## 5.1 Wat is een licentie?

In een ideale wereld is al het leermateriaal waar je vrij toegang toe hebt, ook daadwerkelijk open zodat je ermee kunt doen wat je wilt. Maar dat is lang niet altijd het geval. Dat is ook niet altijd nodig voor de manier waarop je het materiaal wilt gebruiken. Het is bijvoorbeeld niet altijd nodig om het materiaal aan te passen. Soms past het materiaal al zonder aanpassingen bij wat je zoekt. Wel is het belangrijk om je ervan bewust te zijn wat je met het materiaal kunt en mag doen. Dat wordt bepaald door de licentie die er op het materiaal rust. |  | Er bestaan veel verschillende licenties waarbij meer of minder beperkingen gelden. Zoek je vrij beschikbaar materiaal dan zul je, zeker als dit is gemaakt door scholen, universiteiten of publieke organisaties vaak leermaterialen met een Creative Commons-licentie vinden. In het overzicht hieronder zijn de meest voorkomende licenties met het bijbehorende gebruiksrecht en de voorwaarden opgenomen. Staan alle hokjes in het schema op groen? Dan heb je te maken met een open licentie en mag je alles met het materiaal doen dat je wilt.
Als leermateriaal wordt gemaakt, verkrijgt de auteur van het leermateriaal automatisch het auteursrecht op dat leermateriaal. Dat is bij wet geregeld en daarvoor hoef je niets te doen. De partij die het auteursrecht bezit heeft ook het recht om te bepalen wat anderen wel en niet mogen doen met het materiaal en onder welke voorwaarden. Dat wordt juridisch geregeld via een licentie. Als je leermateriaal hebt gevonden is het daarom van belang de licentie te controleren. Leermateriaal is alleen volledig open wanneer dit expliciet wordt aangegeven in de licentie. De maker heeft dan aan iedereen onder alle omstandigheden toestemming gegeven om het gedeelde materiaal te bewaren, aan te passen, te combineren, te hergebruiken en opnieuw te delen. Als je de licentie niet controleert, dan loop je bijvoorbeeld de kans dat je je aangepaste versie van het leermateriaal weer moet verwijderen, of dat jij of je school zelfs een vergoeding moet betalen als blijkt dat auteursrecht geschonden is.