## Stap 4: Grote Antillen en Kleine Antillen

In deze stap zoom je verder in en leer je dat binnen de Caribische regio gebieden voorkomen met eigenschappen die weer een nieuwe regio vormen. Zo is er binnen de Caribische regio een onderscheid gemaakt tussen twee groepen eilanden: de Grote Antillen en de Kleine Antillen. De meest voor de hand liggende basis voor deze indeling is de grootte (oppervlakte) van de eilanden.

1. Geef aan of de afbakening van de Grote en Kleine Antillen gebaseerd is op een absoluut liggingskenmerk of een relatief liggingskenmerk.

- Zet de kaartlaag Grote Antillen aan.
- Zet de kaartlaag Kleine Antillen aan.
- Zet de kaartlaag landen en landnamen aan

2. Liggen de eilanden van de Grote en Kleine Antillen door elkaar heen of liggen de twee regio’s apart van elkaar?

3. Noteer welke landen behoren tot de Grote Antillen.

#### 4.1 Grote Antillen

De reden voor de afbakening in Grote en Kleine Antillen heeft een koloniale oorsprong. De indeling is het resultaat van de historische patronen van Europese verkenning en kolonisatie. De grotere eilanden van de Grote Antillen waren de eerste plaatsen in Amerika die door Europeanen (voornamelijk Spanjaarden) werden verkend en gekoloniseerd.
Ze vormden een functionele regio doordat zij een essentieel onderdeel waren van de Spaanse koloniale handelsnetwerken en militaire verdedigingslinies in de Caribische Zee. In deze periode waren de eilanden economisch en politiek nauw verbonden met elkaar en met het vasteland van Noord- en Zuid-Amerika, als onderdeel van een grotere Spaanse koloniale regio.
Door hun grote omvang en belangrijke strategische ligging maakten de Grote Antillen een andere historische en culturele ontwikkeling door dan de Kleine Antillen. De Grote Antillen waren centra van vroege koloniale activiteit en hadden grootschalige plantage-economieën.

4. De Grote Antillen behoorden tot een functionele regio. Noem twee relatieve liggingskenmerken die de Grote Antillen tot een functionele regio maakten.

hee

#### 4.2 Kleine Antillen

De Kleine Antillen liggen in een boog van kleinere eilanden, die lopen van de Maagdeneilanden tot Aruba. Ze behoren tot de kleinste landen (eilandstaten) ter wereld en deels tot de overzeese gebieden van Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Nederland. De Kleine Antillen zijn door verschillende landen gekoloniseerd en kennen hierdoor invloeden van verschillende Europese landen. Binnen de Kleine Antillen zijn grote verschillen in koloniale activiteit geweest. Zo was Sint-Eustatius een eiland dat dienst deed als doorvoerhaven en waren er veel suikerrietplantages op Barbados. Aruba daarentegen kende weinig plantages, wat tegelijkertijd niet wil zeggen dat er geen slavernij was. Over het koloniale verleden op de verschillende eilanden leer je meer in de volgende katernen.

Kleine eilandstaten, zoals die in de Kleine Antillen, staan voor unieke uitdagingen die voortkomen uit hun geografische en demografische kenmerken. Voorbeelden hiervan zijn: ze hebben beperkte natuurlijke hulpbronnen, ze zijn kwetsbaar voor natuurrampen (zoals orkanen en de stijgende zeespiegel als gevolg van klimaatverandering), ze zijn economische afhankelijk van een beperkt aantal sectoren (zoals toerisme en landbouw), en ze hebben hoge kosten voor de import van goederen en energie. Samenwerking tussen deze eilandstaten kan daarom voordelig zijn, omdat het mogelijkheden biedt voor onder andere: het delen van middelen gezamenlijke rampenbestrijding en gezamenlijke onderhandelingen met internationale organisaties. Door samen te werken kunnen kleine eilandstaten ook hun stem versterken op het mondiale toneel.

5. Geef aan waarom het voor de Kleine Antillen ingewikkeld is om als functionele regio samenwerkingsverbanden aan te gaan.

6. Beredeneer hoe regionale samenwerkingsverbanden tussen kleine eilandstaten bijdragen aan duurzame ontwikkeling.

#### Afronding stap 4

Je hebt in deze stap geleerd dat de Grote Antillen een vooraanstaande rol speelden in de tijd van de Spaanse koloniale overheersing. Door hun grote oppervlakte hadden zij een groter strategisch belang en door de plantagelandbouw meer economische waarde dan de Kleine Antillen. De eilandstaten van de Kleine Antillen staan sterker door samenwerkingsverbanden, die ze hebben vanwege hun kwetsbare aard. Meer kennis over de Kleine Antillen verwerf je in de volgende stap.

7. Geef aan, met behulp van het Internet, - uit hoeveel eilandstaten de Kleine Antillen bestaan - hoeveel overzeese gebieden behoren tot de Kleine Antillen?