### Differentiëren - Verzin zelf een opgave

Turen bij de buren: Verzin zelf een opgave

De werkgroep onderwijs heeft de afgelopen jaren veel mooie werkvormen mogen delen in de BER. Na de inspirerende studiedag over differentiëren schrijven we lesverslagen met successen over hoe je op deze manier recht kunt doen aan ieders niveau. Ik mocht vandaag een mooie werkvorm zien bij onze collega Marrit van Brummelen: Verzin zelf een opgave.

Klas 1tVa krijgt de laatste les voor het proefwerk. De één is al heel ver in de voorbereiding, maar een ander moet nog veel doen. In dit hoofdstuk hebben de leerlingen voor het eerst over formules geleerd.

Lesverloop

In het begin van de les wordt samen met de leerlingen, klassikaal, nagedacht over iets dat je kan huren (een auto), en wat dat dan kost (vast bedrag voor administratiekosten en een bedrag per km). De leerlingen krijgen nu de opdracht om bij dit verhaaltje een formule te maken. Na een aantal minuten neemt Marrit de formules van de leerlingen over op het bord.

Marrit: “Kijk eens goed. Dit zijn jullie formules. Ze zijn een beetje verschillend. Uiteraard kunnen er meerdere goed zijn, maar welke vind je het beste?” Er komen verschillende meningen, waarbij Marrit vraagt om toelichting te geven. De leerlingen luisteren naar elkaars uitleg. De formule die ze het beste vinden schrijft Marrit over op het linker bord en zij schrijft het verhaaltje erboven. Zij geeft de volgende opdracht:

- Verzin bij dit verhaaltje 3 toetsopgaven die ik zou kunnen stellen in het proefwerk.

De leerlingen krijgen een aantal kleine papiertjes waarop zij hun zelf bedachte vragen moeten opschrijven en op de achterkant de uitwerking. Ze hebben 10 minuten de tijd om dit zelfstandig te doen. Daarna wisselt Marrit de vragen uit en moeten ze elkaars vragen beantwoorden. Aan het eind van de les neemt zij de blaadjes in. Zij geeft een compliment over de opbrengst en kondigt aan dat zij een kleine prijs gaat uitloven voor de beste vraag.

Reflectie:

Marrit zit in het laatste jaar van de opleiding en één van haar ontwikkeldoelen is meer te differentiëren. “Met deze les heb ik gedifferentieerd omdat leerlingen allemaal op hun eigen niveau een vraag konden verzinnen. Het heeft mij het inzicht opgeleverd dat differentiëren niet alleen betekent dat je leerlingen in groepen indeelt en andere opgaven laat maken, maar dat je dit ook op andere manieren kunt doen.”

“Wat zou je een volgende keer anders doen?”

“Ik merkte dat sommige leerlingen random toetsvragen gingen bedenken. Ik vind dat niet heel erg, want ze waren wel bezig met de stof van het hoofdstuk en ik wil de creativiteit niet te veel in de weg staan. Maar de volgende keer moet ik duidelijker zijn. Bijvoorbeeld dat er in ieder geval twee vragen moeten gaan over het verhaaltje op het bord. Leerlingen zijn dan vrij om een derde vraag over een ander onderwerp te maken.

Mocht je vragen hebben aan Marrit, dan wil zij het graag verduidelijken.

Het materiaal van deze werkvorm en alle eerder gepubliceerde werkvormen kun je vinden in de TOOLKIT: https://maken.wikiwijs.nl/?id=15&arrangement=220771#!page-8475170

Bas Koster

Bron: BER 9-1-2026