UITLEG

Sociale verzekeringen en voorzieningen zijn er om de zwakkeren in de samenleving te helpen. Die zorgen ervoor dat mensen die dat nodig hebben een uitkering krijgen en dat niemand onder het sociaal bestaansminimum leeft. Dat laatste is het brutobedrag dat minimaal nodig is om van te leven.

De meeste uitkeringen ontvang je via een verzekering en worden betaald uit sociale premies. Bij werknemers gaan de sociale premies van het brutoloon af en voor werkgevers horen de sociale premies bij de loonkosten van het bedrijf. De belangrijkste verzekeringen zijn:

• Volksverzekeringen: iedereen die in Nederland woont en/of werkt heeft recht op deze uitkeringen. Belangrijkste voorbeelden:
  • Algemene OuderdomsWet (AOW): een basispensioen voor mensen vanaf 67 jaar.
  • Algemene nabestaandenwet (Anw): een inkomen als partner of ouders overlijden.
  • Wet langdurige zorg (Wlz): vergoedt bijzondere ziektekosten, bijvoorbeeld bij ouderdom of een handicap.
• Werknemersverzekeringen: alleen (ex-)werknemers hebben hier recht op.
  • Werkloosheidswet (WW): tijdelijke uitkering als je werkloos bent geworden.
  • Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA): uitkering als je arbeidsongeschikt bent geworden, bijvoorbeeld door een bedrijfsongeluk.
  • Ziektewet (ZW): tijdelijke uitkering als je door ziekte niet kunt werken.

Sommige uitkeringen worden betaald uit belastingen. Het meest bekende voorbeeld is de bijstandsuitkering die mensen zonder inkomen ontvangen.