Er is niets of nog nauwelijks iets (of alleen incidenteel of toevallig) met digitale geletterdheid gedaan.
De school wacht bijvoorbeeld het nieuwe curriculum af of voorziet grote problemen bij de implementatie.
Een klein onderzoek in de school:
Als er in jullie school nog niets of nauwelijks iets aan digitale geletterdheid wordt gedaan, is het belangrijk om eerst even stil te staan bij de reden waarom er nog niks gebeurd.
Vind het team dat er geen goede materialen aanwezig zijn?
-> Breng in kaart welke materialen aanwezig zijn en welke activiteiten je met deze materialen zou kunnen doen. Onderzoekt samen welke materialen er aangeschaft moeten worden. Dat kan bijvoorbeeld tijdens een studiedag waarbij een circuit wordt aangeboden met verschillende materialen.
Weet het team wat digitale geletterdheid inhoudt?
-> Speel samen de Kahoot quiz of organiseer een kennissessie over digitale geletterdheid.
Wordt de urgentie van digitale geletterdheid gezien?
-> Bespreek met elkaar waarom digitale geletterdheid belangrijk is voor jullie leerlingen. Bij het kopje 'Activiteiten' vind je meer informatie.
Is er een grote groep die zichzelf niet vaardig vindt op het gebied van digitale geletterdheid?
Zij zeggen bijvoorbeeld: "Ik ben helemaal niet technisch.", of "De kinderen zijn al zo vaardig, daar heb ik niks aan toe te voegen.".
-> Erken het gevoel of de overtuiging en vraag door over dit gevoel. Onderzoek samen wat deze onderwijsprofessional nodig heeft om aan de slag te gaan. Is dat bijvoorbeeld een workshop, iemand die in zijn klas een workshop komt geven, samen met iemand een materiaal uitproberen of co teaching? Neem vooral kleine stappen, en laat diegene zien wat hij of zij al doet. Vier de successen.
Activiteiten:
Om te komen van niet of nauwelijks iets doen aan digitale geletterdheid tot Fase 1 "In de kinderschoenen", kun je de volgende activiteiten ondernemen:
Vorm een gemeenschappelijk beeld van digitale geletterdheid:
Kartrekker:
Is er iemand enthousiast binnen het team over digitale geletterdheid? Maak diegene kartrekker Digitale geletterdheid! Bij voorkeur heeft deze kartrekker een aantal uren vrijgeroosterde tijd per week, zodat hij/ zich in de klassen kan kijken, zelf dingen kan uitproberen, workshopjes kan voorbereiden en via Kahoot quiz onderwijsprofessionals kan ondersteunen. Fijn als deze kartrekker een opleiding tot Specialist DG kan volgen.
Neem vooral ook contact op met de bovenschools ICT-coördinator of werkgroep digitale geletterdheid. Deze kan je vaak op weg helpen om de eerste stappen te zetten, en je ook ondersteunen bij het organiseren van activiteiten.
Urgentie:- door de schoolleider en/of de kartrekker
Ga met elkaar in gesprek over de urgentie van digitale geletterdheid.
Wat drijft jullie team om aan de slag te gaan met digitale geletterdheid? Uiteraard komen de kerndoelen eraan, maar nog beter is het om op zoek te gaan naar waar jullie leerlingen op voor willen bereiden en waarom dat van belang is. Tip: gebruik hierbij het strategisch beleidsplan of koersplan van je organisatie. Daarin wordt vaak een scherp beeld van de omgeving en van jullie ambities geschetst.
Studiedag:- door de kartrekker digitale geletterdheid en/of externe experts
Organiseer een studiedag waarop jullie je verdiepen in wat digitale geletterdheid is.
Vul deze met informatie over digitale geletterdheid en en biedt praktische workshops aan, die onderwijsprofessionals meteen in de praktijk kunnen gebruiken.
Verken gezamenlijk welk beeld ieder teamlid heeft van digitale geletterdheid. Dat kan bijvoorbeeld door Blikwisseling te gebruiken, een blik met allemaal verschillende afbeeldingen. Ieder teamlid kiest een afbeelding en vertelt daarbij zijn blik op digitale geletterdheid.
