## Knights with benefits

Het Romeinse Rijk van de vorige badge was natuurlijk niet ineens verdwenen. Er was een hele hoop gebeurd dat er uiteindelijk voor zorgde dat het West-Romeinse Rijk viel en er een nieuw bestuur aan de macht kwam.

1. Noem 5 dingen die jij nog weet over het Romeinse Rijk
2. Wat weet jij al over de middeleeuwen?

Om het ‘nieuwe Europa’ beter te begrijpen gaan we kijken naar Frankrijk. Het land van de Franken, Karel de Grote, de heer en de vazal. Of zoals we het nu kennen van vakanties in de Dordogne en Parijs: baguette (stokbrood), berets (zo een leuk petje), en mime.

Dit zijn de doelen die daarbij horen:

1. Aan het einde van deze badge kan jij in eigen woorden uitleggen hoe Europa is veranderd na de val van het Romeinse Rijk.
2. Aan het einde van deze badge kan je uitleggen wat het feodalisme is.
3. Aan het einde van deze badge kan je verschillende manieren noemen waarmee Karel de Grote het bestuur centraal kon houden.

—------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Tussen 400 en 800 is er enorm veel gebeurd in het gebied dat we nu Frankrijk noemen.

Laten we beginnen bij Clovis.

Clovis trad in 476 op als heerser van dit gebied. Dit gebied werd op dit moment het Gallische rijk genoemd. Het Gallische rijk was voor Clovis aan de macht kwam bondgenoten met het Romeinse Rijk. Clovis dacht hier alleen anders over. 30 jaar lang heeft Clovis er alles aan gedaan om het rijk uit te breiden. Zo veroverde hij gebieden van de Franken die in bezit waren van het Romeinse Rijk. Het gehele gebied kreeg een andere naam, namelijk het Merovingische Rijk.

Het oranje gebied was het Merovingische Rijk van Clovis.

Clovis komt uiteindelijk te overlijden en op dat moment gebeurt er iets bijzonders. Normaal gezien krijgt de oudste zoon de titel ‘erfgenaam’, oftewel hij krijgt het gebied als erfenis. Clovis denkt hier anders over en hij laat zijn rijk verdelen over zijn vier zonen. Op dit moment is het Merovingische Rijk dus verdeeld in vier. De vier nieuwe koningen gingen door met het uitbreiden van het grondgebied en ze werkten best goed samen.

In de eeuwen daarna bleef dit rijk zich uitbreiden en verdelen over meerdere koningen. Het werd dan ook vanaf de zevende eeuw het Frankische Rijk genoemd.

1. Maak een tekening over het stukje tekst hierboven. Je tekening moet op A4 en mag tekst bevatten. Je gaat laten zien aan de hand van één scene hoe het grondgebied van Clovis door de jaren heen is veranderd. Je kan bijvoorbeeld het moment tekenen waarop die verandering begon.

Voor we gaan kijken naar Karel de Grote, gaan we het eerst even kort hebben over Pepijn de Korte. Pepijn de Korte ging een bijzondere samenwerking aan met de paus van Rome.

Rome moest zich verdedigen tegen een vijandig volk uit het oosten van de wereld. De paus vroeg daarom Pepijn de Korte om hulp. Dat zou Pepijn de Korte geven als hij werd benoemd tot koning. Daar gaf de paus toestemming voor en zo werd Pepijn de Korte gekroond tot koning.

Pepijn de Korte heeft een aantal kinderen op de wereld gezet, maar we focussen ons even op twee van deze kinderen: Karel (de Grote) en Karloman. Toen Pepijn de Korte was overleden kwamen deze twee zoons aan de macht. En toen Karloman in 771 overleed, snelde Karel zich naar het gebied van Karloman en veroverde dit. Verder bleef Karel zijn gebied uitbreiden.

Het Frankische rijk. De oranje gebieden zijn de uitbreidingen van Karel de Grote.

In het jaar 800 werd Karel de Grote gekroond tot keizer van het Frankische rijk. Dit gebeurde door de paus van Rome. Dit was zeer bijzonder, want Karel de Grote was de eerste keizer sinds de val van het Romeinse Rijk.

Karel de Grote was een zeer belangrijke man vanaf dit moment in de wereld. Leiders uit het oosten van de wereld waren ook bekend met Karel de Grote. Om te laten blijken dat ze hem serieus namen kreeg Karel de Grote op een gegeven moment een olifant als cadeau, genaamd Abul-Abbas. Abul-Abbas heeft een aantal jaar in het Frankische Rijk geleefd. Uiteindelijk is hij een ongelukkige dood tegemoet gegaan toen hij verdronk in de Rijn.

