## Vrije tijd en recreëren

#### Intro

In deze opdracht onderzoek je wat we in onze vrije tijd doen, in welke omgeving we dit het liefst doen en leer je dat vrije tijd niet altijd vanzelfsprekend is.

- Heb je naast je studie veel vrije tijd?
- Wat doe jij in je vrije tijd?
- Op welke plek breng je je vrije tijd het liefst door?

#### Wat kan ik straks?

Aan het eind van deze opdracht kan ik:

- uitleggen hoe de besteding van vrije tijd door de jaren heen is veranderd;
- uitleggen hoe, wanneer en waar Nederlanders het liefst hun vrije tijd doorbrengen en welke factoren hierbij van invloed zijn.

#### Wat ga ik doen?

Activiteiten
De activiteiten in deze opdracht dragen bij tot het volgende leerdoel:
Je kunt benoemen welke factoren van invloed zijn bij de vrijetijdsbesteding van de gemiddelde Nederlander.

Aan de slag
Stap | Activiteit
Stap 1 |  | Je leert dat vrije tijd door de jaren heen niet vanzelfsprekend is geweest. Je bekijkt een video over recht op vrije tijd en bekijkt met een klasgenoot de vrijetijdsbesteding van zo'n dertig jaar terug.
Stap 2 |  | Je leest over vrijetijdsbesteding heden ten dage en bekijkt een video. Samen met klasgenoten ga je in discussie over de impact van meer of minder vrije tijd in de toekomst.
Stap 3 |  | Je leest over hoe we recreëren als Nederlanders en dat we daar steeds meer tijd voor hebben door flexibelere werktijden. Je bekijkt een video over drijvende woonwijken en beantwoordt een vraag hierover.
Stap 4 | en | Je leest dat recreatie en overwintering in het buitenland steeds populairder wordt door goedkopere vakantiebestemmingen en goedkope vluchten. Je onderzoekt hoe je een vakantiebestemming bij jou in de buurt nog aantrekkelijker kunt maken voor toeristen. Je vergelijkt je uitkomsten met die van een klasgenoot.
Afronding
Onderdeel | Activiteit
Eindopdracht |  | Je maakt een poster van een ideale recreatie- of vakantieplek.
Terugkijken |  | Terugkijken op de opdracht.

Benodigdheden

- een pen
- een potlood
- een liniaal
- een A3-papier

Tijd
Voor de opdrachten bij dit onderwerp heb je ongeveer 2 uur nodig.

### Aan de slag

#### Stap 1: Geschiedenis van vrije tijd

Veel van onze overgrootouders hebben voor het recht op vrije tijd gestreden. Voor de meeste Nederlanders bestond het leven alleen uit werken. Niet werken betekende geen inkomen. Mannen, vrouwen en kinderen werkten daarom lange dagen. Vanaf de tweede helft van de 19e eeuw, tijdens de industrialisatie veranderde dat langzaam.
Als eerste verbood de regering in 1874 het werken van kinderen in fabrieken. Regering en werkgevers investeerden in industrialisatie, mechanisering en automatisering. Er ontstond ruimte om de werkweek te bekorten.
In 1919 zorgde de regering met de nieuwe Arbeidswet voor een 8-urige werkdag, een vrije zaterdagmiddag en een hele vrije zondag.
Na de Tweede Wereldoorlog bloeide de economie op. Mensen hadden meer geld, ook om de vrije tijd te vullen met hobby’s en recreatie. Door arbeidstijdverkorting en deeltijdbanen werd de werkweek voor veel mensen nog korter. Door vervroegd met pensioen te gaan, kregen veel werknemers er meer vrije tijd bij.
In de jaren 80 kwam er vooral door een ernstige economische crisis een einde aan de krimpende werkweek. Door bedrijfssluitingen en massaontslagen verdween de aandacht voor kortere werkweken naar de achtergrond. Na de economische opleving in de jaren 90 steeg het aantal uren vrije tijd wel weer.
Tot voor kort. Een economische crisis gooide roet in het eten.
Door de vergrijzing worden Nederlanders gemiddeld steeds ouder en het aandeel gepensioneerden neemt almaar toe. Dat betekent dat minder werkenden het overheidspensioen voor meer ouderen moeten bekostigen.
Vervroegd met pensioen is er in veel gevallen niet meer bij. De pensioenleeftijd wordt verhoogd en iedere werknemer zal langer moeten doorwerken voor hij of zij met pensioen kan.
We hebben nog wel steeds meer vrije tijd dan in het begin van de 20e eeuw. Bovendien hebben we meer geld voor leuke uitstapjes, hobby’s en spullen die bijdrage aan onze ontspanning.

