# Extra oefenen

Bij extra oefenen vind je antwoord op elk lesdoel. Er wordt kort en bondig samengevat wat het lesdoel nu in houdt.

De Verlichting:

Je kunt een beschrijving geven aan de standensamenleving in het ancien regimé.

Eerste stand: De geestelijken

Tweede stand: De adel

Derde stand: Boeren, burgers en bourgeoisie -> De rijke burgers

Je kunt uitleggen dat de Verlichting een nieuwe manier van denken was.

De Verlichting is een nieuwe manier van denken, mensen hebben meer vertrouwen in het menselijk verstand dit komt mede door de Wetenschappelijke Revolutie. Mensen gaan namelijk meer experimenten doen en doen hierdoor dan ook meer kennis op. De wereld werd beter begrepen en dit stond gelijk aan ‘verlicht denken’ alsof iemand opeens het licht aan deed in de donker (onbekende) wereld.

Kenmerkende begrippen van de Verlichting zijn: Kritische denken, dingen niet klakkeloos overnemen en tolerantie (verdraagzaamheid).

Je kunt met enkele voorbeelden uitleggen dat verlichte denkers nieuwe ideeën hadden over het goed bestuur.

Verlichte denkers hadden verschillende ideeën over een goed bestuur. Zo had je een democratie: niet de koning, maar het volk moest de absolute macht hebben. Sommige mensen vonden dat er machtsmisbruik plaats vond, dus kwam Charles de Montesquieu met Trias Politica, de macht moest in drieën worden verdeeld. Uitvoerende, rechtgevende en wetgevende macht. Alle deze machten moesten elkaar controleren zodat er geen machtsmisbruik plaats kon vinden.

De Franse Revolutie:

Je kunt beschrijven hoe de Franse Revolutie begon en wat daarvan de oorzaken waren.

Oorzaken van de Franse Revolutie:

- De grote ongelijkheid en onrechtvaardigheid van het Ancien Régime
- Het ontstaan van verlichte ideeën over de samenleving en het bestuur
- Het geldtekort van de Franse staat

Lodewijk XVI wil de Staten-Generaal bijeenroepen omdat de schatkist leeg begon te raken. De derde stand kon nu eindelijk inspraak hebben op het bestuur, maar dit bleek al gauw uit te lopen op een ruzie. De derde stand richt een eigen vergadering op: de Nationale vergadering. De eerste en tweede stand voegden zich hier ook aan toe en de koning had geen andere keuze om deze te erkennen. Veel boeren kwamen in opstand en bestormden op 14 juli 1789 de Bastille, dit wordt ook wel als het begin van de Franse Revolutie gezien.

Je kunt uitleggen welke politieke en sociale veranderingen het gevolg waren van de Franse Revolutie.

Politieke veranderingen:

- De verklaring van de rechten van de mens en burger wordt aangenomen door de Nationale vergadering, dit zijn de belangrijkste grondrechten van elke Franse burger.
- De grondwet wordt aangenomen, waarin er een duidelijke scheiding kwam tussen de machten.

Sociale veranderingen:

- De privileges van de eerste en tweede stand worden afgenomen.
- Alleen rijke mannen hadden vanaf nu stemrecht.

Je kunt uitleggen hoe de Franse Revolutie uitliep op een schrikbewind.

Lodewijk XVI probeert Frankrijk te ontvluchte en dit mislukte. Hij wordt beschuldigd van landverraad en wordt onthoofd. Hierdoor heeft Frankrijk geen koning meer. In de Nationale vergadering waren de gematigde de baas. Zij wilde de samenleving wel veranderde, maar niet op een gehaaste manier. De radicalen waren het oneens over de manier van bestuur en wilde juist snelle veranderingen doorvoeren. Uiteindelijk grijpen de radicalen de macht. Veel mensen hadden wantrouwen tegen over de radicalen, daarom wordt er tussen 1793 en 1794 de Terreur opgericht. De mensen die niet wilden meewerken kwamen ten val onder de hakbijl.

