## Stap 4. Beoordelen

Het beoordelen van bronnen

### Wat houdt deze stap in?

Nadat je informatie hebt verzameld, is het belangrijk om kritisch te beoordelen welke bronnen bruikbaar zijn. Je onderzoekt of de informatie relevant, betrouwbaar, actueel en volledig is. Zo zorg je dat je eindproduct gebaseerd is op degelijke en passende literatuur.

Onder deze stap vallen de volgende onderdelen:

- Beoordelen van relevantie
- Controleren van betrouwbaarheid en kwaliteit
- Nakijken van actualiteit
- Toetsen van volledigheid

Meer informatie over deze stap vind je in de Wikiwijs-training literatuuronderzoek – Stap 4: Beoordelen

### Wat is de correcte manier om dit te doen?

1. Kijk naar relevantie – sluit de bron aan bij jouw onderzoeksvraag en deelonderwerpen?
2. Check betrouwbaarheid – wie is de auteur of organisatie, en is deze deskundig en onafhankelijk?
3. Controleer actualiteit – hoe recent is de bron, en is dit van belang voor jouw onderwerp?
4. Beoordeel volledigheid – geeft de bron een breed en onderbouwd beeld of is er sprake van eenzijdigheid?
5. Vergelijk meerdere bronnen – toets bevindingen aan elkaar om bias of fouten te signaleren.

### Hoe kan GenAI worden ingezet in deze stap?

GenAI kan je ondersteunen door overzicht te bieden of een eerste vergelijking te maken. Het is echter belangrijk dat je altijd eerst je eigen oordeel of interpretatie geeft. Laat AI daarop reageren, zodat je kritisch blijft en je eigen denkproces versterkt.

- Samenvatten van bronnen – formuleer eerst wat jij denkt dat de kern is, en vraag GenAI of dit klopt of aangevuld kan worden.
- Vergelijken van bronnen – geef aan wat jij ziet als de belangrijkste overeenkomsten en verschillen, en vraag GenAI om dit te toetsen of aan te vullen.
- Feedback op betrouwbaarheid – beschrijf jouw inschatting van betrouwbaarheid en vraag GenAI welke aanvullende criteria je kunt meenemen.
- Checklist maken – noteer jouw beoordelingspunten en laat GenAI daar een overzichtelijke lijst van maken.

Voorbeeld: “Ik heb drie artikelen gevonden. Mijn indruk is dat ze het eens zijn over [X], maar verschillen over [Y]. Dit is mijn huidige alinea waar deze in worden geparafraseerd [...]. Klopt dit volgens jou, en mis ik nog belangrijke nuances?”

### Waar moet je op letten bij het gebruik van GenAI?

- GenAI kan bevooroordeeld zijn – antwoorden zijn gebaseerd op patronen, niet op wetenschappelijk oordeel.
- GenAI vervangt geen kritisch denken – jouw beoordeling blijft leidend.
- GenAI garandeert geen betrouwbaarheid – controleer altijd de originele bron.
- Samenvattingen kunnen onnauwkeurig zijn – details kunnen ontbreken of verkeerd geïnterpreteerd worden.

### Samenvatting

In de beoordelingsfase toets je kritisch welke informatie bruikbaar is. Je kijkt naar relevantie, betrouwbaarheid, actualiteit en volledigheid. GenAI kan je helpen om patronen of verschillen sneller te zien, maar alleen in combinatie met jouw eigen oordeel. Begin dus altijd met je eigen analyse, en gebruik GenAI als hulpmiddel om die verder te verfijnen.

Meer informatie over het beoordelen van bronnen