## Voorkennis

Klassikaal – 5 minuten

Toonhoogte of frequentie

In de vorige les hebben de leerlingen experimenten met geluid gedaan, waaronder een experiment over hoge en lage tonen met een liniaal. Vragen aan leerlingen:

- Wat zag je bij een lage toon? De liniaal tril langzaam.
- Wat zag je bij een hoge toon? De liniaal trilt sneller

De snelheid waarmee iets trilt noem je de frequentie van de trilling. Bij een lage frequentie, dus een langzame trilling, hoor je een lage toon. Bij een hoge frequentie, dus een snelle trilling, hoor je een hoge toon.

Demonstreer dit met de interactive Volume en toonhoogte.

Tip: pak een liniaal en doe het proefje van de vorige les nog een keer als demo.

Geluidssterkte of volume

In de vorige les hebben de leerlingen ook gezien dat de liniaal grote en kleine trillingen kan maken.

- Welke geluid hoor je bij een grote trilling? Het geluid was luider/harder.
- Welk geluid hoor je bij een kleine trilling? Het geluid was zachter.

Hoe hard een geluid is, hangt af van de grootte van de trilling. Een grote trilling produceert een hard geluid, een kleine trilling produceert een zacht geluid. Demonstreer dit met de interactive Volume en toonhoogte.

Geluid meten

Geluid kunnen we meten met een decibelmeter. Deze meter laat zien hoe hard het geluid is in decibel. Net zoals we een thermometer kunnen gebruiken om de temperatuur te meten in Celsius en een weegschaal gebruiken om te meten hoe zwaar iets is in gram. Hoe harder het geluid, hoe meer decibel de meter zal aangeven. Een gemiddelde radio staat op ongeveer 75 dB, maar de versterker bij een muziekconcert maakt een geluid dat ongeveer 103 dB luid is. Boven de 85 dB kan geluid schadelijk zijn voor je oren en heb je gehoorbescherming nodig.

Interactive volume en toonhoogte

Video Schooltv Decibel

Hoeveel geluid maakt een straaljager?

Wist je dat dat muziek in de disco bijna net zo veel herrie maakt als een straaljager?

Klik op de link of bekijk de video hieronder.

Decibel Straaljager