#### Stap 2: Vrijetijdsbesteding

Vrijdag, het weekend begint! Twee dagen om te doen waar je zin in hebt.
Hoeveel vrije tijd heb jij naast school, studie of werk? En hoe besteed je die vrije tijd?
Favoriete bestemmingen in het weekend zijn pretparken, het bos, feestjes en het strand. Wat doen Nederlanders daar precies? En wat is er voor nodig om het weekend in goede banen te leiden?
Bekijk de video van Schooltv over vrije tijd.

#### Stap 3: Recreëren in NL

Recreatie is al lang niet alleen bestemd voor rijkelui. Bijna iedere Nederlander onderneemt vrijetijdsactiviteiten binnenshuis en vooral daarbuiten. We maken daarbij intensief gebruik van de omgeving en de daarin aanwezige voorzieningen.
Oudere Nederlanders wandelen en fietsen veel en graag in de natuur. Omdat ouderen steeds langer vitaal blijven, zal de groep wandelaars en fietsers in de toekomst nog wel groeien.
De meeste jongeren bezoeken het liefst sportvoorzieningen, culturele instellingen, cafés en snackbars, bioscopen en discotheken.
We brengen lang niet altijd onze vrije tijd door dicht bij huis. We trekken erop uit met de fiets, het openbaar vervoer en pakken ook heel vaak de auto.
De automobiliteit, het gebruik van de auto, ten behoeve van onze vrijetijdsbesteding is hoog: 38% van alle autoritten en 44% van de verreden kilometers hebben met vrijetijdsbesteding te maken.
Sinds meer bedrijven en organisaties het nieuwe werken, ook wel flexibel werken genoemd, hebben ingevoerd, hebben hun werknemers grotere vrijheid hun werktijd in te delen. Dat geeft hen ook meer vrijheid om de vrije tijd anders in te richten. Het gevolg is dat mensen niet alleen recreëren in het weekend en in de vakanties, maar ook door de week.
Dat stelt ook andere eisen aan de manier waarop we wonen. De ideale woonwijk van de toekomst moet steeds meer lijken op een vakantiepark. En zo komt de natuur terug in de stad, en het water.

#### Stap 4: Recreatie in het buitenland

We gaan niet alleen in Nederland op vakantie, het buitenland is ook populair. In een gemiddeld jaar wordt er door Nederlanders bijna 16 miljard euro uitgegeven aan vakanties. Daarvan gaat 12,6 miljard euro naar buitenlandse vakanties.

Grote groepen oudere Noordwest-Europeanen, waaronder flink wat Nederlanders, bevolken de Spaanse Costa’s. Er wonen naar schatting ruim 50.000 Nederlanders aan de Costa Blanca: overwinteraars en gepensioneerden. Sommigen kiezen niet alleen uit luxe, maar ook uit noodzaak voor het warme land; zij hebben gezondheidsklachten waarop het warme klimaat een gunstige uitwerking heeft.

