# Onstaan van het leven

Welkom bij dit lesmateriaal over een van de meest fascinerende vragen die kinderen (en volwassenen!) kunnen stellen: Hoe is het leven eigenlijk ontstaan? In deze lessenserie nemen we jonge leerlingen stap voor stap mee in een ontdekkingsreis langs het begin van onze aarde, het ontstaan van water, de eerste levende wezens en hoe die zich langzaam hebben ontwikkeld tot de planten, dieren en mensen die we nu kennen.

De lessen zijn speels, visueel en verwonderend opgezet. Ze stimuleren nieuwsgierigheid, stellen vragen centraal en sluiten aan bij de belevingswereld van kinderen in de onderbouw van het primair onderwijs. De kinderen leren niet alleen over feitjes, maar gaan ook zelf actief aan de slag met tekenen, verhalen, spel en kleine proefjes.

Elke les bouwt voort op de vorige en brengt de kinderen een stap dichter bij het begrijpen van de grote puzzel: hoe begon het leven op aarde? Zo leggen we een basis voor natuur- en wereldoriëntatie, maar ook voor verwondering over de wereld om hen heen.

Laat het avontuur beginnen!

### Het ontstaan van de wereld Stel je voor dat je op een warme zomernacht naar de sterrenhemel kijkt. Je ziet duizenden lichtjes boven je. Sommige flonkeren, anderen lijken stil te staan. En dan vraag je je af: "Waar komt dit allemaal vandaan?" "Hoe is de wereld eigenlijk begonnen?" "Was er altijd al iets, of begon het ergens mee?" | Naar het lesmateriaal!
### De Dinosauriers Heel lang geleden, toen er nog geen mensen waren, geen huizen en zelfs geen auto's… liep er iets GIGANTISCH over de aarde. Met scherpe tanden, lange staarten, en soms zelfs met veren! We hebben het natuurlijk over… dino’s! In deze les duiken we in de wereld van de dinosaurussen. Hoe zagen ze eruit? Wat aten ze? Waarom zijn ze er niet meer? En hoe weten wij eigenlijk dat ze echt hebben bestaan? | Naar het lesmateriaal!
### De IJstijd Brrrrr.... buiten is het zó koud dat alles bevroren is. Grote, harige dieren zwerven rond door het landschap. Er zijn geen huizen, geen winkels, en mensen leven in grotten. Dit is geen sprookje – het is echt gebeurd, in de tijd van… de ijstijd! In deze les gaan we terug naar een tijd waarin mammoeten, sabeltandtijgers en mensen met bontjassen over de koude vlaktes trokken. Hoe overleefden ze de kou? Wat aten ze? En waarom is het nu niet meer zo koud? | Naar het lesmateriaal!
### De Oermens Heb je je ooit afgevraagd hoe mensen vroeger leefden – héél vroeger, toen er nog geen huizen, supermarkten of telefoons bestonden? De oermens moest elke dag op zoek naar eten, bouwen met takken en stenen, en slapen in grotten of hutjes van bladeren. In deze les duiken we in het leven van de oermens! Hoe maakten ze vuur? Wat aten ze? En hoe communiceerden ze zonder woorden op te schrijven? Door te kijken, voelen en doen ontdek je hoe het was om te leven in een tijd vol gevaren én avonturen. Trek je denkbeeldige berenvel aan, pak je speer (van karton!) en ga mee terug naar de prehistorie! | Naar het lesmateriaal!
### Onderzoeksles Er was een tijd dat er nog helemaal niets leefde op aarde – geen mensen, geen dieren, zelfs geen planten! Alleen maar water, steen en lucht. Hoe kon uit die lege wereld uiteindelijk een levendige planeet ontstaan, vol met krioelende beestjes en prachtige natuur? In deze les gaan jullie als jonge onderzoekers op zoek naar antwoorden! | Naar het lesmateriaal!