# 3. Wat is de geschiedenis van het jodendom?

De geschiedenis van het Joodse volk is er een van diepe verbondenheid, maar ook van lijden en onderdrukking. Het Jodendom ontstond duizenden jaren geleden in het Midden-Oosten, met Abraham als de stamvader. In deze stap maak je kennis met de geschiedenis van het jodendom, en dan vooral de vormen van overheersing en onderdrukken waarmee het joodse volk te maken heeft gekregen.

In de tijd van de Tenach (de heilige boeken van het Jodendom) werd het Joodse volk meerdere keren in ballingschap gevoerd. Een ballingschap betekent dat het volk gedwongen uit zijn eigen land is meegenomen, om op een andere plek te wonen en te werken. De Babylonische ballingschap (586-538 v.Chr.) was een van de meest ingrijpende gebeurtenissen. De Babyloniërs verwoestten de tempel in Jeruzalem en deporteerden veel Joden naar Babylonië. Het was in deze tijd dat veel delen van de Tenach werden opgeschreven of geredigeerd, wat hielp om de Joodse identiteit te behouden, zelfs in ballingschap.

Na hun terugkeer naar Israël volgde een nieuwe periode van onderdrukking onder verschillende overheersers, waaronder de Romeinen. De Romeinse overheersing (vanaf 63 v.Chr.) was zwaar: Joden werden belast met hoge belastingen, hun religieuze vrijheden werden beperkt, en hun tempel werd voor de tweede keer verwoest in 70 n.Chr. tijdens de Joodse Opstand. Veel Joden vluchtten of werden verdreven, wat leidde tot de diaspora, de verspreiding van Joden over de wereld.

Ook in latere eeuwen bleef het Joodse volk te maken krijgen met vervolging. Onder christelijke heersers in Europa werden Joden vaak gezien als buitenstaanders. Ze mochten geen land bezitten, ze mochten niet lid worden van een gilde, werden gedwongen in aparte wijken (getto's) te wonen en kregen de schuld van rampen, zoals de pest. Deze discriminatie vond zijn oorsprong in religieuze spanningen, waarbij Joden werden beschuldigd van de dood van Jezus en als "ongelovigen" werden gezien.

In de 19e en vroege 20e eeuw werd het antisemitisme nog sterker. Economische onzekerheid in Duitsland na de Eerste Wereldoorlog, nationalisme en de zoektocht naar een zondebok maakten het Joodse volk een makkelijk doelwit. Valse theorieën verspreidden de gedachte dat Joden samenspanden om de wereld te controleren. Dit voedde het antisemitisme dat uiteindelijk leidde tot de Holocaust in de Tweede Wereldoorlog, waarin zes miljoen Joden werden vermoord door de nazi’s.

Ondanks deze geschiedenis van onderdrukking en vervolging, heeft het Joodse volk altijd manieren gevonden om hun identiteit, tradities en geloof levend te houden. Tot op de dag van vandaag vormt deze veerkracht de kern van de Joodse gemeenschap.

--> Geef in je Pages document antwoord op de volgende vragen:
1. Stel dat je een tentoonstelling maakt over de Joodse geschiedenis zoals je die hierboven hebt gelezen, welke drie gebeurtenissen zou je daarin centraal stellen? Kies bij elke gebeurtenis een foto of afbeelding die goed laat zien wat de gevolgen van de indrukking waren.
2. Een vooroordeel over Joden is dat zij door de geschiedenis heen maatschappelijk succesvol en rijk zijn. Dat is bijzonder, omdat Joden in de Middeleeuwen werden uitgesloten van gildes. Joden mochten in die tijd ook geen land bezitten. Hoe zorgde de uitsluiting van Joden van bepaalde beroepen ervoor dat ze zich specialiseerden in andere vakgebieden, zoals handel en bankieren? Geef voorbeelden.
3. Hoe denk je dat de herinnering aan de Holocaust bijdraagt aan de strijd tegen antisemitisme vandaag de dag? Geef daarbij aan hoe de lessen uit het verleden kunnen worden ingezet om discriminatie en haat tegen te gaan.