## Impact en next steps

## De impact

De centrale vraag is eigenlijk niet of we hier tijd voor hebben, maar wat het ons oplevert. Digitale geletterdheid is geen extra taak of bijvak; het is een structurele oplossing voor een aantal hardnekkige problemen waar het onderwijs dagelijks tegenaan loopt. Door het bewust en systematisch in te bouwen in het curriculum, pakken we vier belangrijke uitdagingen tegelijk aan.

Allereerst vermindert het verloren lestijd. Veel lessen beginnen nu met technische problemen, vergeten wachtwoorden of inlever-issues, waardoor vakdocenten noodgedwongen een halve ICT-functie vervullen. Door leerlingen te trainen in basisvaardigheden worden zij veel zelfredzamer en krijgen docenten hun onderwijstijd terug.

Daarnaast neemt het sociale onrust weg. Ruzies en misverstanden die online ontstaan, werken vaak door tot in de klas en vragen om aandacht van de docent. Met gerichte mediawijsheid verschuift onze rol van “brandjes blussen” naar preventie: leerlingen leren hoe zij online respectvol, veilig en verantwoordelijk handelen, waardoor incidenten afnemen.

Ook helpt het om de kansenkloof te verkleinen. Niet alle leerlingen krijgen thuis dezelfde digitale ondersteuning of voorbeelden mee. Door dit op school te borgen, zorgen we ervoor dat álle leerlingen – ongeacht hun thuissituatie – beschikken over de vaardigheden die zij nodig hebben in een steeds digitalere samenleving.

Tot slot bestrijdt het naïviteit. Veel leerlingen geloven wat zij zien, zonder reflex tot fact-checking, bronkritiek of begrip van algoritmes. Door hen hierin op te leiden, maken we ze kritisch, bewust en beter voorbereid op een wereld vol digitale informatie en beïnvloeding.

Kortom: door digitale geletterdheid te versterken, veranderen we leerlingen van hulpbehoevende digitale consumenten in zelfstandige, kritische en bewuste gebruikers. Dat maakt onze lessen effectiever, onze klas rustiger en onze leerlingen toekomstbestendig.

##
Next step

Tijd, tijd en nog eens tijd. Seneca schreef al: “We’re tight-fisted with property and money, yet think too little of wasting time, the one thing about which we should be the toughest misers.”
Die gedachte geldt misschien wel het meest voor onderwijsverandering. Niet de inhoud of de ambitie vormt het risico, maar het gebrek aan ruimte om die ambitie zorgvuldig uit te werken.

Wat wij nu nodig hebben, is precies dat: tijd om de kaders verder te verfijnen voordat we inhoud gaan stapelen. Tijd om helder te krijgen wat we wél en niet doen. Tijd om afspraken te maken over wie waarvoor verantwoordelijk is. Tijd om richting en randvoorwaarden scherp te formuleren zodat de uitvoering later geen zoekplaatje wordt.

Met die investering in tijd bouwen we aan duurzaamheid. Als het fundament stevig is, volgt de inhoud soepel en wordt het proces uitvoerbaar voor teams, haalbaar voor docenten en herkenbaar voor leerlingen. Door eerst de kaders te vormen, voorkomen we dat we achteraf moeten repareren.

Onze volgende stap is dus eenvoudig én essentieel:
geef ons de tijd om het goed te doen, zodat elke stap daarna logisch, werkbaar en toekomstbestendig is.

## 3 belangrijkste inzichten

Dit traject heeft ons een aantal waardevolle inzichten opgeleverd die we meenemen naar volgend jaar. Het eerste is misschien wel het meest vanzelfsprekend: we willen dit volgend jaar opnieuw doen. Het proces heeft ons niet alleen nieuwe kennis opgeleverd, maar ook energie, samenwerking en een frisse blik op ons eigen handelen. Het was waardevol om met elkaar te onderzoeken, te experimenteren en te ervaren hoe AI ons kan ondersteunen in onderwijsontwikkeling.

Daarnaast werd opnieuw duidelijk dat tijd gelijkstaat aan kwaliteit. Wanneer we de ruimte nemen om kaders te verhelderen, perspectieven te delen en ideeën te laten rijpen, ontstaat er veel meer diepgang en draagvlak. Tijd is geen luxe; het is een voorwaarde om onderwijsverandering zorgvuldig, duurzaam en professioneel uit te voeren.

Tot slot hebben we ervaren wat er gebeurt wanneer je bewust uit je comfortzone stapt en in de learning zone durft te staan. Juist daar ontstaan nieuwe inzichten, innovatie en groei. Het ongemak van het nieuwe is niet iets om te vermijden, maar iets om te benutten. Door open te staan voor experimenten, nieuwe tools en onverwachte wendingen, hebben we geleerd dat ontwikkeling vooral plaatsvindt wanneer je bereid bent om te leren, te reflecteren en jezelf te verrijken.

Deze drie inzichten vormen een stevig fundament voor verdere groei — en een uitnodiging om het komend jaar opnieuw de ruimte te pakken voor leren, experimenteren en verbeteren.