Wat is een vochtbalans?

Een vochtbalans is een overzicht waarin je bijhoudt hoeveel vocht een cliënt binnenkrijgt (inname) en hoeveel vocht het lichaam verlaat (uitscheiding).

Je noteert bijvoorbeeld:

• Drinken (water, thee, koffie, sap)

• Vloeibaar voedsel (soep, yoghurt, vla)

• Infuusvloeistoffen

• Urine

• Diarree

• Braken

• Wondvocht (bij veel lekkage)

Aan het einde van de dag kun je zien of er een positieve balans (meer inname dan uitscheiding) of negatieve balans (meer uitscheiding dan inname) is.

 

Waar dient een vochtbalans voor?

Een vochtbalans helpt om te controleren of een cliënt:
✔ genoeg drinkt
✔ risico heeft op uitdroging (dehydratie)
✔ risico heeft op overvulling (vocht vasthouden, oedeem)
✔ veilig medicatie kan krijgen (sommige medicijnen werken anders bij te veel of te weinig vocht)
✔ extra zorg nodig heeft, zoals infuus, vochtbeperking of extra observatie

Het is een hulpmiddel om klinisch te redeneren en problemen vroeg te signaleren.

 

Wanneer zet je als verpleegkundige een vochtbalans in?

Je gebruikt een vochtbalans niet bij iedereen, maar wél wanneer er een risico bestaat op verstoring van de vochthuishouding, zoals bij:

1. Risico op uitdroging

Bijvoorbeeld bij:

• Ouderen die weinig drinken

• Koorts

• Diarree of braken

• Warm weer

• Cliënten die suf zijn of niet goed zelf kunnen drinken

2. Risico op overvulling (vocht vasthouden)

Bijvoorbeeld bij:

• Hartfalen

• Nierfalen

• Mensen met oedeem (dikke benen)

• Cliënten met vochtbeperking

3. Onduidelijke klachten

Zoals:

• Verminderde urineproductie

• Donkere urine

• Duizeligheid

• Dorst of juist geen dorst

• Verwarring

4. Medische noodzaak

Zoals:

• Starten of controleren van infuus

• Voorbereiding op operatie

• Medicatie die invloed heeft op vocht (bijv. diuretica / plastabletten)

• rts vraagt gericht om een vochtbalans