## Bedrijfsvormen

Rechtsvorm kiezen https://www.youtube.com/watch?v=UTXXdnu5bOg&t=1s

Bedrijfsvormen

## 5.1 Ondernemingsvormen zonder rechtspersoonlijkheid

Tabel 5.1 Bedrijven naar rechtsvorm, bedrijven zonder rechtspersoonlijkheid, Bron CBS Statline 2019

Totaal natuurlijke personen | Eenmanszaak | Maatschap, samenwerking | VOF | CV
1.411.285 | 1.203.550 | 34.635 | 166.440 | 6.660

Eenmanszaak Zoals je in de tabel kunt zien zijn verreweg de meeste bedrijven in Nederland eenmanszaken. Een eenmanszaak wil zeggen dat er één persoon het bedrijf heeft opgericht, één iemand de dagelijkse leiding heeft, en er ook één persoon persoonlijk aansprakelijk is. Veel van deze bedrijven bestaan ook maar uit één persoon, de zelfstandigen zonder personeel (ZZP’ers), maar er is geen enkel bezwaar bij het aannemen van personeel. De rechtsvorm blijft dan nog steeds een eenmanszaak.

Persoonlijke aansprakelijkheid Alle eigenaren van ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid zijn privé-aansprakelijk voor de schulden die het bedrijf kan maken, dit wordt persoonlijke aansprakelijkheid genoemd.

Inkomstenbelasting Alle eenmanszaken betalen inkomstenbelasting over het inkomen uit het bedrijf. De nettowinst die we in hoofdstuk 3 bij de exploitatierekening hebben gezien is dus het arbeidsinkomen van de ondernemer en wordt in dezelfde box belast als looninkomen. Omdat er een aantal aftrekposten zijn om het ondernemerschap te stimuleren is de gemiddelde belasting die er betaald wordt lager dan bij ondernemingsvormen met een rechtspersoonlijkheid. Dit geldt vooral bij startende en kleine bedrijven tot een winst van ongeveer €150.000.

Een eenmanszaak is erg flexibel, er hoeft niet overlegd te worden met mede-eigenaren en kan daarom snel inspelen op veranderingen. Daartegenover staat wel dat je als eigenaar van alle markten thuis moet zijn (vakexpert, administratie, promotie) en een probleem hebt als je zelf tijdelijk wegvalt.

Voordelen

- Flexibel
- Gunstig belastingtarief bij een winst < €150.000

Nadelen

- Persoonlijke aansprakelijkheid
- Je moet van alle markten thuis zijn
- Continuïteit kan een probleem worden

Maatschap Bij een maatschap zijn meerdere ondernemers betrokken die hetzelfde beroep hebben. Het kan om meerdere redenen voordelig zijn om (een deel van) het bedrijf samen op te zetten. Voorbeelden zijn meerdere tandartsen of advocaten in hetzelfde pand. Zo heeft iedereen zijn eigen bedrijf, met eigen klanten, maar met gedeelde huisvestingslasten of receptionist.

Ook bij agrariërs komen maatschappen voor. Meestal met doel om uiteindelijk het bedrijf over te dragen naar een opvolger. Beide maten brengen iets in, maar misschien niet in gelijke mate (arbeid, geld, kapitaal) en maken daarbij afspraken over bijvoorbeeld de winstverdeling.

Contract Het is niet verplicht om afspraken op papier te zetten. Maar als een bedrijf meerdere eigenaren heeft kan het veel duidelijkheid verschaffen, zeker in tijden van problemen.

Er zitten veel overeenkomsten met andere ondernemingsvormen. Als er maar een klein deel samenvalt zijn er meer overeenkomsten met een eenmanszaak, doe je veel of alles samen zijn er meer overeenkomsten met een v.o.f. Hieronder voordelen en nadelen die specifiek bij een maatschap horen.

Voordelen

- Gedeelde lasten
- Meer personen, dus wellicht ook meer experts

Nadelen

- Tragere besluitvorming
- Kans op schade door een het gedrag of beslissingen van een maat

V.O.F. Is er bij een maatschap nog sprake van een zelfstandig deel van het ondernemen, bij een vennootschap onder firma (V.O.F.) is dat niet en is het hele bedrijf samen opgezet. Wat overigens niet hoeft te betekenen dat de taken, uren en de inleg gelijk verdeeld hoeft te zijn. Omdat er minimaal twee personen bent is er meestal sprake van meer kennis, tijd, geld of goederen. Taken kunnen verdeeld worden zodat de juiste persoon op de juiste plek zit. Er geldt net zoals bij alle ondernemingsvormen zonder rechtspersoonlijkheid een persoonlijke aansprakelijkheid voor eventuele schulden. Dat kunnen dus ook schulden zijn waarvan een vennoot vindt dat die door de ander komen. Daarom is het ook hier slim om een contract op te stellen en bepaalde afspraken over inbreng van geld, goederen en tijd en over de verdeling van de winst te maken.