De komst van prijsvechters in de luchtvaart, zoals Ryanair of EasyJet, maakt een vliegvakantie naar de zon voor grote groepen betaalbaar. En niet alleen door de budgetairlines kunnen veel mensen naar de buitenlandse zon vliegen, er zijn ook veel goedkope vakantiebestemmingen bijgekomen. In de jaren 60 van de vorige eeuw kwam het massatoerisme op, vooral naar de Spaanse kusten. Daar zijn bestemmingen in Griekenland, Oost-Europa en Turkije bijgekomen.
De all-inclusive reizen die veel reisbureaus aanbieden zijn goedkoop en voorkomen financiële tegenvallers. Je weet van tevoren wat je kwijt bent.
Door de goedkope vluchten en bestemmingen hebben de vakantieparken en hotels in Nederland de laatste jaren erg veel concurrentie gekregen. Mensen shoppen steeds meer op het internet en wachten net zo lang tot ze een ideale vakantiebestemming hebben gevonden voor een erg goede prijs.
De Nederlandse vakantieverblijven moeten hierop inspelen. En daarom bieden reisbureaus ook 'spetterende zomeraanbiedingen' en 'spectaculaire last minutes' in Nederland aan.

### Afronding

#### Eindopdracht: Plattegrond

Maak op een A3-vel een plattegrond van het ideale vakantie- en recreatieverblijf.
De doelgroep is 'de gemiddelde Nederlander'.
Houd er rekening dat je de plattegrond maakt voor meerdere doelgroepen: spelende kinderen, jongeren, sportieve of relaxende volwassenen, gehandicapte mensen die speciale voorzieningen nodig hebben, oudere mensen, die rust en comfort willen en mensen van verschillende culturen, die zich thuis moeten voelen.
Hoe je zo'n plattegrond kunt maken, lees je in de gereedschapskist.

- Hoe brengt de gemiddelde Nederlander zijn korte vakantie in eigen land het liefst door?
- Welke wensen/eisen stelt de gemiddelde Nederlander aan een vakantieverblijf?
- Hoe zorg je ervoor dat zoveel mogelijk doelgroepen tevreden zijn?
- Bedenk zoveel mogelijk faciliteiten waarvan verschillende doelgroepen gebruik kunnen maken.
- Laat zien in welke natuurlijk omgeving de gemiddelde Nederlander het liefst verblijft (bos, strand, zee, heuvels, etc.).
- Maak je idee zo aantrekkelijk mogelijk.
- Leg in een legenda uit welke voorzieningen er op het terrein zelf of in de directe omgeving zijn.
- Schrijf ter aanvulling van je plattegrond een beknopte wervende tekst om klanten te trekken.
- Beschrijf ook op welke manier je gunstig afsteekt bij de concurrentie.

####  | #### Plattegrond maken Een plattegrond is een op schaal gemaakte tekening van een ruimtelijk gebied of een gebouw. | ####

Klaar?
Jullie laten de plattegrond beoordelen door jullie docent.
Bij de beoordeling let jullie docent op:

- inhoud: komt in de plattegrond naar voren dat dit (mogelijk) een favoriete vakantieplek is voor de gemiddelde Nederlander?
  Heb je een wervende tekst toegevoegd?
- inhoud: heb je bovengenoemde punten in je plattegrond verwerkt?
- vorm: is de plattegrond creatief en met zorg gemaakt?
- taalfouten: bevat het eindproduct niet te veel taalfouten?

#### Terugkijken

Intro

- Lees de intro van deze opdracht nog eens door.
  Kun je toelichten hoe en waar jij het liefst je vrije tijd doorbrengt?

Kan ik wat ik moet kunnen?

- Lees de leerdoelen van deze opdracht nog eens door.
  Kun je uitleggen waarom mensen tegenwoordig steeds meer vrije tijd hebben?

Hoe ging het?

- Tijd
  Bij de activiteiten stond dat je ongeveer 2 uur met de opdracht bezig zou zijn.
  Had je voldoende tijd om een plattegrond te maken van de ideale recreatieplek?

- Inhoud
  Was de inhoud van de opdracht nieuw voor je of wist je al veel over hoe mensen hun vrije tijd het liefst besteden?
  Schrijf op wat nieuw voor je was.