# Laadpalen

Een laadpaal is een oplaadpunt voor elektrische voertuigen die werken op stroom in plaats van op fossiele brandstoffen. Het wordt gebruikt om de batterij van een elektrisch voertuig op te laden. Een laadpaal heeft een aantal belangrijke kenmerken, deze zijn als volgt:

- Installatieplek
- Aansluitingen
- Laadmodus
- Laadsnelheid
- Slimme functies

#### Hoe werkt een laadpaal?

1. Je verbindt je voertuig met de laadpaal via een kabel.
2. De laadpaal levert stroom aan de batterij van het voertuig, gecontroleerd door een ingebouwde besturingseenheid.
3. De tijd die nodig is om volledig op te laden hangt af van de grootte van de batterij en de capaciteit van de laadpaal.

### Laadplek

Om je elektrische auto weer volledig vol te kunnen krijgen moet deze opgeladen worden, dit doen we door de auto met een stekker aan te sluiten op een laadpaal. Een veel voorkomend probleem bij het gebruik van laadpalen

In totaal zijn er vier verschillende soorten plekken waar we laadpalen kunnen vinden.

- Publiek toegankelijke lader: Dit is een oplaadpunt voor een elektrische auto en die altijd open is, dag en nacht. Er zijn geen slagbomen of poorten die de toegang blokkeren. Soms heb je wel een abonnement of speciale pas nodig om het oplaadpunt te gebruiken. Andere voertuigen mogen hier niet parkeren, en elektrische auto's die niet aan het opladen zijn, mogen er ook niet staan. Niet bij elk openbaar oplaadpunt is er zo’n speciale parkeerplek. Dit hangt af van de regels die daar gelden.
- Semi-publiek toegankelijke lader: Een laadpunt dat door iedereen gebruikt kan worden, maar op een privéplek staat. Dit kan bijvoorbeeld bij een parkeergarage, een tankstation, een winkel of een restaurant zijn. Soms zijn er regels, zoals openingstijden of dat je iets moet kopen om het laadpunt te mogen gebruiken.
- Privé laadpunt / thuislader: Een laadpunt op eigen terrein wat normaal niet toegankelijk is voor andere. In overleg kan dit wel gedeeld worden.

- Werklader (semi-publiek): Een laadpunt bij een bedrijf waar werknemers en soms ook bezoekers hun voertuigen kunnen laden. Een werklader beschouwen we als privé laadpunt omdat deze niet voor iedereen toegankelijk is.

In de tabel hieronder zie je een overzicht met het aantal laadpunten in Nederland tussen December 2016 en December 2023.

### Aansluitingen

Om je elektrische auto te kunnen opladen aan een laadpaal zal je dit moeten doen door een stekker aan te sluiten. Een laadstekker past uitsluitend op een 'outlet' van een laadpunt en de 'connector' past uitsluitend op de inlet van het voertuig. In totaal bestaan er vier verschillende type stekkers, deze zijn als volgt:

- Chamedo (DC)
- Type 1 (AC)
- Type 2 (AC)
- CCS

Van deze vier soorten type stekkers worden de Chamedo en type 1 nog wel gebruikt echter alleen bij oudere elektrische voertuigen.

Voor nieuwere auto's wordt er veel gebruik gemaakt van Type 2 en CCS stekkers. Type 2 stekkers worden gebruikt als de auto thuis wordt opgeladen of wanneer er openbare laadpalen gebruikt worden. CCS stekkers zijn groter dan Type 2 stekkers en worden vooral gebruikt bij het snel laden waarbij de batterij in 18 tot 40 minuten weer volgeladen wordt.

Hieronder zien we de aansluiting en pen bezetting van een Type 2 en CCS stekker.

### Laadmodus

Bij het opladen van de elektrische auto wordt er vaak gesproken over de termen 'mode', hiermee wordt de techniek bedoeld die gebruikt wordt voor het opladen. In totaal kan er gebruik gemaakt worden van vier verschillende mode, deze zijn als volgt:

