## Paragraaf 3: Energie

Dit is een samenvatting van de derde paragraaf. Deze is behandeld in les 8 tot en met 11.

Wat is energie? Energie is nodig om dingen te laten werken of bewegen. Er zijn heel veel verschillende soorten energie. Hieronder staan een paar voorbeelden.
Soort energie | Voorbeeld
Warmte | Een warme kachel
Elektrische energie |
Stralingsenergie |
Zonlicht |
Bewegingsenergie (kinetische energie) | Een bewegende auto
Zwaarte-energie (potentiële energie) | Bovenin een achtbaan
Chemische energie | Een volle batterij
Licht |
De eenheid van energie is de Joule (J). In voedsel wordt ook wel kcal gebruikt. 1 kJ (kilojoule) is hetzelfde als 1000 Joule. De accu van een auto bevat chemische energie (Bosch)

Omzetting van energie Energie kan veranderen van de ene soort naar een andere soort. Dat noemen we een energieomzetting. Een aantal voorbeelden zijn: Een lamp zet elektrische energie om in licht en warmte. Een dynamo zet bewegingsenergie om in elektrische energie. In een accu wordt bewegingsenergie omgezet in chemische energie. Een elektromotor zet elektrische energie om in bewegingsenergie en warmte. Een lamp Een dynamo (Fietsen123) Een elektromotor (Wikimedia)

Wet van behoud van energie De totale hoeveelheid energie blijft bij een omzetting altijd hetzelfde. Dit heet de wet van behoud van energie. Toch wordt niet alle energie even nuttig gebruikt. Een deel van de energie wordt namelijk vaak omgezet naar warmte. Omdat we dat vaak niet kunnen gebruiken, noemen we dat energieverlies. Hoe goed een apparaat de energie kan omzetten, heet het rendement. Het rendement is het percentage van de energie dat nuttig gebruikt wordt. Een apparaat met een rendement van 20% zet 20% van de energie om naar iets nuttigs. De overige 80% van de energie is dan niet nuttig, en wordt bijvoorbeeld warmte. Hieronder zie je een voorbeeld van een lamp met een rendement van 20%.

Elektriciteit opwekken Elektrische energie kan worden opgewekt op verschillende manieren: In een elektriciteitscentrale wordt chemische energie (bijvoorbeeld steenkool, gas of hout) omgezet naar elektrische energie. In een windmolen wordt bewegingsenergie (van de wind) omgezet naar elektrische energie. In een zonnepaneel wordt stralingsenergie (van de zon) omgezet naar elektrische energie.
Een elektriciteitscentrale (MO.be) | Een windmolen (Nieuwe Molenaars) | Zonnepanelen (NPS Duurzaam)