## Jouw data en privacy

Wanneer je gratis AI-tools of social media gebruikt, lijkt het soms alsof je alle controle hebt. Toch staat in de gebruiksvoorwaarden vaak dat álle input—dus wat jij in een prompt typt of wat je post—mag worden gebruikt om het AI-model nóg beter te trainen. Dat betekent dat jouw tekst, ideeën of foto’s niet “geheim” blijven, maar terechtkomen in de enorme verzameling data waarop de AI leert.

Met een gratis account kun je meestal niet kiezen dat je gegevens privé blijven. De knop om gegevensuitwisseling uit te zetten, ontbreekt of staat diep weggestopt in de instellingen. Daardoor mogen bedrijven jouw inloggegevens, je gesprekken met de AI en zelfs je privé-foto’s gebruiken om nieuwe functies te ontwikkelen of advertenties te verbeteren.

Op social media werkt het precies zo: alles wat je liket, deelt of uploadt, gebruikt het platform om te bepalen welke berichten jij te zien krijgt—en om je profiel te verkopen aan adverteerders. Als je geen abonnement betaalt, is er vaak geen alternatief: wil je de dienst blijven gebruiken, dan accepteer je automatisch dat je data wordt verzameld en gebruikt

Opdracht 2 Uitleg

Je maakt deze opdracht in duo's.

Doel: Ervaren welke informatie over jou verspreid wordt en zelf aangeven met wie je wilt delen.

Pak je werkblad erbij, opdracht 2

Stap 1

Schrijf allemaal je naam in de kleinste cirkel op jouw blad.

Kies allemaal één woord uit de lijst en schrijf die bij je buurman of buurvrouw ergens in één van de cirkels.

2. Stap 2

Geef nu aan wat je ervan vindt als die informatie met die groep gedeeld wordt. Als je het prima vindt dat deze informatie zo gedeeld wordt, zet je een groene krul. Vind je het niet goed, zet dan een rood kruis er bij en een pijl naar de cirkel die jij nog wel oké vind.

De ander doet dit ook.

3. Stap 3

Herhaal dit voor de andere woorden totdat je geen woorden meer hebt of totdat je geen ruimte meer hebt in je cirkels.

4. Nabespreking

- Welke informatie wilde je niet delen? Waarom niet?
- Bij welke ontvangers zette je groene stickers? Waarom wel?

- Wat heb je nu geleerd over toestemming en privacy?

Met deze oefening ervaar je op een veilige manier hoe persoonlijke informatie zich kan verspreiden en leer je dat jij altijd de baas bent over wat er van jou gedeeld wordt. Maar ook dat als anderen kennis over jou hebben, het dus lastig is om de regie over je eigen data te houden.