## Evidence-informed werken

Open leermateriaal biedt veel kansen, maar hoe weet je of het echt aansluit bij wat leerlingen nodig hebben? Evidence-informed werken helpt om beter onderbouwde keuzes te maken. Wat houdt dat precies in en hoe pas je het toe in het onderwijs? Het antwoord op deze vragen vind je op deze pagina.

## Wat betekent evidence-informed werken?

Evidence-informed werken houdt in dat onderwijsprofessionals bewust, systematisch en doelgericht keuzes maken op basis van verschillende soorten kennisbronnen. Deze keuzes worden genomen om het onderwijs te verbeteren en vervolgens geëvalueerd om te leren en bij te sturen.
Het combineert drie pijlers:

- Kennis uit onderzoek: bij voorkeur wetenschappelijk onderbouwde inzichten of publicaties van onderwijsorganisaties zoals NRO, Kennisrotonde of Onderwijsinspectie.

- Praktijkkennis: ervaring en expertise van docenten, opgedaan via de dagelijkse praktijk, intervisies, opleidingen of collegiale feedback.

- Data: concrete informatie uit de onderwijspraktijk, zoals toetsresultaten, observaties en leerlingvolgsystemen.

Deze informatiebronnen worden geïnterpreteerd binnen een specifieke onderwijscontext, omdat wat werkt in de ene setting niet per se effectief hoeft te zijn in een andere. Evidence-informed werken verschilt van evidence-based werken doordat het meerdere vormen van kennis samenbrengt in plaats van uitsluitend wetenschappelijk bewijs te volgen.

## Waarom is evidence-informed werken belangrijk?

Het biedt een evenwicht tussen praktijkervaring en onderzoek. Door verschillende kennisbronnen te combineren:

- voorkom je tunnelvisie op basis van eigen ervaring of aannames;

- gebruik je wetenschappelijke inzichten zonder de praktijkcontext uit het oog te verliezen;

- stimuleer je een onderzoekende houding binnen het onderwijs, waardoor een cultuur van leren, verbeteren en delen ontstaat.

Onderwijsprofessionals die evidence-informed werken dragen bij aan duurzame onderwijsverbetering. Zeker binnen het domein van open leermateriaal leidt dit tot beter onderbouwde beslissingen over ontwikkelen, aanpassen en hergebruiken van lesmateriaal.

Bekijk de video over evidence-informed werken voor meer informatie:

## Hoe werk ik evidence-informed met open leermateriaal?

### Stap 1: formuleer een duidelijke probleemstelling

Om doelgericht te kunnen werken, moet je eerst weten wat je onderzoeksvraag is. Door de probleemstelling helder te formuleren, kun je tijdens het hele proces steeds toetsen of je op de goede weg bent.

Voorbeeld: je ziet dat het leesvaardigheidsniveau in groep 7 niet snel genoeg vooruitgaat. Daarom formuleer je de onderzoeksvraag: gaat de leesvaardigheid van mijn leerlingen omhoog als ik teksten inzet die beter aansluiten bij de interesses en het leesniveau van mijn leerlingen?

### Stap 2: zoek naar informatiebronnen

Wat is er al bekend over dit onderwerp? Zoek naar de best beschikbare informatie in recente en betrouwbare bronnen. Let daarbij op dat de informatie past bij jouw leerlingen, het vak en het onderwijsniveau.

Voorbeeld: uit onderzoek blijkt dat het inzetten van rijke teksten een effectief hulpmiddel is dat bijdraagt aan leesvaardigheid.

### Stap 3: selecteer open leermateriaal

Zoek op platforms met open leermateriaal, zoals Wikiwijs, naar materiaal dat geschikt is voor jouw doel(groep). Beoordeel het kritisch: controleer of het materiaal actueel, compleet en duidelijk is en of het aansluit bij de belevingswereld van jouw leerlingen. Eventueel pas je het lesmateriaal aan.

Voorbeeld: je vindt een rijke tekst over gladiatoren die past bij het leesniveau en de interesses van jouw leerlingen. Er ontbreekt een bijbehorende verwerkingsopdracht, die wil je daarom zelf ontwikkelen.

### Stap 4: betrek andere onderwijsprofessionals

Werk samen met je collega’s om het vraagstuk vanuit meerdere invalshoeken te bekijken. Door de praktijkkennis van meerdere leraren te combineren, ontstaat een rijker beeld en kom je vaak tot betere oplossingen. In de ideale situatie maak je het lesmateriaal samen met collega’s in een ontwikkelteam en zijn er andere collega’s die feedback geven en het materiaal testen en beoordelen.

Voorbeeld: samen met je duo-collega ontwikkel je een les rondom de rijke tekst. De les wordt door collega’s van de parallelklas en door jezelf uitgevoerd. Je vraagt feedback aan je collega’s op de inhoud en de uitvoering van de les.

### Stap 5: evalueer en reflecteer

Onderzoek tussentijds én na afloop wat het open leermateriaal heeft opgeleverd en hoe het ontwikkelproces is verlopen. Bepaal vooraf hoe je gaat evalueren. Gebruik de resultaten om het materiaal te verbeteren en je aanpak te versterken. Deel wat je leert, zodat ook anderen ervan profiteren.

Voorbeeld: na het geven van de les constateer je dat de voorkennis van leerlingen nog niet voldoende wordt aangesproken. Daarop pas je de les aan. Tip: vergeet niet de les te delen via Wikiwijs, zodat ook andere leraren gebruik kunnen maken van jouw les.

Dit cyclische proces herhaal je steeds: na evaluatie start je opnieuw met een aangescherpte vraag, waardoor keuzes steeds beter onderbouwd worden en de kwaliteit van je onderwijs blijvend verbetert.

## Meer weten?

Wil je meer weten over evidence-informed werken met open leermateriaal? Klik dan hier.

In de kennisbank ondersteunen we zoveel mogelijk in het evidence-informed werken. We benoemen waar mogelijk (wetenschappelijk) onderzoek en benoemen relevante praktijken. Wil je naar de kennisbank? Klik dan hier.