1. Wat maakt de kroning van Karel de Grote tot keizer zo bijzonder?
2. Wat zegt de kroning van Karel de Grote over de rol van de paus van Rome in Europa?
3. Waarom kon Karel de Grote alleenheerser worden van het Frankische Rijk?
4. Wat zegt Abul-Abbas over de positie van Karel de Grote in de wereld?

Bestuur

Het Frankische rijk was een groot gebied om te besturen. Dit geldt voor alle koningen die aan de macht waren tijdens de vroege Middeleeuwen. Karel de Grote had hier wat op bedacht. Dat moest ook wel, aangezien hij een alleenheerser was.

Karel de Grote vond het belangrijk dat hij goed overzicht hield over zijn rijk. Zijn doel om het onderwijs verder te ontwikkelen, het Christendom te verspreiden en te zorgen dat iedereen netjes belasting betaalt. Dat kon hij niet alleen.

Hij benoemden een aantal hertogen en hogere heren tot leenmannen. Zij ‘leende’ dus een stuk land van Karel de Grote en in ruil daarvoor mochten zij een gedeelte van de inkomsten van hun stukje land houden.

Wat veel leenmannen deden om het voor henzelf ook het bestuur behapbaar te houden was hun stukje land ook weer verdelen over een aantal heren. Zij waren dus ook leenmannen, maar dan van een leenman. Zo een leenman wordt ook wel een vazal genoemd. Dit systeem wordt ook wel het feodalisme genoemd, dat betekent ook wel het leenstelsel.

Kijk naar het plaatje hieronder voor wat meer duidelijkheid.

Feodalisme

Op deze stukken land was het hofstelsel in gebruik. Hier leer je meer over in de badge: dame/heer des huizes.

1. Stel je moet het feodalisme aan iemand uitleggen die hier nog nooit van heeft gehoord. Hoe zou je dat doen? Schrijf deze uitleg uit en zorg dat je deze uitleg ook op een fysieke manier toont. Denk bijvoorbeeld aan het verdelen van een koekje (dit voorbeeld mag je niet gebruiken).

Andere hervormingen van Karel de Grote

Karel de Grote hield zich niet alleen bezig met het bestuur van zijn gebied. Zoals je in het vorige stukje hebt geleerd hield hij zich ook bezig met het onderwijs.

Karel de Grote wilde graag dat zijn onderdanen goed onderwijs konden krijgen. Vandaar dat hij een vorm van leerplicht instelde waarbij jongens uit rijke families naar school moesten. Hier leerden zij schrijven en lezen. Hij liet zelfs een nieuw alfabet ontwikkelen dat we kunnen zien als de start van ons huidige alfabet. Karel de Grote kon zelf ook een beetje lezen en schrijven en hij had zelfs een eigen handtekening!

Ook liet hij een nieuwe munt invoeren die door zijn hele rijk moest worden gebruikt. Daarnaast maakte hij het Christendom ook de religie van het Frankische Rijk. Hij heeft zich uiteindelijk ook in de dom van Aken laten begraven.

Dit deed hij allemaal om ervoor te zorgen dat het bestuur compleet centraal bleef en door hem uitgevoerd kon worden.

Eindopdracht

Zoals je hebt geleerd in deze quest heeft Karel de Grote aardig wat dingen veranderd in het Europa van de achtste en negende eeuw.

Gelukkig zijn er nog aardig wat bronnen van deze tijd overgebleven. Het is nu aan jou om een beeldbank te maken over Karel de Grote. Een beeldbank is een verzameling afbeeldingen die horen bij één periode of persoon.

Dit doe je als volgt:

1. Je kiest 6 foto's die passen bij de volgende onderwerpen: bestuur, onderwijs, christendom, geldeconomie en belangrijke gebeurtenissen.
2. Je legt per foto in 100 woorden uit wat we zien en je koppelt het aan de stof die je hebt geleerd.

Reflectie

Nog verbeteren | Doelen | Op orde
| Aan het einde van deze badge kan jij in eigen woorden uitleggen hoe Europa is veranderd na de val van het Romeinse Rijk. |
| Aan het einde van deze badge kan je uitleggen wat het feodalisme is. |
| Aan het einde van deze badge kan je verschillende manieren noemen waarmee Karel de Grote het bestuur centraal kon houden. |