### Differentiëren - Flipping the classroom

Turen bij de buren: Flipping the classroom

De werkgroep onderwijs heeft de afgelopen jaren veel mooie werkvormen mogen delen in de BER. Ik mocht vandaag zo’n mooie werkvorm zien bij onze collega scheikunde, Tobias Schrama bij klas 4V.

De les van Tobias startte gelijk heel duidelijk. Terwijl de leerlingen binnenkwamen, stond het programma al op het bord: zelfstandig werken aan de verhoudingsformule met dobbelstenen en daarnaast huiswerkcontrole. De leerlingen konden daardoor direct aan de slag. In duo’s werkten ze met dobbelstenen waarop ionen stonden en bepaalden ze de juiste verhoudingsformule. De klas was actief, geconcentreerd en er werd veel samengewerkt. Ondertussen kwamen de leerlingen één voor één naar voren om hun huiswerk te laten controleren. Als je niet naar voren zou komen, dan kreeg je HV in Magister. Tobias werkte met een timer van tien minuten, waardoor de verantwoordelijkheid bij de leerlingen lag om op tijd hun werk te laten zien. Tijdens de controle gaf hij inhoudelijke feedback en uitleg als dat nodig was.

De lesopzet was duidelijk gebaseerd op het principe van flipping the classroom: de theorie wordt thuis geleerd, zodat de lestijd gebruikt kan worden voor toepassing en heel veel individuele begeleiding. Dit zorgde voor veel ruimte voor differentiatie. Na een korte klassikale uitleg, waarin Tobias met gerichte vragen het denkproces van de leerlingen stimuleerde, ging de klas verder met een samenwerkingsopdracht. In groepjes van vier maakten de leerlingen een dubbelzout met behulp van vier dobbelstenen. Tobias liep rond, stelde verdiepende vragen en gaf complimenten, zonder antwoorden weg te geven. Door te doen, ontdekten de leerlingen alvast stof die later nog behandeld werd. Er waren sommige leerlingen die heel veel vragen hadden en anderen die lekker zelf doorwerkten.

Daarna werd paragraaf 2 besproken, die de leerlingen thuis hadden gelezen. Toen een leerling aangaf de stof niet goed te begrijpen, gebruikte Tobias dit als start voor een gezamenlijke opdracht. Door vragen te stellen als “Wat gebeurt er als een zout in water gaat?” en “Waar bestaat een zout uit?” bouwden de leerlingen samen de uitleg op. Wanneer niemand het antwoord wist, mochten ze kort overleggen in duo’s, waarna het antwoord meestal wel gevonden werd. De aansluitende tekenopdracht zorgde ervoor dat de leerlingen de theorie actief verwerkten.

Aan het einde van de les kregen de leerlingen het huiswerk voor de volgende keer en gingen ze zelfstandig aan het werk. De meeste leerlingen werkten geconcentreerd verder. De aanpak van flipping the classroom maakte zichtbaar hoeveel tijd er vrijkomt voor individuele begeleiding en hoe effectief Tobias deze inzet om leerlingen op maat te ondersteunen.

Het materiaal van deze werkvorm en alle eerder gepubliceerde werkvormen kun je vinden in de

TOOLBOX: https://maken.wikiwijs.nl/220771/Toolbox.

Yara van Zon

Bron: BER 23 januari 2026