## Experiment 1 Geluidstrillingen

Tweetallen – 15 minuten

Verdeel de klas in twee groepen, de ene helft begint met het experiment Geluidstrillingen onderzoeken (hard en zacht geluid) de ander met het experiment Toonhoogte onderzoeken (hoog en laag geluid). De leerlingen werken zelfstandig aan de hand van Werkblad 1 - Geluidstrillingen onderzoeken.

Na 15 minuten wisselen leerlingen van experiment.

De leerlingen voeren het experiment in tweetallen uit.

1. De leerlingen leggen de liniaal op tafel neer en laten hem 10 centimeter over de rand van de tafel uitsteken. De leerlingen houden de liniaal op zijn plek door met een hand de liniaal op tafel te duwen.
2. Met een vinger trekken ze het uitstekende deel van de liniaal naar beneden en laten dan los. Vertel dat we dat tokkelen noemen. Vraag de leerlingen wat ze horen. Ze horen een geluid. Wat zien ze als ze met de liniaal tokkelen? De liniaal gaat op en neer, hij trilt.
3. Met de liniaal tokkelen ze nu hard en dan zacht door eerst de liniaal ver naar beneden te trekken en los te laten en daarna een beetje naar beneden te trekken en los te laten. Horen ze het verschil? Hard tokkelen geeft een hard geluid. Zacht tokkelen geeft een zacht geluid.
4. Ze steken nu de liniaal 20 centimeter over de rand van de tafel heen en tokkelen opnieuw met de liniaal. De leerlingen herhalen dit, maar laten nu de liniaal 7 centimeter uitsteken over de tafelrand. Wat gebeurt er met de toon als het trillende gedeelte van de liniaal kleiner wordt? De toon wordt hoger. Wat gebeurt er als het trillende gedeelte van de liniaal kleiner wordt? De liniaal trilt sneller.
5. Kom samen met de leerlingen tot de volgende conclusie: als je hard met de liniaal tokkelt, is de trilling groot. Als je zacht met de liniaal tokkelt, is de trilling klein.

Concludeer:

- Grote trillingen produceren een hard geluid.
- Kleine trillingen produceren een zacht geluid.
- Snelle trillingen produceren een hoge toon.
- Langzame trillingen produceren een lage toon.