## 1.2 Plastic in het milieu

Bron: Eurofysica, Plastic afval in de natuur

Elke dag gebruiken we plastic. Tasjes, bekers, pennen, telefoons, kussens en koelkasten. Ze bevatten allemaal plastic. Plastic is handig en gaat heel lang mee. Of gaat het soms té lang mee? Bijna al het plastic dat ooit geproduceerd is, bestaat vandaag de dag nog steeds. En we maken veel plastic. In Nederland gebruikten we rond 2020 jaarlijks 2,3 miljard plastic bekertjes en tasjes en dat is nog maar een heel klein percentage van al het plastic dat we gebruiken. Door het al het plasticgebruik ontstaat er een enorme berg plastic afval. Dit verzamelt zich in zeeën, waar het in draaikolken bij elkaar blijft in één grote plastic soep. De schatting is dat er 100 miljard kilo plastic afval in onze zeeën en oceanen drijft en daar het ecosysteem aantast. Een enorm probleem dus.

Bron: rangers.wwf.nl Wat kun jij doen aan het plastic probleem? | Help mee! Word Ranger

Bekijk onderstaand nieuwsbericht uit 2009.

Bron: NOS journaal april 2009

Kijk ook nog eens de video uit de inleiding en maak daarna de volgende vragen.

Vragen bij de video uit de inleiding en het nieuwsbericht uit 2009:

1. Hoe groot is de plastic soep (in 2009)?
2. Wat is plastic soep?
3. Hoe lang duurt het voordat plastic in de natuur wordt afgebroken?
4. Welk gevaar vormt de plastic soep voor de dieren en uiteindelijk voor de mens?

# Plastic soep

Een Nederlandse student aan de Technische Universiteit Delft, Boyan Slat, bedacht in 2012 een manier om het plastic afval in de oceanen op te ruimen.
Hij ontwierp een drijvende installatie van lange drijvende armen die in de vorm van een V op strategische plekken in zee worden geplaatst. Door de stroming wordt plastic gevangen, waarna het wordt opgeslagen en opgehaald door een tanker. In het begin was er weinig interesse in het project maar toen zijn speech bij TEDxDelft, genaamd How the Oceans Can Clean Themselves, veel aandacht kreeg kwam er meer interesse in het project en werd via crowdfunding de benodigde twee miljoen dollar binnengehaald om een pilot uit te voeren. De eerste pilot heeft eind 2017 voor de kust van Tsushima gedraaid. In juni 2016 werd een prototype geplaatst bij de kust van Scheveningen.

Hieronder zie je in 4 minuten hoe het allemaal begon.

Bron: RTL Nieuws juni 2014

Vragen bij de video:

1. Beschrijf het idee van de Nederlandse student voor de oplossing van plastic soep.
2. Hoeveel afval komt er per dag in de zeeën terecht?

De stand van zaken in september 2018.

Bron: NOS op 3 september 2018

De stand van zaken in 2024. Bekijk onderstaande video waarin de je kunt zien wat de Ocean Clean-up in 2024 heeft bereikt.

Meer informatie over plastic soep kun je vinden op de volgende websites:

- De stand van zaken op dit moment kun je volgen via het youtube kanaal van the ocean clean up.
- Filmpje met een iets langere uitleg over de uitvinding van Boyan Slat
- www.theoceancleanup.com

# Maatregelen tegen plastic afval

Plastic zwerfafval neemt jaarlijks toe en is schadelijk voor het milieu. De overheid wil wegwerpplastics verminderen en meer plastic inzamelen en recyclen. Daarom zijn er de afgelopen jaren regels gemaakt voor producten van wegwerpplastic.

Plastic afval reduceren
De belangrijkste maatregelen om plastic zwerfafval te voorkomen, zijn:

- Verbod op de verkoop van bepaalde plastic wegwerpproducten (sinds juli 2021)
  Het gaat om plastic bordjes, bestek, roerstaafjes, rietjes, wattenstaafjes en ballonstokjes. Wattenstaafjes en rietjes die aan de norm voor medisch hulpmiddel voldoen, mogen nog wel worden verkocht.
- Statiegeld van € 0,15 op kleine plastic flesjes tot 1 liter (sinds juli 2021)
  Ook moeten producenten minimaal 90% van alle plastic drinkflessen tot 3 liter inzamelen voor recycling. Op grotere flessen zit al langer statiegeld.
- Logo verplicht op bepaalde plastic producten (sinds juli 2021)
  Op het logo staat dat er plastic in het product zit. En dat het product daardoor schadelijk is voor de natuur. Het gaat om vochtige doekjes, tampons en maandverband, tabaksproducten en drinkbekers die plastic bevatten.
- Vissers moeten minimaal 23% van het afval van vistuig inzamelen (januari 2022)
  Dit percentage wordt elk jaar hoger. Een kwart van het plastic in zee komt namelijk van vistuig.

