Doel: Ontdekken wat ‘auteursrecht’ betekent bij iets dat je met AI maakt, en nadenken of je er geld voor mag vragen.
Auteursrecht betekent dat jij de baas bent over iets wat je hebt gemaakt, zoals een tekening, verhaal of foto. Alleen jij beslist of anderen jouw werk mogen kopiëren, delen of verkopen. Als iemand zonder jouw toestemming jouw tekening na tekent of uitprint en er geld voor vraagt, mag dat niet.
Je hebt nodig:
Jullie eigen AI-tekening of –gedicht (print of op scherm)
Scenario-kaartjes (zie hieronder)
Groot vel papier en stiften
Stickers of papiertjes voor “Ja”, “Nee” en “Misschien – uitleg”
1. Scenario-kaartjes
Knip of schrijf op kaartjes deze voorbeelden:
Je hangt je AI-tekening in de schoolkantine en vraagt €2 per stuk.
Je print je AI-poster en verkoopt die op Koningsdag voor €5.
Je zet je AI-gedicht op je blog en zet er “Gemaakt door [jouw naam]” bij.
Je gebruikt een AI-plaatje in een wedstrijd en wint een geldprijs.
Je deelt je AI-kunstwerk gratis op Instagram, maar zonder te zeggen dat het door AI is gemaakt.
2. Tabellen maken
Teken op een groot vel drie kolommen:
Mag
Mag niet
Misschien (leg uit)
3. Scenario’s beoordelen
Per groepje:
Leg elk scenario-kaartje bij één kolom en plak het daar.
Bedenk:
Wie is de maker? Jij, de AI-tool, of de makers van de AI?
Wat zegt ‘auteursrecht’? Dat betekent: wie mag bepalen wat er met jouw kunstwerk gebeurt.
Mag je er geld voor vragen? En moet je dan vermelden dat je het met AI hebt gemaakt?
4. Uitleg bij “Misschien”
Als je een kaartje bij “Misschien” legt, schrijf er dan kort bij waarom het niet helemaal duidelijk is. Bijvoorbeeld:
“Ik leg dit hier omdat ik niet zeker weet of ik zonder toestemming van de AI-maker mag verkopen.”
5. Nabespreking in de klas
Laat elk groepje één scenario en hun keuze kort uitleggen.
Bespreek samen:
Wanneer voelde het eerlijk om wél geld te vragen?
Wanneer vond je dat je altijd moet vertellen dat een AI heeft geholpen?
Zo leer je dat iets dat je wél zelf bedenkt en tekent écht van jou is, maar bij een AI-tekening je soms moet afspreken wie de eigenaar is en of je er geld voor mag vragen.
Doel: je een mening vormen over het vragen van geld voor kunst dat gemaakt is met AI.
Bekijk deze aflevering en bespreek met elkaar of je geld kunt vragen voor kunst gemaakt door AI.
De aflevering van De Dikke Data Show over AI Kunst:
Klassenvragen:
Vind jij dat een computer echt kunst kan maken?
Waarom wel of niet?
Weet je waar de computer de ideeën en plaatjes vandaan haalt?
Is dat eerlijk tegenover kunstenaars die al kunst hebben gemaakt?
Als jij AI gebruikt om kunst te maken, van wie is het kunstwerk dan eigenlijk?
Van de computer, of van jou? Waarom denk je dat?
Dit is een voorbeeld van een door een AI gemaakt kunstwerk, dat heeft veel geld opgeleverd: https://www.bright.nl/nieuws/1120696/ai-portret-geveild-voor-432500-dollar.html