## 5.2. Prompting: do's en dont's

Prompting is een vaardigheid die je kunt trainen. Hoe vaker je experimenteert met verschillende formuleringen, hoe beter je leert wat werkt. Er zijn een aantal do’s en dont’s die je helpen om effectiever te communiceren met AI-tools.

# ✅Do’s:

Hieronder een opsomming van elementen waarmee je rekening kan houden in je prompt:

1. Taak

Omschrijving:
Omschrijf duidelijk je taak of instructie.

Voorbeeld(en):
"Vat dit artikel samen in 150 woorden."

2. Persona

Omschrijving:
Simuleer een persona voor toon en stijl.

Voorbeeld(en):

- "Schrijf vanuit een eerstejaars bachelorstudent pschologie."
- "Neem het standpunt in van een sociologie-onderzoeker. Gebruik hierbij een wetenschappelijke toon, maar vermijd jargon."
- "Doe alsof je een WO-docent bent. En stel mij steeds vragen terug."

3. Stappen

Omschrijving:
Schets stappen en/of volgorde van het resultaat.

Voorbeeld(en):
"Bespreek eerst de voordelen van AI en sluit daarna af met mogelijke vervolgstappen. Beschrijf de vervolgstappen op een puntsgewijze manier."

4. Context

Omschrijving:
Geef voldoende context en/of beperkingen.

Voorbeeld(en):
"Gebruik de volgende bronnen voor het beantwoorden van mijn vragen. [Linkjes naar jouw bronnen en/of PDF files]."

5. Doel

Omschrijving:
Definieer doel en doelgroep.

Voorbeeld(en):
"Herschrijf deze alinea voor een eerstejaars pedagogiek bachelorstudent (WO). Het doel van deze alinea is om hen te informeren over [...]."

6. Format

Omschrijving:
Geef instructies over de uitvoer.

Voorbeeld:

- "Maak een tabel van de volgende informatie [...]."
- "Geef een lijstje met bulletpoints over [...]."
- Andere voorbeelden: taal, aantal woorden, kort, puntsgewijs, met opmaak, afbeelding, diagram.

Goede prompts zijn dus duidelijk, specifiek en passen bij het doel. Wees er daarom eerst van bewust dat je je doel helder hebt. Op basis van je doel kijk je welke elementen uit bovenstaande tabel nodig zijn om zo volledig mogelijk te zijn in je prompt. Vraag dus niet alleen: “Vat dit artikel samen.”, maar liever: “Vat dit artikel samen in 200 woorden voor een tweedejaarsstudent psychologie, met nadruk op de conclusie van het artikel.”

Ook kan je AI vragen welke informatie nog ontbreekt om de opdracht zo goed mogelijk uit te voeren. Daarnaast zijn ook verschillende promptlibraries beschikbaar waar voorbeeldprompts staan:

- https://www.windesheim.tech/prompts/
- https://aivoorstudenten.nl/prompts/
- https://library.maastrichtuniversity.nl/apps-tools/ai-prompt-library/

#
❌Dont’s:

1. Stel geen vage of te brede vragen.
2. Verwacht geen perfecte antwoorden zonder zelf na te denken.
3. Neem AI-output niet klakkeloos over zonder controle.
4. Gebruik AI niet als eindredacteur, maar als meedenker of sparringspartner.

Prompten is dus meer dan alleen ‘iets vragen’. Het is een iteratief proces waarbij je je prompt aanpast op basis van de gegenereerde antwoorden. Je kan het in die zin ook vergelijken met leren argumenteren: je probeert via taal richting te geven aan een systeem dat zelf geen intenties of doelen heeft, maar wél statistisch leert welke woordvolgende logisch is.

Benieuwd naar een demonstratie van goede versus slechte prompting? Bekijk dan onderstaande video:

Vele AI-tools, zoals ChatGPT, hebben een gratis versie en een betaalde versie. De gratis versie van ChatGPT is bijvoorbeeld minder krachtig dan de betaalde versie. Betaalde AI-tools bieden vaak toegang tot nieuwere modellen, snellere verwerking, meer contextgeheugen (belangrijk bij langere opdrachten), en extra functies.

Toch is zo’n gratis versie niet per definitie slecht. Voor eenvoudige brainstorms, korte samenvattingen of het herschrijven van alinea’s is een gratis AI-tool vaak voldoende. Als je echter werkt aan een complex academisch project, waarbij je meerdere documenten wilt analyseren of langere gesprekken voert met een AI-tool, dan kan een betaalde versie het verschil maken in kwaliteit en efficiëntie.

Let ook op de privacyvoorwaarden: (gratis) AI-tools kunnen jouw input gebruiken om hun modellen verder te trainen. Bij AI-tools die via een onderwijsinstelling worden aangeboden, zijn vaak betere afspraken over gegevensbescherming.

Bron: ChatGPT, 2025