## 6.2 Het beoordelen van het plantmateriaal

Voordat je het plantmateriaal gaat beoordelen op onderstaande punten moet je ook beoordelen of het plantmateriaal goed is vervoerd.ln de R.A.W.standaard onder51.02.1 tref je hierover informatie.
Verwerkingsopdracht 14: Inventariseren R.A. W. vervoerseisen plantmateriaal
Aan welke eisen moet het vervoer van plantmateriaal volgens de R.A.W.-standaard voldoen.
Als het plantmateriaal wordt aangeleverd moeten je beoordelen of het volgens de gestelde eisen is geleverd.
Je controleert aan de hand van de bestellijst het materiaal op:
a Aantal;
b Soort;
c Kwaliteit.

Het controleren van de aantallen
Door het plantmateriaal te tellen, controleer je of de juiste aantallen geleverd zijn.
Elke keer als je een soort hebt geteld streepje dit aan op de bestel¬lijst. Tevens weetje dan of er nog planten ontbreken.
Hef controleren van de soort
Om te beoordelen of de juiste soort geleverd is, is plantenkennis nodig. Alleen controle van de label blijkt vaak niet voldoende te zijn. Doordat veel piantmateriaal in de winter wordt verwerkt is het belangrijk de soorten te kunnen onderscheiden in het winterbeeld. Om te controleren of de juiste cultivars geleverd zijn, moetje meestal wachten tot dat de plant bloeit en/of in het blad staat. In het bestek kan worden opgenomen dat deze planten in de zomer beoordeeld worden.
Het inplanten van verkeerde cultivars geeft vooral veel problemen bij vaste plantenborders die op kleur zijn samengesteld. In de praktijk blijkt dat het verstandig is piantmateriaal in te kopen bij die leveranciers waarvan je weet dat wat op het etiket/label staat ook wordt geleverd.

Het controleren van de kwaliteit
De leveringskwaliteitvan het piantmateriaal kan aangegeven staan in:
a Het bestek met bijbehorende lijst van het piantmateriaal en de standaard RA W-bepalingen 2005.

b Het beplantingsplan met bijbehorende lijst van het piantmateriaal

c De offerte

Om de kwaliteit te kunnen beoordelen moetje de betekenis kennen van de op de plantenlijst, offerte en in de standaard gebruikte termen.
Een plantenlijst volgens RAW ziet er als volgt uit:

(Opmerking: tussen haakjes staan de standaardcodes)

De in het bestek opgenomen maten van plantmateriaal zijn voor:

- Bomen:de stamomtrek gemeten op een afstand van één meter van de bovenkant van de wortelhals;
- Bos- en sierplantsoen: de lengte bepaald door de verticale afstand tussen de bovenkant van de kluit en de bovenkant van de top van de plant;
- Horizontaal groeiend plantmateriaal: de gemiddelde doorsnede van de plant, horizontaal gemeten;
- Van plantmateriaal met hangende top, de verticale afstand ver¬meerderen met eenderde gedeelte van de lengte van het hangende gedeelte van de top. (510713.01)

1. Plantmateriaal moet zijn:van eerste kwaliteit, soortecht, goed gekweekt, op tijd verplant, ruim gerooid, afgerijpt, onbeschadigd, ziektevrij, zonder ongedierte en zonder schimmels. Bomen, veren, spillen, bosplantsoen en sierplantsoen moeten bovendien op natuurlijke wijze zijn afgerijpt. (510606.01)
2. Plantmateriaal moet bij aankomst op het werk per soort en per variëteit zijn voorzien van een kenmerk. (510606.02)
3. Plantmateriaal met kluit moet zijn voorzien van materiaal ter behouding van de kluit, terwijl de kluit goed doorworteld moet zijn. (510606.03)
4. De nomenclatuur van plantmateriaal moet overeenkomen met de benamingen volgens de Nederlandse Dendrologie door Dr. B.K. Boom, laatste editie. (510606.04)

- Graszaadmengsels Graszaadmengsels moeten zijn samengesteld uit de in de geldende rassenlijst voorkomende rassen. (510602.01)
- Graszoden Tot het steken van graszoden wordt tevens gerekend het vooraf maaien van het gras tot een hoogte van 20 tot 30 mm. (510502.01)
- Graszoden welke van buiten het werk worden aangevoerd moeten zijn gekweekt op matig humeuze zavel- of zandgrond en moeten zijn goed samenhangend, geheel met wortels doorgroeid, dicht met levend gras begroeid, onkruidvrij en kort gemaaid. (510603.01)
- De dikte van rolzoden moet 10 tot 15 mm bedragen; de breedte en de lengte van rolzoden moeten ten minste respectievelijk 0,40 m en 2,5 m bedragen. (510603.02)

Voor de verhandeling van bos- en haagplantsoen wordt, ook binnen het RAW-systeem, gebruikgemaakt van onderstaande codering en bijbehorende omschrijving. Bij de verwerking van bos- en haagplantsoen in objecten wordt in de praktijk meestal met een van de onderstaande coderingen gewerkt.

Code Omschrijving
1+0 Eén-jarige zaailing
1A1 Twee-jarige zaailing, die naareen jaar werd afgepend
1+1 Twee-jarigezaailing, alséén-jarige, verplant
2+1 Drie-jarige zaailing, als twee-jarige verplant
1+1+1 Drie-jarige zaailing, als één- en als twee-jarige verplant
0+1 Eén-jarigbeworteldstek
2*0 Twee-jarige gepikeerde zaailing
1*1 Eén-jarige, gepikeerde en dan verplante zaailing

Opmerking: hierbij geeft de som van de getallen de leeftijd van de plant aan.

Specifieke eisen

In het bestek(met plantenlijst) kunnen nog specifieke eisen zijn opgenomen. Deze specifieke eisen kunnen betrekking hebben op bijvoorbeeld:
- Veredelingshoogte;
- Lengte/dikte verhouding;
- Vertakking;
- Kroonvorm.

In het bestek kan verwezen worden naar het boekje Kwaliteitsnormering van laan- en parkbomen. Hierin kun je de omschrijving vinden van de specifieke eisen.

Uitgaande van wat er in het bestek met bijbehorende plantlijst gevraagd wordt, kun je plantmateriaal goed- of afkeuren. Het toepassen van normen vereist veel praktijkervaring en durf.

Verwerkingsopdracht 15:
Beoordelen plantmateriaal
Beoordeel een partij geleverd plantmateriaal aan de hand van de
bestellijst en de kwaliteisnormeringen die van toepassing zijn.