- Mode 1: Hierbij is het laden via een gebruikelijk stopcontact (220V, max 10A) zonder begrenzing en zonder beveiliging. Voor het laden van elektrische voertuigen wordt Mode 1 niet gebruikt!
- Mode 2: Hierbij laadt je een elektrische auto op via een gewoon stopcontact thuis, dat goed geaard is. Hiervoor gebruik je een speciale laadkabel die je meestal krijgt bij het kopen van een elektrische auto. De kabel heeft aan de ene kant een stekker voor het stopcontact en aan de andere kant een connector voor de auto. Aan de kabel zit een klein kastje (de ICCB of IC-CPD) dat ervoor zorgt dat de stroom veilig en beperkt blijft. Dit kastje zorgt voor de beveiliging, net zoals een laadpunt dat doet, en kan ook informatie uitwisselen met de auto. Bij een normaal stopcontact mag de stroom niet hoger zijn dan 10 ampère (10A). Hierdoor kan het laadvermogen maximaal 2,3 kilowatt (kW) zijn.
- Mode 3: Dit is de aanbevolen manier om de meeste elektrische auto's op te laden. Bij deze manier wordt je auto opgeladen via een laadpaal die direct is aangesloten op de elektriciteitsmeter. De laadpaal geeft wisselstroom (AC) aan de auto. In de auto wordt deze stroom omgezet naar gelijkstroom (DC), zodat de batterij kan opladen. De stroom die via de laadpaal komt, wordt alleen gebruikt voor het opladen van je auto en niet voor andere apparaten.
- Mode 4: Bij deze mode wordt er gebruikt gemaakt van gelijkstroom (DC) om de batterij van een elektrische auto direct op te laden. Je vindt deze laadmodus meestal bij snellaadstations, bijvoorbeeld langs snelwegen of op parkeerplaatsen. Snelle laders zijn aangesloten op een hoogspanningscabine en kunnen door de hoge stroom in ongeveer 30 minuten de batterij van een auto tot 80% opladen. Dit maakt ze handig als je snel wilt opladen of als je geen eigen parkeerplek met een laadpunt hebt.

Verschillende laadmodus elektrische voertuigen

### Laadsnelheid

Hoe snel de batterij van een bijna lege elektrische auto weer vol is, hangt af van drie dingen:

1. Hoeveel stroom het oplaadpunt kan leveren.
2. Hoe snel de auto kan opladen.
3. Hoe leeg de batterij is en hoe vol je hem wilt opladen.

Voorbeeld: Als je 50 kilometer hebt gereden, duurt het thuis of bij een laadpaal op straat gemiddeld 1 tot 2 uur om weer op te laden. Dit hangt af van hoe snel de laadpaal en de auto zelf kunnen laden. Bij een snellaadpunt gaat het veel sneller: in ongeveer 15 minuten kun je al genoeg opladen voor 100 kilometer rijden. Het handige van een elektrische auto is dat je meestal thuis of op je bestemming kunt opladen.

#### Verschil tussen 1-fase en 3-fase aansluitingen

Oudere huizen (voor 2007) hebben vaak een 1-fase aansluiting. Die levert 3,7 kilowatt (kW). Hiermee duurt het volledig opladen van een auto thuis 10 tot 20 uur, afhankelijk van de auto. Nieuwere huizen hebben standaard een 3-fase aansluiting. Die levert meer stroom, waardoor opladen drie keer zo snel gaat: tussen de 3,5 en 10 uur. Een 1-fase meterkast kan worden aangepast naar een 3-fase aansluiting.

#### Openbare laadpalen en snel laadstations

- Openbare laadpalen: Meestal 11 kW, hiermee duurt opladen 4 tot 10 uur.
- Snel laadstations: Vaak 75 kW. Hiermee kun je de batterij in ongeveer 40 minuten van 10% naar 80% opladen.

### Slimme functies

Een slimme laadpaal is meer dan alleen een stekker voor je elektrische auto. Het is een slim apparaat dat kan samenwerken met je auto, het stroomnet en soms zelfs met zonnepanelen op je dak. Een slimme laadpaal kan bijvoorbeeld het opladen aanpassen aan de energieprijzen. Zo kun je geld besparen door je auto op te laden als de stroom goedkoop is. De laadpaal is vaak verbonden met het internet en kan daardoor direct reageren op veranderingen in stroomverbruik of energieprijzen.

Bij een slimme laadpaal zijn er vier belangrijke functies aanwezig namelijk: koppeling met zonnepanelen, beschikbaarheid van verschillende laadmodi, dynamic load balancing, handige app. Bij dynamic load balancing zal de laadpaal rekening houden met het energieverbruik in de woning. Staan er veel apparaten aan dan zal de laadsnelheid minder zijn.

Hieronder vind je een filmpje van de ANWB. In dit filmpje wordt uitgelegd hoe het opladen van een elektrisch voertuig werkt.

Bron:

WebSentiment B.V. (z.d.). EV Lesmateriaal: Educatie over elektrische voertuigen. https://evkenniscentrum.nl/. https://evkenniscentrum.nl/ev-lesmateriaal#themas

YouTube. (z.d.-b). https://www.youtube.com/embed/ZmqtT_x22vg