Leiding geven aan digitale onderwijstransformatie

Leiderschap in het onderwijs staat voor een onontkoombare uitdaging: de digitale onderwijstransformatie. Dit is geen kwestie van hardware of software; het is een strategische verschuiving die vraagt om transformationeel leiderschap dat verder reikt dan alleen de technologie.

Uit onderzoek blijkt dat het succes van deze transitie valt of staat bij de competenties van de leidinggevenden.

Onderwijsinstellingen staan voor grote uitdagingen. Digitale geletterdheid moet stevig verankerd zijn in leven, leren en werken (of vervolgonderwijs). Gezien het streven naar inclusief onderwijs in 2035 groeit de noodzaak voor flexibel onderwijs, onderwijs op maat en digitale inclusie. Sommige uitdagingen ontstaan door technologie, maar diezelfde technologie kan ook de sleutel tot oplossingen zijn.

Digitale transformatie wordt niet gedreven door technologie, maar door strategie. Leiderschap en leidinggevenden spelen daarin een belangrijke rol. Uit diverse onderzoeken blijkt dat transformationeel leiderschap, (digitale) competenties van leidinggevenden en gedeeld leiderschap nodig zijn om deze digitale transformatie mede mogelijk te maken. De kernvraag is: welke competenties hebben leidinggevenden nodig om digitale onderwijstransformatie succesvol vorm te geven in het onderwijs.

Om deze vraag te beantwoorden, heeft iXperium een competentieraamwerk ontwikkeld voor leidinggeven aan digitale transformatie in het beroepsonderwijs. Het raamwerk omvat vijf hoofddimensies, elk met bijbehorende subdimensies en competenties:

1. richting geven aan digitale onderwijstransformatie;
2. bevorderen van een innovatieve, lerende cultuur;
3. herinrichten van de organisatie voor digitale transformatie;
4. zelf digitaal geletterd zijn;
5. professioneel handelen.

Daarbij beschrijven de bovenste drie dimensies het leiderschap dat nodig is en de onderste twee dimensies gaan over persoonlijke competenties van leidinggevenden.

Meer lezen?

Ga naar Raamwerk leidinggeven aan digitale transformatie in het beroepsonderwijs, een publicatie van iXperium

Deze training is voor schoolleiders die technologie duurzaam willen verankeren in het onderwijs. Je werkt aan je eigen competenties én ontwikkelt een meerjarenplan digitale geletterdheid voor jouw school op dit gebied. Begeleiding via de iCoördinator en het iXperium.

Doelgroep: Schoolleiders, IB’ers, teamleiders, kartrekkers in de school
Vorm: op maat en op aanvraag, mogelijk school overstijgend.
Contactpersoon: Itske Tersteeg

Transformationeel leiderschap is van belang voor het stimuleren van een lerende cultuur. Transformationale leiders stimuleren anderen om creatief en innovatief te zijn en tot nieuwe oplossingen te komen. Ze spelen een belangrijke rol bij de digitale transformatie die in het onderwijs gaande is.

Instellingen in het beroepsonderwijs staan voor grote uitdagingen. Zo is verbetering nodig van de samenwerking met en de aansluiting op de arbeidsmarkt, groeit de noodzaak voor flexibele opleidingstrajecten die passen bij de diverse fasen in een leer- en levensloopbaan en is het van belang maatwerk te bieden aan leerlingen en kansengelijkheid te bevorderen. In veel gevallen is technologie (mede) aanleiding van deze uitdagingen en tegelijkertijd kan technologie oplossingen bieden.

Digitale transformatie wordt niet gedreven door technologie, maar door strategie. Leiderschap en leidinggevenden spelen daarin een belangrijke rol. Uit diverse onderzoeken blijkt dat transformationeel leiderschap, (digitale) competenties van leidinggevenden en gedeeld leiderschap nodig zijn om deze digitale transformatie mede mogelijk te maken. Dit roept de vraag op welke competenties het vraagt om leiding te geven aan digitale onderwijstransformatie in het complexe ecosysteem van het beroepsonderwijs.

Om deze vraag te beantwoorden, heeft iXperium een competentieraamwerk ontwikkeld voor leidinggeven aan digitale transformatie in het beroepsonderwijs. Dit raamwerk bestaat uit vijf hoofddimensies met daaronder subdimensies en competenties:

1. richting geven aan digitale onderwijstransformatie;
2. bevorderen van een innovatieve, lerende cultuur;
3. herinrichten van de organisatie voor digitale transformatie;
4. zelf digitaal geletterd zijn;
5. professioneel handelen.

Daarbij beschrijven de eerste drie dimensies het leiderschap dat nodig is en de laatste twee dimensies gaan over persoonlijke competenties van leidinggevenden.

Dit raamwerk biedt handvatten voor beroepsonderwijsinstellingen om na te gaan of het benodigde leiderschap voor digitale transformatie voldoende aanwezig en belegd is. Daarnaast kan het raamwerk als onderbouwing dienen voor een instrument waarmee individuele leidinggevenden na kunnen gaan waar zij staan en welke competenties zij verder kunnen ontwikkelen. iXperium beschikt over verschillende werkvormen, instrumenten en professionaliseringsactiviteiten die bij (onderdelen van) dit raamwerk kunnen helpen om de competenties voor leidinggeven aan digitale transformatie in de praktijk te brengen. Denk bijvoorbeeld aan:

• een werkvorm voor visievorming op het gebied van onderwijs met ict en digitale geletterdheid
• een werkvorm voor het in kaart brengen van (interacties tussen) actoren en factoren die een rol spelen bij het realiseren van ambities op het gebied van digitale onderwijstransformatie
• een werkvorm voor het vormen van gezamenlijke beelden en het stellen van prioriteiten in competenties van docenten op het gebied van onderwijs met ict
• een professionaliseringstraject voor leidinggeven aan digitale onderwijstransformatie.

Meer lezen?

Ga naar Raamwerk leidinggeven aan digitale transformatie in het beroepsonderwijs, een publicatie van iXperium

​

​