Voordelen:

- Taken kunnen verdeeld worden
- Over het algemeen meer inleg
- Bedrijf stopt niet meteen als bijvoorbeeld een vennoot ziek is.
- Gunstige belasting bij een winst < €150.000

Nadelen

- Tragere besluitvorming
- Persoonlijke aansprakelijkheid voor de schulden van het hele bedrijf

C.V. C.V. staat voor commanditaire vennootschap en heeft altijd meerdere eigenaren. Verschil met de vorige drie ondernemingsvormen is dat er minimaal één vennoot commanditair is (ook wel stille vennoot genoemd). Dat wil zeggen dat er wel geld is ingelegd, maar dat de commanditaire vennoot zich niet bemoeit met de dagelijkse leiding van het bedrijf. De overige vennoten worden ook wel beherende vennoten genoemd. Wel worden er samen afspraken gemaakt om de inbreng en de winstverdeling af te spreken. Ook hier is het weer slim om die afspraken vast te laten leggen.

Heeft een C.V. maar één beherende vennoot en één of meerdere stille vennoten, dan zijn de overeenkomsten groot met een eenmanszaak. Als er meerdere beherende vennoten zijn lijkt de ondernemingsvorm meer op de v.o.f..

## 5.2 Ondernemingsvormen met rechtspersoonlijkheid

Tabel 5.2 Bedrijven naar rechtsvorm, bedrijven met een rechtspersoonlijkheid. Bron: CBS Statline, 2019

Totaal rechtspersonen | BV | NV | Coöperatieve vereniging | Vereniging of stichting | Overheid | Overig of onbekend
416.875 | 365.670 | 1.085 | 2.775 | 39.280 | 480 | 7.580

Hierboven zie je de verdeling van ondernemingsvormen met een rechtspersoonlijkheid. Het overgrote deel hiervan is een besloten vennootschap (B.V.). Dit is ook in het loonwerk een veelvoorkomende ondernemingsvorm. In aantallen de tweede is de vereniging of stichting. Dit is een ondernemingsvorm waarbij je niet winstgevend mag zijn. Denk aan goede doelen of sportverenigingen.

Belangrijke kanttekening is dat deze tabel niets zegt over het aantal mensen wat werkzaam is binnen deze rechtsvormen. Bij de 1.000 Naamloze Vennootschappen (NV’s) behoren namelijk ook bedrijven als Shell, Albert Heijn, ING of Unilever.

Op een aantal eigenschappen verschillen de ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid met de ondernemingen met rechtspersoonlijkheid. Belangrijkste verschil is de persoonlijke aansprakelijkheid, die is er niet bij deze ondernemingsvormen. Als eigenaar (meestal aandeelhouder of lid) kun je maximaal je inleg kwijtraken en ben je dus niet aansprakelijk met je privé vermogen. Een tweede belangrijke verschil is de manier waarop de belasting geheven wordt. Was dat in de vorige paragraaf nog via de inkomstenbelasting, bij deze bedrijven moet er vennootschapsbelasting en dividendbelasting betaald worden.

Besloten Vennootschap Een besloten vennootschap (B.V.) is eigendom van de aandeelhouder(s). Het kan dus ook zijn dat er maar één eigenaar is. De oprichting van een B.V. moet via een notaris. De eigenaren zijn aandeelhouders van het bedrijf. In de staturen die bij de notaris ingediend zijn staat het maximaal aantal aandelen. Die hoeven niet allemaal uitgegeven te zijn zodat er in de toekomst nog een mogelijkheid is om kapitaal aan te trekken. Personen die wel een aandeel hebben van het bedrijf hebben staan ook genoteerd. Omdat de aandelen op naam staan, zijn die niet vrij overdraagbaar. Alle aandeelhouders moeten het ermee eens zijn. Ook is het voor een bedrijf verplicht om jaarcijfers (balans en exploitatierekening) openbaar te maken.

Voordelen

- Geen persoonlijke aansprakelijkheid
- Gunstige belasting bij een winst > €150.000
- Relatief eenvoudig ophalen van kapitaal
- Continuïteit beter gewaarborgd

Nadelen

- Oprichting is ingewikkelder dan bij een eenmanszaak of v.o.f.
- Bedrijfscijfers zijn openbaar

Wanbeleid Soms is er sprake zijn van wanbeleid. Als een directeur bijvoorbeeld veel geld heeft overgemaakt terwijl er een faillissement aankwam.

Ook kan het zijn er met een bank is afgesproken dat een lening is afgegeven met de afspraak van persoonlijke aansprakelijkheid.

Overige rechtsvormen Een Naamloze Vennootschap (N.V.) lijkt erg op een B.V., maar dan veel groter. De aandelen staan niet op naam en zijn dus vrij onderhandelbaar. In de agrarische sector zijn er weinig, hoogstens bij klanten, tussenhandel of leveranciers. Ook de coöperatie of vereniging komt ook nog voor, bijvoorbeeld bij FrieslandCampina.

Extra BRON: Welke rechtsvormen bestaan er en hoe kies je de juiste? - Cultuur+Ondernemen (cultuur-ondernemen.nl)

Rechtsvormen | KVK