## 3.1. Verschillen AI-tools

In het onderzoeksproces, zoals tijdens het schrijven van de scriptie, doorloop je verschillende fasen van het zoekproces. Elke fase vraagt om andere soorten zoektools. Soms wil je een eerste indruk krijgen van een onderwerp (oriëntatie), andere keren moet je gericht wetenschappelijke literatuur vinden of analyseren. Er zijn tools die je helpen om bronnen te verzamelen, verbanden te leggen, of een overzicht te maken van bestaande kennis.

Met de opkomst van AI-tools komen er bovendien steeds meer mogelijkheden bij: AI kan samenvattingen geven, literatuur analyseren of suggesties doen voor vervolgonderzoek. Maar niet elke tool is geschikt voor elk doel. Daarom is het belangrijk om het verschil tussen deze tools te begrijpen, zodat je ze effectief kunt inzetten tijdens het onderzoeksproces. Wil je weten hoe je verschillende zoektools kunt gebruiken? Raadpleeg dan tabel 1. Deze tabel geeft een overzicht van de verschillende doelen waarvoor je een zoektool kunt inzetten. Ook staat er een korte uitleg en enkele voorbeelden bij. Let op: dit is een kleine greep uit het ruime aanbod aan zoektools.

Tabel 1. Categorieën van verschillende zoektools.

Categorie | Uitleg | Voorbeelden
--- | --- | ---
Oriëntatie & brainstormen | Tools die je helpen om een eerste indruk te krijgen van een (deel)onderwerp of gerelateerde (zoek)termen. | Google, Chatbots, zoals ChatGPT, Copilot, Perplexity.
Literature mapping | Tools die visueel laten zien welke onderzoeken met elkaar verbonden zijn. Je ontdekt snel gerelateerde artikelen en belangrijke key-papers binnen een onderwerp. Handig om vanaf één artikel verder te zoeken (snowballing). | Connected Papers, Research Rabbit, Litmap.
Algemene zoekmachines | Zoekmachines waarmee je op basis van zoektermen informatie van websites kan vinden. | Google, Google Scholar, Bing, DuckDuckGo.
Traditionele zoeksystemen | Zoeksystemen gericht op (wetenschappelijke) literatuur binnen een vakgebied. Je zoekt met trefwoorden en kunt vaak gebruikmaken van filters of zoekopdrachten met booleaanse operatoren (zoals AND/OR) voor meer controle. | PubMed, Scopus, zoeksysteem van je eigen instelling.
Zoeksystemen met AI-ondersteuning | Zoeksystemen waarin je in natuurlijke taal kunt zoeken, bijvoorbeeld met je onderzoeksvraag. Ze geven literatuursuggesties en soms ook samenvattingen van artikelen. | Elicit, Semantic Scholar.
AI-tools voor literatuuranalyse | Deze tools laten bijvoorbeeld zien of een artikel positief, neutraal of negatief is geciteerd. Ook kunnen ze aangeven wat de wetenschappelijke consensus is over een bepaald onderwerp of verband. | Consensus, scite.