## 4.2 Welvaart en welzijn

Lees het artikel hieronder. Beantwoord daarna de vragen van opdracht 1.

Artikel

Nederland nr. 2 in Europese Unie als je ‘breed’ kijkt naar economische welvaart

Business Insider Nederland, ANP

03 jun 2024

Foto: ANP / Hollandse Hoogte / Kim van Dam

Er zijn in Nederland veel zaken die beter kunnen. Maar slecht hebben we het niet: binnen de Europese Unie staat ons kikkerlandje op de tweede plek wat betreft de brede welvaart, zo meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Bij het meten van de brede welvaart wordt gekeken naar thema’s als koopkracht, arbeid en vrije tijd, milieu, gezondheid, en wonen en veiligheid. De lidstaten zijn met elkaar vergeleken op negen verschillende thema’s, met in totaal 23 indicatoren.

Zoals gezegd, staat Nederland op plek 2 op deze ranglijst. Alleen Zweden scoort beter op meer van de indicatoren. Ierland, Oostenrijk en Denemarken completeren de top 5.

Bij het onderzoek van het CBS is enkel gekeken naar het ‘hier en nu’: er wordt geen rekening gehouden met de consequenties voor andere generaties of landen.

Er zijn twee indicatoren waarop Nederland niet goed scoort. Dit zijn de woonquote, het percentage van het inkomen dat mensen kwijt zijn aan hun woonlasten, en de gezonde levensverwachting van vrouwen.

Daarentegen scoort Nederland het hoogst van alle EU-lidstaten op het thema arbeid en vrije tijd. Zo is de langdurige werkloosheid bijna het laagst en de nettoarbeidsparticipatie het hoogst. Die laatste is het aandeel van de werkzame beroepsbevolking in de totale bevolking.

Welvaart gaat over hoe goed het met iemand of met een land gaat. Je kunt op verschillende manieren naar welvaart kijken.

- Welvaart in enge zin is de koopkracht van het gemiddelde inkomen per inwoner. Bij koopkracht kijken we alleen maar naar hoeveel mensen verdienen (inkomen) en wat ze er mee kunnen kopen (prijzen van producten).
- Welvaart in ruime zin is de mate waarin mensen in hun behoeften kunnen voorzien. Hoe minder schaarste er is, hoe meer mensen in hun behoeften kunnen voorzien en hoe hoger de welvaart in ruime zin is. Dit gaat dus ook over behoeften zoals gezondheid, schoon milieu, veiligheid, etc.
- Welzijn is de mate waarin je je gelukkig voelt.

Schaarste betekent dat we niet genoeg middelen hebben voor al onze behoeften. Voor schaarse producten zijn middelen (grondstoffen, tijd, energie) opgeofferd om ze te maken. Dat is anders dan zeldzame producten, daar zijn er maar (heel) weinig van. Zeldzame producten zijn trouwens ook vaak schaars. Zo is voor de Mona Lisa (zeldzaam schilderij) een doek, verf en tijd van de schilder opgeofferd. Echter, een onderbroek is schaars (er is stof en fabriekswerk voor opgeofferd), maar niet zeldzaam.

Door schaarste moeten we kiezen welke dingen die we belangrijk vinden. Economie gaat vaak over die keuzes, hoe we omgaan met schaarste. Bijvoorbeeld: als de aardbeien oogst in Nederland slecht is door veel regen, moeten boeren ervoor kiezen om de prijzen omhoog te doen zodat ze niet failliet gaan. Hierdoor moeten wij als consumenten weer kiezen of we het bakje aardbeien die prijs nog waard vinden en of we dan onze andere boodschappen kunnen betalen.