## Stap 2. Bronnen kiezen

Het kiezen van bronnen

### Wat houdt deze stap in?

In deze stap ga je doelgericht zoeken naar informatie. Je stelt een zoekstrategie op, kiest geschikte bronnen en systemen, en formuleert effectieve zoekvragen. Dit voorkomt ongericht zoeken en verhoogt de kwaliteit van je resultaten.

Onder deze stap vallen de volgende onderdelen:

- Selecteren van geschikte informatiebronnen en zoeksystemen
- Bepalen van zoektermen en zoekstrategieën
- Plannen van je zoekproces
- Toepassen van zoektechnieken (booleaanse operatoren, filters, enz.)

Meer informatie over deze stap vind je in de Wikiwijs-training literatuuronderzoek – Stap 2: Het kiezen van bronnen

### Wat is de correcte manier om dit te doen?

1. Bepaal waar je gaat zoeken – kies bronnen die passen bij je onderwerp en vakgebied (bijv. PubMed, ERIC, HBO-Kennisbank, bibliotheekcatalogi, Google Scholar, vakspecifieke zoekmachines).
2. Kies je zoektermen – noteer sleutelbegrippen, synoniemen, vakjargon en Engelse termen; gebruik een mindmap of tabel voor overzicht.
3. Maak een zoekstring – combineer termen met AND/OR/NOT, truncatie (*), aanhalingstekens ("") en relevante filters (jaar, taal, type).
4. Plan je aanpak – bepaal de volgorde van bronnen en houd een logboek bij van je zoekpogingen.
5. Voer gericht uit – pas je strategie toe in meerdere bronnen, evalueer wat werkt en stel bij waar nodig.

### Hoe kan genAI worden ingezet in deze stap?

GenAI kan je zoekproces ondersteunen — nadat je zelf een eerste opzet hebt gemaakt. GenAI is een hulpmiddel, geen vervanging van het zoeken zelf.

- Aanvullen van zoektermen – geef je eigen lijst en vraag GenAI om synoniemen, vertalingen of verwante begrippen die je mogelijk mist.
- Controleren van je zoekstrategie – vraag of je zoekopdracht logisch is opgebouwd en of deze niet te breed of te smal is.
- Uitleg van zoektechnieken – laat GenAI uitleggen hoe operatoren, truncatie of filters werken in een bepaalde databank.
- Suggesties voor relevante databanken – vraag welke databanken of platforms vaak gebruikt worden voor jouw onderwerp (altijd zelf verifiëren).

Voorbeeld: Mijn zoektermen zijn ‘social media’ en ‘stress’ bij studenten. Dit is mijn lijst met synoniemen: […]. Kun je aangeven of ik nog belangrijke varianten of vertalingen mis en of mijn zoekopdracht te breed of smal is?

### Waar moet je op letten bij het gebruik van genAI?

- GenAI verzint soms bronnen of geeft een beperkte selectie – zoek zelf in databanken naar bronnen.
- GenAI is geen vervanging voor praktijkervaring – je leert door zelf te zoeken.
- Operatoren verschillen per systeem – wat werkt in Google Scholar werkt niet per se elders.
- GenAI kan sturen – blijf kritisch en bepaal je eigen richting.

### Samenvatting

Stap 2 draait om strategie: bepalen waar je zoekt, met welke termen en op welke manier. Een plan voorkomt tijdverlies en verhoogt de kwaliteit. GenAI ondersteunt bij het aanvullen van zoektermen, het aandragen van synoniemen en het aanscherpen van je zoekstrategie — als assistent, niet als expert.

Meer over bronnen kiezen