## Stap 5. Verwerken en Presenteren

Het verwerken en verwijzen

### Wat houdt deze stap in?

In deze laatste stap ga je de verzamelde en beoordeelde informatie verwerken tot een samenhangend geheel. Je analyseert, vergelijkt en synthetiseert de bronnen om tot nieuwe inzichten te komen. Uiteindelijk presenteer je je bevindingen in een verslag, presentatie, artikel of ander product, waarbij je correct en ethisch omgaat met informatie en zorgvuldig verwijst naar alle gebruikte bronnen.

Onder deze stap vallen de volgende onderdelen:

- Ordenen en analyseren van informatie
- Synthetiseren: verbanden leggen en conclusies trekken
- Correct gebruik van bronnen (citeren, parafraseren, bronvermelding)
- Opstellen en controleren van een bronnenlijst
- Presenteren van resultaten (schriftelijk of mondeling)
- Reflecteren op het proces en uitkomsten

Meer informatie over deze stap vind je in de Wikiwijs-training literatuuronderzoek – Stap 5: Verwerken en Verwijzen

### Wat is de correcte manier om dit te doen?

1. Orden je materiaal – breng structuur aan in je bevindingen; groepeer per thema, theorie of invalshoek.
2. Analyseer de informatie – zoek overeenkomsten en verschillen tussen bronnen en kijk welke argumenten elkaar versterken of tegenspreken.
3. Synthetiseer – verwerk losse inzichten tot een nieuwe, eigen conclusie of antwoord op je onderzoeksvraag.
4. Schrijf of presenteer helder – bouw je verslag of presentatie logisch op (bijvoorbeeld: inleiding, methode, resultaten, discussie en conclusie).
5. Verwijs correct naar bronnen – gebruik een vast format (APA, Vancouver, Harvard etc.) en vermeld alle bronnen nauwkeurig om plagiaat te voorkomen.
6. Maak en controleer je bronnenlijst – gebruik eventueel tools of genAI ter ondersteuning, maar check de uitkomst altijd zelf met een officiële verwijswijzer (zoals de APA-verwijswijzer).
7. Reflecteer – evalueer zowel je resultaten als je proces. Wat ging goed, wat kan beter, en welke vragen blijven nog open?

### Hoe kan GenAI worden ingezet in deze stap?

GenAI kan je ondersteunen bij structureren, analyseren en het schrijven van teksten. Ook kan het helpen bij het opstellen of controleren van verwijzingen, maar jij blijft altijd verantwoordelijk voor de inhoud en juistheid.

- Structureren van teksten – GenAI kan suggesties doen voor de opbouw van je verslag of presentatie.
- Synthetiseren – GenAI kan helpen verbanden overzichtelijk weer te geven; jij trekt de conclusies.
- Feedback op schrijfwerk – GenAI kan je tekst nakijken op helderheid, consistentie en taalgebruik.
- Bronnenlijst controleren – GenAI kan signaleren of een verwijzing compleet lijkt, maar check dit altijd met een verwijswijzer of je onderwijsinstelling.
- Visualiseren – GenAI kan ideeën geven voor schema’s, figuren of presentatiestructuren.
- Titel opstellen - GenAI kan suggesties of inspiratie geven voor een pakkende titel voor jou verslag.

Voorbeeld: “Mijn verslag gaat over X en de belangrijkste uitkomt is Y, kan je vijf suggeties geven voor een pakkende titel?”

### Waar moet je op letten bij het gebruik van GenAI?

- GenAI mag nooit de inhoud of conclusies voor jou schrijven – jij bent verantwoordelijk.
- Parafraseren via GenAI kan onnauwkeurig zijn – dit kan leiden tot plagiaat of verkeerde interpretaties; controleer altijd zelf.
- GenAI genereert geen betrouwbare bronvermeldingen – gebruik altijd originele publicaties en check in een verwijswijzer.
- GenAI kan sturend zijn – suggesties lijken logisch, maar jij maakt de keuzes.
- Synthetiseren en concluderen zijn kernvaardigheden – die moet je zelf doen.

### Samenvatting

In de laatste stap verwerk je alle verzamelde en beoordeelde informatie tot een helder eindproduct. Je analyseert, synthetiseert en presenteert met correcte bronvermelding. GenAI kan structuur en feedback bieden, en je helpen je bronnenlijst te controleren, maar jij checkt altijd zelf in een verwijswijzer. Het blijft jouw onderzoek en jouw verhaal.

Meer informatie over Verwerken en Verwijzen