## Paragraaf 1: Krachten

Soorten krachten In deze paragraaf ga je leren wat krachten zijn en wat ze doen. Er zijn verschillende soorten krachten:
Zwaartekracht Trekt voorwerpen naar beneden | Magnetische kracht Trekt aan magnetische voorwerpen
Trekkracht / duwkracht Trekt of duwt aan voorwerpen | Spierkracht Uit spieren
Veerkracht Wanneer je een veer indrukt of uittrekt | Elektrostatische kracht Kracht door (statische) elektriciteit
Normaalkracht Tegenwerkende kracht aan de zwaartekracht | Wrijvingskracht Tegenwerkende kracht op oppervlaktes
Opwaartse kracht Zorgt dat dingen blijven drijven |
We korten de kracht ook wel af met een letter: de F van Force

Krachten tekenen Krachten kan je ook tekenen. Dat doe je met een krachtenpijl. Een krachtenpijl heeft drie eigenschappen: 1. Grootte van de kracht Dit zegt hoe sterk de kracht is. Je schrijft dit naast de pijl. We drukken de grootte van de kracht uit in Newton (N). Een kracht van 10 Newton is dus sterker dan een kracht van 5 Newton. 2. Richting van de kracht Dit laat zien welke kant de kracht op gaat. De pijl wijst altijd in dezelfde richting als de kracht. 3. Aangrijpingspunt van de kracht Dit is het punt waar de kracht werkt. Als je een karretje duwt, is de plek waar jouw hand het karretje raakt het aangrijpingspunt. Een persoon duwt een karretje, met krachtpijl

De zwaartekracht De zwaartekracht is de kracht waarmee de aarde aan alles trekt. Richting van de zwaartekracht De richting is altijd naar beneden, richting de aarde. Aangrijpingspunt van de zwaartekracht. Het aangrijpingspunt is altijd in het zwaartepunt. Vaak is dat in het midden van het voorwerp. Als je een voorwerp precies op zijn zwaartepunt neerzet, kan het in balans blijven, zelfs op een heel klein puntje. | Wanneer het zwaartepunt van de koorddanser precies boven het touw blijft, blijft hij in evenwicht.
Grootte van de zwaartekracht De grootte van de zwaartekracht kan je uitrekenen als je de massa in kilogram (kg) kent. De grootte van de zwaartekracht is gelijk aan de massa in kilogram (kg), keer 10. In formulevorm is dat: zwaartekracht = massa × 10 Hierin is de massa in kilogram (kg), en de zwaartekracht in Newton (N).

Voorbeeldberekening: zwaartekracht van de koorddanser Vraag Wat is de grootte van de zwaartekracht van de koorddanser? Zijn massa is 80 kg. Antwoord Om de zwaartekracht te berekenen, doe je de massa keer 10. De massa is 80 kg. 80 × 10 = 800 Newton.

☆ Verdiepingsles: druk Een kracht kan een druk uitoefenen. De grootte van de druk is afhankelijk van de grootte van de kracht en de oppervlakte.
| Hiernaast zie je een voorbeeld van twee schoenen. De linker schoen heeft een klein oppervlakte. De rechter schoen heeft een groter oppervlakte. Daarom is de druk van de linkerschoen op de grond groter. De druk bereken je door de kracht te delen door de oppervlakte. In formulevorm is dat: |

Voorbeeldberekening: de druk Vraag Bereken de druk van een kracht van 200 Newton op een oppervlakte van 100 cm2. Antwoord De druk bereken je door de kracht te delen door de oppervlakte. De kracht is 200 Newton. De oppervlakte is 100 cm2. N/cm