesignalen. Hoofdstuk 4. Tijdens het voeren en vertering.

Hoofdstuk 5 In de melkut.

Hoofdstuk 6 De melkrobot.

Koesignalen. Hoofdstuk 7. Jongvee en droge koeien.

Individuele koesignalen.