Maatregelen die vanaf 2023 en later ingaan:

- Producenten van plastic producten die veel in het zwerfafval voorkomen, betalen de kosten voor het opruimen van (zwerf)afval (vanaf januari 2023)
  Dit geldt onder andere voor verpakkingen, drinkbekers, lichte plastic tassen, vochtige doekjes, tabaksproducten (met filters) en ballonnen. Producenten moeten consumenten ook informatie geven over hoe zij zwerfafval kunnen voorkomen.
- Doppen moeten vastzitten aan plastic flessen en drankverpakkingen (vanaf juli 2024)
  Zo worden ze automatisch ingeleverd voor recycling en komen ze niet in het zwerfafval.
- PET-flessen moeten vanaf 2025 voor minstens 25% uit gerecycled plastic bestaan
  In 2030 moet dit minstens 30% zijn.

Je hoeft bovenstaande maatregelen met bijbehorende getallen niet uit je hoofd te leren. Je moet wel een aantal maatregelen kunnen noemen.

Plastic afval inzamelen
In bijna alle gemeenten in Nederland wordt het plastic apart ingezameld, waarna het gerecycled kan worden. Het plastic afval wordt vaak samen met metalen verpakkingen (blikjes) en drinkpakken ingezameld. Het blijkt dat voor veel Nederlanders niet altijd duidelijk is wat wel en wat niet bij het plastic afval mag worden gedaan.

Hieronder een overzicht van welke verschillende soorten verpakkingsmateriaal in de PMD-zak mogen en welke bij het restafval horen.

In de PMD-zak | Bij het restafval
Plastic bekers van yoghurt, slagroom, kwark | Piepschuim (vleesschaaltjes, vulling van dozen)
Plastic bakjes van fruit, salade of vlees (geen piepschuim) | Netjes van sinaasappels, limoenen, citroenen (kan de machine door vastlopen)
Plastic flessen (let op: op grote en kleine plastic flesjes voor water en frisdrank zit statiegeld. Gooi deze niet weg, maar lever ze in) | Verpakkingen die composteerbaar* zijn (let op: deze mogen niet bij het gft)
Plastic om groente, brood, rollen wc-papier, doosjes thee, sigaretten, bloemen enzovoort (ook: cellofaan) | Verpakkingen groter dan 5 liter
Plastic tassen | Lege verfemmers
Plastic waar een laagje metaal of aluminium tegenaan geplakt zit (chipszakken, koffiepakken, lege doordrukstrips van pillen of kauwgom) |
Lege verpakkingen van chemische middelen zoals een lege terpentinefles of lege gootsteenontstopper. |

* composteerbaar plastic mag NIET in de GFT-bak (en niet in de PMD-zak). Het duurt namelijk 12 weken voordat dit plastic vergaat. De gemiddelde doorlooptijd in composteerinstallaties (voor GFT-afval) is vaak veel korter dan 12 weken.

Plastic voorwerpen of speelgoed horen NIET in de PMD-zak.
Kleine plastic voorwerpen zoals kapot speelgoed of een snijplank kun je, net als grote plastic spullen zoals kapotte tuinstoelen en speelgoed, in de bak voor hard plastic bij de milieustraat doen. Ze kunnen dan alsnog nog gerecycled worden.

Meer informatie over het sorteren van plastic afval vind je op de website van milieu centraal.

Recyclen van plastic
Bekijk onderstaande video over het recyclen van plastic en vul onderstaande vragen in.

Bron: www.hetklokhuis.nl Doen ze dat zo: Hoe werkt recycling van plastic?

Vragen bij de video
Schrijf de antwoorden van de vragen in je schrift.

1. In het filmpje worden 4 verschillende soorten plastic genoemd. Benoem per plasticsoort 3 voorwerpen de gemaakt worden van dit plastic.
2. Waarom is het belangrijk dat de verschillende plasticsoorten van elkaar gescheiden worden?
3. Welke stofeigenschap wordt gebruikt bij het scheiden van de verschillende plasticsoorten?
4. Beschrijf de verschillende stappen vanaf de gescheiden stukjes plastic tot nieuwe plastic flessen.
5. Welke twee redenen worden aan het eind van het filmpje genoemd als voordeel voor het recyclen van plastic?