### Thema's in een mindmap voor het lezen

Turen bij de buren: Thema’s in een mindmap voor het lezen

De werkgroep onderwijs heeft de afgelopen jaren veel mooie werkvormen mogen delen in de BER. Ik mocht vandaag zo’n mooie werkvorm zien bij onze collega Engels, Abbie Aspland. Klas 6tV start met een lessenreeks literatuur. Ze gaan een boek van Murakami lezen. Dat trok natuurlijk gelijk mijn aandacht. In deze les werkt Abbie met het maken van mindmaps over thema’s die ze daarna moeten herkennen in het werk.

Alle leerlingen zitten achterin de klas. Er staan vier thema’s op het bord, namelijk ‘lust’, ‘longing’, ‘love en ‘loneliness’. Abbie gaat alle thema’s die op het bord staan af. Ze bespreekt bijvoorbeeld het thema ‘love’ en maakt samen met de klas een mindmap. De leerlingen hebben veel te zeggen over het thema ‘love’. Het is bijzonder hoe veel leerlingen antwoorden willen geven en hoe mooi de antwoorden zijn. Een aantal leerlingen is daar zelf ook wel erg tevreden over. De rest van de thema’s wordt ook besproken. Leerlingen hebben lol en antwoorden in het Engels. Abbie reageert continu met wedervragen, waarom past het woord bij dit thema en leg uit. Bij verschillende woorden roept dit persoonlijke verhalen op bij leerlingen en dat maakt dat leerlingen goed meedoen. Het is herkenbaar.

Leerlingen zijn ook kritisch; past dit wel bij ‘lust’, dat past toch beter bij ‘longing’. Abbie staat open voor kritische vragen en leerlingen discussiëren in het Engels verder over bepaalde thema’s. Abbie zorgt ervoor dat alle leerlingen aan het woord komen en stelt ook gerichte vragen. Het is een echt klassengesprek, waardoor ze het boek straks hopelijk beter begrijpen. Als een leerling een woord of zin niet helemaal goed zegt, herhaalt Abbie de zin met het juiste woord. De leerling herhaalt dat dan weer, waardoor ze het de volgende keer beter onthoudt.

Als alle thema’s zijn besproken dan vraagt Abbie waar ze denken dat de verhalen van Murakami over gaan? Leerlingen vinden deze vraag moeilijk om te beantwoorden. Een leerling geeft aan dat het vast vooral over loneliness gaat, omdat de titel ‘Men without women’ is. Een leerling vertelt ook wat achtergrondinformatie over Japan, omdat hij daar gewoond heeft, om het werk ook in perspectief te plaatsen. Hij vertelt dat de maatschappij meer gericht is op het individu en dat er wellicht ook meer eenzaamheid is. Abbie legt ook nog een link met een andere schrijver.

Dan gaat Abbie voorlezen en moeten de leerlingen roepen als ze één van de vier thema’s voorbij horen komen. Na een tijdje geeft een leerling aan dat hij wel een thema hoort en zegt dat het personage verlangt naar een mannelijke chauffeur. Dat wordt kort besproken. Abbie stopt ook af en toe bij een moeilijk woord en vraagt aan de klas wat het woord betekent. Het werk wordt dus echt diepgaand gelezen en Abbie concludeert nog even wat er is gelezen.

Nodig:

- Bord en stift

Wat wordt bereikt:

- Herkennen van thema’s in een literair werk
- Precies lezen

Lesplan:

- 0 – 5 min Uitleg les
- 5 – 25 min Mindmap over 4 thema’s klassikaal maken
- 25 – 40 min Voorlezen en leerlingen thema’s laten herkennen

Mocht je vragen hebben aan Abbie, dan wil zij het graag verduidelijken. En ze heeft nog meer mooie CLILtips voor je!

Yara van Zon

Bron: BER 12 21-11-2025