De Pentland Firth is een beetje een vreemde eend in de oceaanstroom-bijt.
Het is namelijk geen oceaanstroom maar een getijstroom.
Of ik moet zeggen: het is helemaal geen stroom, het is de naam van een zeestraat waar het stroomt.
En hard ook!
In de les getijden wordt de pentland Firth uitvoerig besproken.
Het is een zeestraat tussen de noordkust van Schotland en de Orkney Eilanden met een paar beroemde kenmerken:
Stroomsnelheden tot wel 12 knopen (bij springtij), lokaal zelfs meer dan 15 knopen bij nauwe passages zoals Merry Men of Mey.
Richting van de stroom verandert elk getij (typisch 6-urige cyclus).
Stromingen zijn ongelijk verdeeld: aan de noordkant anders dan aan de zuidkant van de firth.
Door de ongelijke zeebodem, eilanden, rotspartijen en kapen ontstaan turbulente zones.
Beroemde lokale wervels en draaikolken zoals:
The Merry Men of Mey
The Swelkie (bij de Stromness-passage)
Stroma Swelkie
Deze kunnen gevaarlijk zijn voor navigatie, vooral voor kleinere schepen of onder minder gunstige omstandigheden.
Navigatie vereist zorgvuldige tijplanning.
Veel schepen wachten op gunstige stroom om de Firth over te steken.
Wordt behandeld in Britse Admiralty Sailing Directions (Pilotboeken) vanwege de complexiteit.
De Pentland Firth wordt ook wel de Hell's Mouth of Scotland genoemd:
De "Standing Waves": Wanneer de sterke stroom (bijv. 12 knopen naar het westen) botst op een harde wind uit de tegenovergestelde richting (bijv. een westerstorm), ontstaan er enorme "staande golven". Deze golven breken niet, maar staan als muren van water stil op één plek. Voor een schip is het alsof je tegen een muur aan vaart.
Bore-effect: Door de plotselinge versmalling en de ondieptes wordt het water niet alleen versneld, maar ook omhoog geduwd. Dit zorgt voor een onrustig wateroppervlak, zelfs als er totaal geen wind staat.