## Praktische informatie - hoe doe je?

Een arrangement is dus het samenvoegen van verschillende vormen van leermaterialen tot een compleet pakket waarmee de leerling de leerdoelen kan halen. Sommige scholen kiezen voor een arrangement van voornamelijk gesloten leermaterialen, bijvoorbeeld een methode. Andere scholen maken een mix tussen open en gesloten leermaterialen. En er zijn ook scholen die bijna volledig werken met eigen en open leermateriaal.

Vanuit Impuls Open Leermateriaal zijn zes veldexpertscholen aan de slag gegaan met het gebruiken en maken van open leermateriaal. Begeleiders van het traject waren Herman Rigter en Marieke van Osch. In dit artikel is meer te lezen over het traject.

Van vier scholen zijn de verhalen beschreven:

### Waldheim-mavo

Op de Waldheim-mavo zijn ze voor het vak IBM (Identiteit, burgerschap en maatschappij). Marc van Driel en Arno Gerritsen zijn aan de slag gegaan met open leermateriaal. Jasper de Jong (de teamleider bovenbouw) heeft hen meegenomen in het veldexpertscholentraject van Impuls Open leermateriaal.

Voor het nieuwe vak IBM gebruikten ze bestaand materiaal, maar ze wilde ook nieuw materiaal maken. Ze gebruiken hiervoor de bouwstenen van het SLO. Auteursrechten was nog wel een onderwerp waar ze flink in moesten duiken.

In de praktijk was er vooral enthousiasme. Deze heren zijn de kartrekkers op school.

Lees het hele verhaal van Waldheim-mavo hier.

### Lucent College

Op het Lucent college liep het animo bij docenten voor open leermateriaal wat terug. Zij zijn in 2018 al gestart met open leermateriaal. Wat was de oorzaak? Hoe kunnen wij het tij keren? Om antwoorden te vinden, deden zij mee aan het veldexpertscholentraject.

Op deze school is de docent naast instructeur ook coach en leermateriaalarrangeur. Het traject ondersteunde docenten in leerdoeldenken en het maken van eigen materiaal. Zo bleken docenten door het gebruik van open leermateriaal hun plezier in lesgeven weer terug te krijgen.

Cors Westerdijk (directie) en Nanette Okken (docent en leermiddelencoördinator) gingen ook de bewustwording onderzoeken en wilden docenten de ogen openen door hen te verwonderen.

Lees het hele verhaal van Het Lucent College hier.

### Trevianum

In het geval van Trevianum in Sittart ging het om leermateriaal voor levensbeschouwing en burgerschap.

Drie docenten kregen de tijd om materiaal te ontwikkelen en ervaren dat als een luxe.

Randy de Grip en Geertje Gellen maakten een nieuw programma voor levensbeschouwing binnen het veldexpertscholentraject. Voor deze combinatie van vakken bestaat geen methode. Zij kregen, met collega Katja Henz, de tijd om het nieuwe materiaal te ontwikkelen. 'We krijgen daar extra uren voor en er is tijd ingeroosterd waarop we elkaars materiaal kunnen evalueren. We zijn dan een hele dag bezig met bespreken van nieuwe thema's en elkaar feedback geven." En het smaakt naar meer. Op de havo zijn ze nu bezig met een doorlopende lijn van vaardigheden. Ze willen het reeds gemaakte materiaal ook mogelijk verbeteren nadat het is ingezet in de praktijk.

Het meest waardevol vonden ze het praten met collega's van andere scholen. 'Dan heb je het over hoe het daar gaat en waar ze op hun school tegenaan lopen. Gewoon even uit je eigen bubbel gaan, dat vond ik heel fijn aan het traject met de veldexpertscholen.'

Lees het hele verhaal van Het Trevianum hier.

### Westeraam

Op het Westeraam vmbo in Elst was open leermateriaal een gevolg van een nieuwe koers in hun onderwijs. Ze hebben op de hele school 'wereldonderwijs' ingevoerd, waarbij iedere leerling een eigen laptop had met open leermateriaal.

Jan Broeder en Marcel Jansma deden mee in het veldexpertscholentraject. Ze hebben nu acht werelden vormgegeven. Het open leermateriaal, de kosten per leerling en de regie van de docent vormen een nauw samenhangend geheel. Een wereld staat voor een groot thema waar de leerlingen circa 9 weken mee bezig zijn. Deze thema's hebben namen zoals Mens en gezondheid, Voeding en natuur, Energie en waterveiligheid en High tech en science. Deze werelden zijn ook te vinden op de website van het Westeraam. Iedere wereld heeft een reisplan, waarin leerlingen met reisleiders - de docenten - drie expedities doorlopen. Daarin zit de lesstof verpakt. Ze komen vervolgens uit bij het reisdoel, dat is de eindopdracht die gaat over die wereld. Daarnaast hebben de leerlingen ook nog vakken zoals Nederlands en Wiskunde, dei vullen het wereldonderwijs aan. Ook nu Jan Broeder en Marcel Jansma niet meer werkzaam zijn op het Westeraam, gaat de school door op de ingeslagen weg.

Lees het hele verhaal van het Westeraam hier.