## 3.2 Specifieke aandachtspunten

Voordat je de stoma van een zorgvrager gaat verzorgen, bereid je je voor door op de volgende punten te letten.

- Eerst verdiep je je in de verzorging van de specifieke stoma.
- Lees in het rapport de informatie over de zorgvrager.
- Raadpleeg bij onduidelijkheden altijd de stomaverpleegkundige.
- Verzorg de stoma nadat er ontlasting is gekomen. Bij een colostoma is dit makkelijk te plannen, de productie is meestal eenmaal per dag. Bij een ileostoma en urostoma is er een voortdurende productie. ’s Morgens is de productie het laagst.
- Vraag hoe de zorgvrager gewend is de stoma te verzorgen. Een vast ‘ritueel’ is belangrijk om controle te krijgen op de situatie. Soms kun je bijvoorbeeld het schone materiaal onder het lichaam van de zorgvrager leggen om op lichaamstemperatuur te laten komen.

Bij de verzorging van de stoma mag de zorgvrager zowel liggen als staan. Als de zorgvrager de stoma zelf verzorgt, kan hij dat het best staand doen, zodat hij eventueel een spiegel kan gebruiken.

#### Aandachtspunten tijdens het verwisselen van een stomaopvangsysteem

Verwisselen van het stomaopvangsysteem (kan per zorgvrager wisselen).

- Verwijder het opvangzakje van boven naar beneden.
- Laat de zorgvrager op bed liggen tijdens het verwisselen van de huidplaat.
- Verwijder de huidplaat langzaam en voorzichtig van boven naar beneden. Leg op de stoma een gaasje om eventuele urine of ontlasting op te vangen. Zo wordt voorkomen dat urine of ontlasting weglekt. Houd de huid bij de stoma schoon en droog om irritatie en infecties te voorkomen.
- Het stomahulpmiddel moet nauwkeurig aansluiten op de stoma. Houd 1 tot 2 mm vrij rond de stoma.
- Verwarm de nieuwe huidplaat vóór het aanbrengen door deze vijf minuten onder de billen of benen van de zorgvrager te leggen. De huidplaat wordt dan soepeler en gemakkelijker aan te brengen.
- Gebruikte stomahulpmiddelen worden in speciaal daarvoor ontwikkelde afvalzakjes gedaan. Deze zakjes kunnen bij het huishoudelijk afval worden gedeponeerd.

Hoe vaak verwissel je het stomaopvangsysteem?

Eendelig systeem:

- colostoma gemiddeld 4x per dag;
- ileostoma 2x per dag;
- urostoma 2x per dag;

Tweedelig systeem:

- huidplaat kan gemiddeld twee dagen blijven zitten;
- zakje even vaak verwisselen als bij het eendelig systeem.