## Voorbeeld toetsopgave

Opdracht A een paarse vaste stof

Jood is een paarse vaste stof dat goed oplost in alcohol. Het mengsel dat dan ontstaat wordt jodium genoemd en wordt onder andere gebruikt bij het ontsmetten van schaafwonden.

1. Noem 3 stofeigenschappen van jood die in bovenstaande tekst genoemd worden.
   Jood heeft de bijzondere eigenschap dat het in één keer van de vaste fase naar de gasfase kan en weer terug. Zie het filmpje hierboven. Dit verschijnsel gebeurt bij een temperatuur van 178°C
2. Bereken bij hoeveel graden K dit gebeurt.
3. Hoe heet de fase overgang waarbij een stof van de vaste fase naar de gasfase gaat?
4. En hoe heet de fase overgang waarbij de stof van gas naar vast gaat?
5. Geef in tekeningen weer wat er op microniveau gebeurt wanneer jood van de gasfase naar de vaste fase gaat.

Opdracht B De waterzuivering
In de rioolwaterzuivering wordt het rioolwater eerst door roosters geleid zodat grote stukken vuil eruit worden gefiltreerd.

1. Komen deze grote stukken vuil in het filtraat of in het residu?
2. Is een rooster een filter met een kleine of een grote poriegrootte?
   Vervolgens worden in een voorbezinktank kleinere stukjes verontreiniging uit het rioolwater gehaald. Denk hierbij aan zand of klei. Door het ontwerp van de tank zakken deze deeltjes vanzelf naar de bodem.
3. Op welke stofeigenschap is bezinken gebaseerd?
4. Waarom kiest men in dit geval niet voor filtreren?
5. Welke andere scheidingsmethode ken je om een suspensie met zand en water te scheiden? (naast bezinken en filtreren)
   In de voorbezinktank wordt ook olie uit het rioolwater verwijderd. Dit zal echter niet bezinken.
6. Leg uit waarom olie niet bezinkt.
   Het water dat de voorbezinktank verlaat is helder en dus een homogeen mengsel. Toch zit het nog vol verontreiniging. Dit is meestal organisch materiaal. Dit materiaal heeft een kookpunt dat vele malen hoger ligt dan het kookpunt van water. Destillatie is een optie om dit mengsel verder te scheiden.
7. Wat is de scheikundige naam van het homogene mengsel dat uit de voorbezinktank stroomt?
8. Laat met een tekening zien hoe dit homogene mengsel er op microniveau uitziet. Ondanks dat er meerdere stoffen in zitten mag je in je tekening uitgaan van 2 verschillende stoffen. Je hoeft dus maar 2 verschillende kleuren te gebruiken.
9. Waarom zou de rioolwaterzuivering geen gebruik maken van de mogelijkheid om te destilleren?
   Om het organisch materiaal af te breken wordt het rioolwater gemengd met micro-organismen zoals bacteriën. Deze hebben veel zuurstof nodig. Het water wordt daarom belucht en gaat borrelen en schuimen.
10. Leg uit waarom de term ‘schuim’ hier onjuist is en geef de goede term voor druppels water die door de lucht vliegen.
    In het verleden werd het rioolwater nog wel eens gemengd met kalk. Dit lost niet op in het water. Diverse verontreinigingen blijven aan de kalk hangen en kunnen zo uit het water worden verwijderd.
11. Om welke scheidingsmethode gaat het hier?
    Na gedane arbeid hebben de bacteriën zich verzameld in slib tussen het afgebroken organisch materiaal. Dit slib kan men wederom laten bezinken. De bacteriën kunnen in tegenstelling tot kalk worden hergebruikt. Het overgebleven slib bevat veel waardevolle voedingsstoffen die bijvoorbeeld als meststof kunnen worden gebruikt. Het is meestal te nat voor verdere verwerking en moet gedroogd worden.
12. Welke scheidingsmethode wordt toegepast bij het drogen?
13. Laat met een tekening zien wat er op microniveau met de deeltjes gebeurt tijdens het drogen. Gebruik twee verschillende kleuren voor de verschillende deeltjes. Voor alle deeltjes die in de droge mest zitten mag je dezelfde kleur gebruiken.

EINDE
De antwoorden staan op It's Learning.