De Bataafse Revolutie :

Je kunt uitleggen welke kritiek de patriotten aan het einde van de 18e eeuw hadden op de situatie in de Republiek.

Er wordt kritiek geleverd op de economie. De handel gaat namelijk niet zo goed in de Republiek. Dit is volgens sommige burgers de schuld van de regenten en Willem V. Er wordt kritiek geleverd op Willem V. Hij gaat zich namelijk meer als een koning gedragen dan als een stadhouder. Patriotten waren ontevreden burgers in de Republiek. Zij wilden meer inspraak in het bestuur hebben.

Je kunt uitleggen wat er veranderde door de Bataafse Revolutie.

Toen de patriotten aan de macht waren kwam er al gauw een Nationale vergadering. Hierin kregen alleen rijke mannen kiesrecht. Ze wilde zo snel mogelijk een grondwet maken, deze werd door de radicalen doorgeduwd.

Grondwet:

- Vrijheid van meningsuiting, vrijheid van geloof
- Voorrechten van de adel en geestelijken werden afgeschaft
- Andere geloven mochten meebesturen
- Nederland werd een eenheidsstaat

Je kunt uitleggen waarom de Bataafse Revolutie uiteindelijke mislukte.

Van de grondwet kwam maar weinig te recht. Reden waarom de Bataafse Revolutie faalde:

- Veel onenigheid onder de Nederlandse bestuurders -> Staatsgreep
  - Een groepsbestuurders greep de macht en schafte de volksvertegenwoordiging af. Er volgden nog vele staatsgrepen
- De Franse namen gelijkmatig de macht over
  - Dit kwam door de vijanden van buitenaf. Veel vorsten waren bang voor een revolutie, dus voerde oorlog om de revoluties buiten te houden.

Napoleon verovert Europa:

Je kunt enkele belangrijke eigenschappen noemen van het bestuur door Napoleon.

Napoleon greep in 1799 de macht door middel van een staatsgreep. Hij maakte gelijk een nieuwe grondwet. Daarin stond dat het volk meer inspraak had, maar in werkelijkheid bleek dit niet zo te zijn. Napoleon maakte zijn eigen wetten en besliste zelf over oorlog en vrede. In 1806 kroont hij zichzelf als keizer en wordt Frankrijk een Keizerrijk. Napoleon voert de volgende veranderingen door:

- De standensamenleving wordt afgeschaft.
- Iedereen had dezelfde grondrechten.
- Er komt een nieuwe rechtspraak, aan de hand van Code Napoléon.

Je kunt beschrijven hoe Napoleon een Europees rijk veroverde en dat ook weer verloor.

Het lukt Napoleon om grote delen van Europa te veroveren, maar Groot-Brittannië niet. Hij stelt hiervoor het Continentaal stelsel in. Zodra Rusland hier niet aan meewerkt, begint Napoleon aan zijn veldtocht naar Rusland. Dit wordt het begin van het einde. Veel soldaten komen om en Napoleon moet terugtrekken. Groot-Brittannië, Oostenrijk en Pruisen spannen samen en verslaan Napoleon in een veldslag in Duitsland. Hij wordt verbannen, maar keert uiteindelijk terug naar Frankrijk. Hij bouwt zijn leger opnieuw op, maar wordt definitief verslagen in het Belgische Waterloo. Hierna wordt hij voor goed verbannen.

Je kunt uitleggen welke gevolgen Napoleons bestuur voor Nederland had.

Nederland valt voorheen over de heerschappij van Lodewijk Napoleon, maar na dat hij van de troon wordt gehaald, wordt Nederland een Franse Provincie. De volgende veranderingen vinden plaats:

- Franse wetten golden nu in Nederland
- Er was spraken van een burgerlijke stand
- Op scholen werd het vak Frans verplicht
- Nederlanders moesten in het Franse leger dienen