Fase 1- In de kinderschoenen

Omschrijving fase 1: In de kinderschoenen.

Er is geaccepteerd dat digitale geletterdheid in het curriculum geïmplementeerd moet worden. De houding ten opzichte van digitale geletterdheid is (overwegend) positief of er zijn plannen gemaakt om een visie op digitale geletterdheid in het onderwijs op school te gaan ontwikkelen.

Activiteiten:

Om je te ontwikkelen als school tot Fase 2 "Enigzins ontwikkeld", kun je de volgende activiteiten ondernemen:

Vorm een gemeenschappelijk beeld van digitale geletterdheid:

In kaart brengen wat er al op school gebeurt: - door de kartrekker digitale geletterdheid
Om een stap te kunnen maken met leerkrachten hebben we gemerkt dat het belangrijk is om te starten bij wat er al in de school, in een bouw, in een klas gebeurt. Vanuit de visie van Waarderend veranderen (Appreciative Inquiry) ga je aan de slag vanuit wat er al is. Dat kan op verschillende manieren. Belangrijk is dat degene die dit in kaart gaat brengen voldoende op de hoogte is van de Inhoudslijnen Digitale geletterdheid.

Aan de hand van de Inhoudslijnen/ aanbodsdoelen ga je doelgericht een rondje door de school lopen. We raden je aan om foto's te maken van de verschillende activiteiten die je tegen komt in de verschillende groepen. Deze foto's kun je dan gebruiken voor een presentatie aan je collega's.

Daarnaast kun je een lijst gebruiken en aantekeningen maken wat er al gebeurd of je kunt de lijst door de onderwijsprofessionals zelf in laten vullen.
Door deze Excel-bestanden te gebruiken, maak je het jezelf in een later stadium makkelijk, om de leerlijn binnen jullie school vorm te geven.

We maakten Excelbestanden die je kunt gebruiken:
- Wat doe je al- Fase 1
- Wat doe je al- Fase 2
- Wat doe je al- Fase 3
- Wat doe je al- Fase 4
- Wat doe je al- Fase 5

Studiedag Wat is digitale geletterdheid?: - door de kartrekker digitale geletterdheid en/of door externe experts
Organiseer een studiedag rondom digitale geletterdheid, waarin je start met "Wat is digitale geletterdheid?". Vertel kort iets over de 4 onderdelen van digitale geletterdheid en de (concept) kerndoelen.
Gebruik hierbij zoveel mogelijk voorbeelden uit jullie eigen praktijk (die je hebt verzameld tijdens het in kaart brengen wat er in de school al gebeurd), zodat mensen de activiteiten herkennen en het gevoel krijgen dat er al best iets gebeurd!
Laat iedereen aansluitend een aantal workshops volgen waarmee ze meteen de volgende dag aan de slag kunnen.

Heb je in fase 0 ook al een studiedag georganiseerd?
Dan zoom je bij deze studiedag meer in op wat er in jullie school al gebeurd, en kies je andere materialen/tools voor de workshops. Stem deze materialen/tools af op wat jullie in huis hebben.

Tip: wellicht worden er binnen jullie scholengroep leskisten verhuurt?
Laat een selectie daarvan dan komen voor deze studiedag. Zo kun je dingen uitproberen, zonder dat je meteen hoeft aan te schaffen.

Praktijkverhaal door Denise Evers-SBO Belle van Zuylen:

"Voor de week van de mediawijsheid huren wij bij de werkgroep digitale geletterdheid
een verzameling leskisten.
Met die leskisten kunnen onze collega's tijdens de week van de mediawijsheid aan de slag.
Mijn collega Roman en ik maak een schema, welke groep met welk materiaal aan de slag gaat en zorgen voor laagdrempelige opdrachten en uitleg.
De eerste keer hebben we gekozen voor leskisten die eenvoudig in te zetten waren
en voor groot enthousiasme zorgen bij de leerlingen.
Bij de tweede keer hebben we ook wat andere leskisten gekozen, die voor meer diepgang zorgen.
Iedereen gaat tijdens een week enthousiast aan de slag
en door deze ervaringen zijn een aantal materialen aangeschaft
en opgenomen in ons lesprogramma."

Vaardigheid van het team: - door de kartrekker digitale geletterdheid
Hoe vaardig voelen jullie je als het gaat over digitale geletterdheid?
Ga het gesprek hierover met elkaar aan. Dit gesprek kun je starten door nog even te herhalen wat digitale geletterdheid is, zodat iedereen hetzelfde beeld voor ogen heeft. Vraag dan aan iedereen op een lijn te gaan staan van helemaal niet vaardig naar heel vaardig.

Ga aansluitend het gesprek met elkaar aan:
- Kun je uitleggen waarom je op dit punt op de lijn staat?
- Kun je daar voorbeelden van geven?
- Staat hij/zij volgens jou op het goede punt op de lijn? Zo nee, waar zou hij/zij dan moeten staan?
- Wat is er nodig om te zorgen dat jij een stapje verder richting heel vaardig opschuift?

Dit gesprek kun je aangaan voor digitale geletterdheid in zijn algemeen of voor elk van de vier onderdelen van digitale geletterdheid.
Zorg voor een veilige sfeer en vraag als gespreksleider door, zodat je met elkaar helder krijgt wie wat nodig heeft als het gaat over digitale geletterdheid. Met elkaar weet je na deze werkvorm, wie je om hulp kunt vragen en wie je kunt vragen of je hem of haar kunt helpen.

Doe een nulmeting: - door de kartrekker digitale geletterdheid, samen met schoolleider
Een nulmeting is een inventarisatie van de huidige situatie als uitgangspunt voor verder onderzoek of planvorming. Een zelfscan is een vaak gebruikte vorm voor een nulmeting, waarbij de onderwijsprofessional zelf een inschatting geeft van zijn eigen vaardigheden, op basis van een vooraf vastgestelde set vragen of te beoordelen vaardigheden.

Literatuur:

Korte praktische workshops op team- of bouwniveau: - door de kartrekker digitale geletterdheid en door onderwijsprofessionals
Biedt regelmatig een nieuwe tool aan tijdens een team- of bouwvergadering.
Laat iedereen er zelf mee experimenteren en maak afspraken hoe deze tool in de klassen uitgeprobeerd gaat worden. Kom op een volgend overleg terug op de ervaringen en bespreek met elkaar of deze tool deel gaat uitmaken van jullie aanbod.

Mogelijke materialen die je aan kunt bieden:


Beebot/ Bluebot: Kleine robots die zeer geschikt zijn als leerlingen nog niet zoveel aan programmeren hebben gedaan. Zowel de Beebot als de Bluebot kunnen geprogrammeerd worden met de knoppen op hun rug. De Bluebot kan ook met een app of de Tactile Reader geprogrammeerd worden.	Foto's/videos maken: Kijk met elkaar hoe je het maken van foto's of video in kunt zetten in de school.	Lego: Met Lego Spike, WeDo of Mindstorm kun je bouwen en programmeren tegelijk. Bij het bouwen word je begeleid door een app, die je stapsgewijs helpt.

Deel good pratices: - door de kartrekker digitale geletterdheid en door onderwijsprofessionals
Als je mooie voorbeelden hebt gezien in de school, vraag of die collega wil laten zien wat hij/ zij doet.
Maak er een vast moment van op de agenda tijdens een team- of bouwvergadering.