## Examenvragen

Maak de volgende examenopgaven.

| Opgave – Handel en ontwikkeling in het Caribisch gebied – HAVO 2015-1
Gebruik de atlaskaart ‘Midden-Amerika – Etnische samenstelling van de bevolking’. In drie landen vormen de Aziaten een grote etnische groep. De komst van de Aziaten naar het Caribisch gebied in de 19de eeuw heeft te maken met het plantageverleden. 1 Geef aan - uit welk Aziatisch land de meeste immigranten naar het Caribisch gebied kwamen; - om welk motief ze naar het Caribisch gebied kwamen.

| Opgave – Cubaanse vluchtelingen – VWO 2018-1
Gebruik bron 28.
Bron 28 Negen dingen die je moet weten over Cubaanse vluchtelingen In 2015 zijn duizenden Cubanen gestrand aan de grens van Costa Rica en Nicaragua. De Cubanen proberen ook via deze landen de VS binnen te komen. 1. Migratie van armere naar rijkere gebieden is de normaalste zaak in de wereld. Elk jaar steken een kwart miljoen Midden-Amerikanen illegaal de grens over naar de VS. Cuba, het land met de langstlopende blokkade uit de wereldgeschiedenis, vormt in deze migratiestroom geen uitzondering. Op amper 200 km afstand kunnen Cubanen meer dan het tienvoudige verdienen. 2. Dankzij het zeer hoge onderwijspeil steekt de doorsnee Cubaan qua scholingsgraad met kop en schouders uit boven de overgrote meerderheid van de latino's, die vaak ongeletterd zijn. 3. De Cubanen zijn de enigen ter wereld die in de VS automatisch een verblijfsvergunning krijgen. Andere latino’s die aan de grens worden tegengehouden, worden gedeporteerd. Deze uitzonderlijke migratiepolitiek werd na de revolutie in 1959 ingesteld door de VS om de oorlogscriminelen en corrupte ambtenaren van het oude regime op te vangen, maar ook om een brain drain uit Cuba te bevorderen. 4. In het kader van internationale programma’s zijn meer dan 30.000 Cubaanse dokters actief in 66 landen. De VS doen er alles aan om zoveel mogelijk van die dokters naar de VS te lokken. 5. De grote lokroep vanuit de VS gaat vreemd genoeg gepaard met een weigering om visa uit te schrijven. Er is sinds 1984 een akkoord tussen beide landen waarin de VS beloven om 20.000 visa per jaar toe te kennen. In de praktijk worden er echter slechts 3.500 visa per jaar afgeleverd, die worden uitgedeeld middels een loterij. Toeval bepaalt het lot in plaats van de humanitaire situatie. 6. De hierboven beschreven visapolitiek stimuleert de illegale migratie en de internationale mensenhandel. Deze aanpak zet ook bijvoorbeeld Cubaanse politieke tegenstanders aan tot criminele daden om het eiland te verlaten, zoals het kapen van boten en zelfs vliegtuigen. 7. De afgelopen periode werden de diplomatieke relaties tussen Cuba en de VS hersteld. Bij Cubanen die het eiland willen verlaten, bestaat de vrees dat in de nabije toekomst de voorkeursbehandeling voor Cubanen zal verdwijnen. Dat is de reden waarom enkele duizenden Cubanen nog snel geprobeerd hebben om de VS binnen te komen via Midden-Amerika. Nicaragua besloot echter om ze niet langer doortocht te verlenen. En daarom zitten nu enkele duizenden Cubanen aan de grens tussen Costa Rica en Nicaragua te wachten. 8. Sinds enkele jaren kunnen Cubanen vrij reizen naar de VS. Het omgekeerde is niet het geval. Inwoners van de VS riskeren 25.000 dollar boete als ze Cuba bezoeken. 9. De laatste jaren keren duizenden Cubaanse migranten definitief terug naar hun vaderland. Tienduizenden overwegen om hetzelfde te doen. De Amerikaanse droom is, zeker na de economische crisis van 2008, vaak een nachtmerrie voor Cubaanse migranten. Velen hebben heimwee naar het goed uitgebouwde systeem van sociale zekerheid dat ze daar achterlieten. Zelfs zogenaamde ‘politieke dissidenten’ overwegen een terugkeer naar het eiland. In de belangrijkste media zal je daar geen woord over horen. vrij naar: http://www.dewereldmorgen.be/artikel/2015/12/28/negen
De tijden veranderen en uit bron 1 blijkt dat Cuba de laatste jaren een groeiende remigratie heeft. 2 Noem vanuit verschillende dimensies drie pullfactoren vanuit van Cuba die de groeiende remigratie van de laatste jaren verklaren.