Vraag (indien aanwezig) de bovenschoolse adviseur of werkgroep digitale geletterdheid wat de mogelijkheden zijn voor het verzorgen van een studiedag.
Blikwisseling,
onderdeel van het visiespel digitale geletterdheid van SLO
Praktijkverhaal:
"Vanuit de werkgroep Link030 verzorgen we regelmatig workshops op scholen.
Zo'n workshop stemmen altijd af op de vraag van de school,
en de fase van implementatie waarin de school zit.
Zit de school in fase 0 en gebeurt er nog nauwelijks iets aan digitale geletterdheid,
dan beginnen we met een korte introductie van wat digitale geletterdheid is.
Aansluitend spelen we een Kahoot quiz die altijd voor heel veel hilariteit zorgt.
Daarnaast nemen we ook altijd leskisten mee,
en organiseren we een circuit met materialen waarmee de mensen zelf aan de slag kunnen."
De Kahootquiz spelen we meestal niet digitaal,
maar met vier gekleurde kaarten die de deelnemers opsteken.
Ga aan de slag!:- door de kartrekker digitale geletterdheid en/of externe experts
Om echt een stap te maken, is het belangrijk om ook echt aan de slag te gaan.
Dat kun je doen door samen met het team een paar laagdrempelige tools of materialen te verkennen.
Kies hiervoor een studiedag of een teamvergadering en kies een of twee tools waarmee je op dat moment mee aan de slag gaat. Laat zien hoe de tool werkt, laat de collega's zelf met de tool werken, en bedenk samen hoe je deze tool in de klas kunt gebruiken.
Maak er een gezellig moment van, waarop alles kan en mag. Fouten maken hoort erbij!
Ga met elkaar door de leerkuil en help elkaar waar nodig.
Maak afspraken dat iedereen de tool minimaal één keer voor een bepaald moment in de klas gaat uitproberen. Check of iedereen ook echt met de tool aan de slag kan, of dat er meer nodig is. Voor sommige mensen is bijvoorbeeld co-teaching een goed middel om toch met een tool aan de slag te gaan, of werkt het goed om met iemand samen de les voor te bereiden.
Kom na de afgesproken datum terug tijdens een gezamenlijk moment en bespreek de opgedane ervaringen. Wat ging goed? Wat zou verbeterd kunnen worden? Hoe reageerden de leerlingen? Is dit een tool die we in ons repertoire op willen nemen?
We hebben een paar laagdrempelige tools voor je geselecteerd, waar je meteen mee aan de slag kunt.Voor deze tools heb je weinig extra materialen nodig.
Bookcreator:
een tool om zelf boeken te maken.
Geschikt voor alle leeftijden/ fases.
Levend programmeren:
bij levend programmeren heb je niet veel materialen nodig (en vaak ook geen scherm). Voor elke leeftijd/ fase is er een geschikte activiteit te vinden.
Tip!: Leuk om met het team zelf te doen is Olaf de Hagelslagrobot: gegarandeerd veel lol en het wordt meteen duidelijk hoe belangrijk gericht instructies geven is als je gaat programmeren.
Stopmotion:
Een stopmotionvideo maken kan heel eenvoudig. Je hebt alleen een tablet nodig en wat leuke poppetjes (die je natuurlijk ook zelf kunt maken of tekenen). Een activiteit die met elke leeftijd/ fase uitgevoerd kan worden.
- Bookcreator kan op de computer, laptop, Chromebook of tablet.
- Bij levend programmeren heb je geen scherm nodig, maar werk je met bijvoorbeeld hoepels of andere materialen.
-Voor Stopmotion is een tablet handig maar ook laptop of Chromebook met een camera aan de achterkant, of een losse webcam, werkt prima.
Deel good practices:- door de kartrekker digitale geletterdheid
Zie je in de school dat er aan digitale geletterdheid wordt gewerkt? Ook al zijn het hele kleine activiteiten, deel ze met het team. Zo breng je elkaar op ideeën en werk je aan het creëren van een beeld van digitale geletterdheid.
Zien wat een ander doet, is erg inspirerend.
Laat de collega zelf vertellen wat hij heeft gedaan en hoe hij dit heeft aangepakt. Als een leuke resultaten zijn van de kinderen, of foto's of een video, laat deze dan zien.
