## Opzet van de les

Start van de les (5 minuten)

- Kom terug op de leerdoelen van de vorige les.
- Maak de koppeling naar de opdracht over rouwrituelen binnen verschillende culturen.

Presentatiecaroussel (30 minuten)

- Vraag leerlingen om hun belangrijkste inzichten rond rouwrituelen te presenteren.
- Vraag de leerlingen om kort te noteren welke overeenkomsten en verschillen ze zien in de verschillende religies en (sub)culturen.

Afsluiting van de les (15 minuten)

- Sluit de les af door klassikaal de volgende vragen te bespreken:
  - Waarom hebben we rituelen?
  - En waarom op die momenten?
  - Waarom helpen ze en zijn ze nodig?
  - Welke overeenkomsten zijn er tussen de verschillende rouwrituelen?
  - Hoe kunnen we in een pluriforme samenleving vormgeven aan rouw die ons allemaal raakt (=collectieve rouw) en dus voorbij culturele verschillen gaat?
- Laat voorbeelden zien van bijvoorbeeld MH17, Keti Koti en Dodenherdenking op 4 mei.
- Leg uit dat dit collectieve rituelen worden genoemd, waar we allemaal op een bepaalde manieren bij betrokken zijn of worden.
- Vinden leerlingen het passend dat we in Nederland voornamelijk Christelijke feestdagen hebben, maar nog weinig aandacht besteden aan rituelen van andere groepen, zoals de Ramadan?
- Vertel dat de volgende les specifiek wordt ingegaan op een nieuwe vorm van collectieve rituelen: ecologische rouw.