| Opgave – Het Caribisch gebied – HAVO 2014-1
3 Welk gevolg heeft de opkomst van het toerisme voor het migratiesaldo van de meeste Caribische eilanden? Verklaar je antwoord.

| Opgave – Braindrain – HAVO 2017-1
Gebruik bron 29. Bron 29: De 10 landen met de grootste braindrain in 2013 (uitgedrukt in mogelijkheden tot behoud en aantrekken van talent, op een index van 0 tot 7) De landen in bron 29 hebben de grootste braindrain ter wereld. Ook vele Caribische (ei)landen hebben een sterke braindrain. De belangrijkste oorzaak voor de braindrain van de landen in bron 29 verschilt sterk van die van de (ei)landen van het Caribisch gebied. 4 Beschrijf het verschil in de belangrijkste oorzaak voor braindrain van enerzijds de landen in bron 29 en anderzijds de (ei)landen van het Caribisch gebied.

| Opgave – Haïti en de Dominicaanse republiek – VWO 2017-1
Gebruik bron 30 en kaartbladen over geboortecijfer, failed states index en beheersing van corruptie. Bron 30: Statistieken van vijf verschillende landen *De Gini-coëfficiënt = de mate van inkomensongelijkheid in een land. Bij 0 krijgt iedereen hetzelfde inkomen. Bij 1 is er totale ongelijkheid. * NA = not available = cijfers zijn niet beschikbaar. De Dominicaanse Republiek is een magneet voor arbeiders uit Haïti. De oorzaken van de migratiestroom zijn onder te verdelen in economische, sociale en politieke pushfactoren. 5 Noem een pushfactor voor: - de economische dimensie; - de sociale dimensie; - de politieke dimensie. Gebruik de atlas. Het eiland Puerto Rico is ook een aantrekkingsgebied voor migranten uit Haïti. Bij deze laatste migratiestroom is meer sprake van een ‘in transito’ stroom naar een ander vestigingsland. 6 Leg uit dat de migratiestroom van Haïti naar Puerto Rico een ‘in transito’ stroom is. Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten. Immigranten kunnen in het vestigingsgebied integreren. 7 Geef één argument, waaruit blijkt dat Haïtiaanse immigranten graag in de Dominicaanse Republiek willen blijven. De Verenigde Staten zijn een magneet voor immigranten uit Mexico. De Dominicaanse Republiek is een magneet voor immigranten uit Haïti. 8 Geef aan de hand van het centrum-periferiemodel het verschil aan tussen beide migratiestromen.

| Opgave – De crisis van Venezuela – HAVO 2019-1
Door de economische crisis heeft Venezuela een sterke toename van emigratie, waaronder naar het Caribisch gebied. Sommige eilanden ontvangen meer Venezolaanse migranten dan andere eilanden, waarbij sprake is van ‘afstandsverval’. 9 Beschrijf de emigratie van Venezolanen naar het Caribisch gebied aan de hand van het begrip ‘afstandsverval’. Maak in je antwoord onderscheid tussen de Bovenwindse eilanden en de Benedenwindse eilanden.